Еуропалық Вельф әулеті: тарихы, монархтар, император Иван VI, және Италиядағы паптық фракция. Негізгі тамырлары, бастауы және этнографиялық байланыстары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуропалық патша әулеті
оның анасының туған үйі
оның әкесінің туған үйі
ортағасырлық Италиядағы Папаны қолдаған фракция
European royal dynasty
its maternal parent house
its paternal parent's house
the faction supporting the Pope in medieval Italy
Вельфтер (сондай-ақ Гюльфтер немесе Гвельфтер) әулеті – 11-20 ғасырларда көптеген неміс және британ монархтарын, ал 18 ғасырда Ресей императоры Иван VI-ді қамтыған еуропалық әулет. Бұл әулет бастапқыда Мозель-Мозел аймағынан шыққан франктердің отбасы және Каролингтер императорлық отбасымен тығыз байланыста болған.
The House of Welf (also Guelf or Guelph) is a European dynasty that has included many German and British monarchs from the 11th to 20th century and Emperor Ivan VI of Russia in the 18th century. The originally Franconian family from the Meuse Moselle area was closely related to the imperial family of the Carolingians.
Шығу тегі
(Жас) Велфтер әулеті – Эсте әулетінің ескі тармағы. Оның ең алғашқы белгілі мүшелері 9 ғасырдың соңы мен 10 ғасырдың басында Венето және Ломбардияда өмір сүрген, кейде Велф-Эсте деп аталған. Алғашқы мүшесі – Бавария герцогы Велф I, сонымен қатар Велф IV деп те белгілі. Ол 1055 жылы анасының інісі, Каринтия және Верона герцогы, Ескі әулеттің соңғы еркек Велфі Welf III қайтыс болғанда, оның мүліктерін мұраға алды. Велф IV, Велф III-нің әпкесі Альтдорфтың Кунигундасы мен оның күйеуі Милан маркграфы Альберт II Аццоның ұлы болды. 1070 жылы Велф IV Бавария герцогы болды. Бавария герцогы Велф II Тоскана графинясы Матильдаға үйленді, ол баласыз қайтыс болып, оған Тоскана, Феррара, Модена, Мантуя және Реджио сияқты иеліктерін қалдырды, бұл Инвеституралық дауға қатысуына себеп болды. Осы дауда Велфтер әулеті Папаның жағына шыққандықтан, Папаның жақтастары Италияда Гвельфтер (Guelfi) деп аталды. Велфтер әулетінің алғашқы шежіресі – Genealogia Welforum, ол 1126 жылға дейін жазылған. Әулеттің көптеген егжей-тегжейлі тарихы – Historia Welforum, шамамен 1170 жылы жазылған. Бұл – Германиядағы ақсүйек әулеттердің ең ерте тарихы.
The (Younger) House of Welf is the older branch of the House of Este, a dynasty whose earliest known members lived in Veneto and Lombardy in the late 9th/early 10th century, sometimes called Welf Este. The first member was Welf I, Duke of Bavaria, also known as Welf IV. He inherited the property of the Elder House of Welf when his maternal uncle Welf III, Duke of Carinthia and Verona, the last male Welf of the Elder House, died in 1055. Welf IV was the son of Welf III's sister Kunigunde of Altdorf and her husband Albert Azzo II, Margrave of Milan. In 1070, Welf IV became Duke of Bavaria. Welf II, Duke of Bavaria married Countess Matilda of Tuscany, who died childless and left him her possessions, including Tuscany, Ferrara, Modena, Mantua, and Reggio, which played a role in the Investiture Controversy. Since the Welf dynasty sided with the Pope in this controversy, partisans of the Pope came to be known in Italy as Guelphs (Guelfi). The first genealogy of the Welfs is the Genealogia Welforum, composed shortly before 1126. A much more detailed history of the dynasty, the Historia Welforum, was composed around 1170. It is the earliest history of a noble house in Germany.
Бавария және Саксония
Генрих IX, Бавария герцогы, 1120–1126 жылдары, Генрих аталған Вельф әулетінің үш герцогының біріншісі болды. Оның әйелі Вулфхильд Биллунг үйінің мұрагері болды, ол Төменгі Саксониядағы Люнебургтің төңірегіндегі жерге ие болды. Олардың ұлы Генрих Мақтаныш – Лотар II-нің күйеу баласы және мұрагері, ол Лотар қайтыс болғаннан кейін Саксония герцогы атанды. Лотар анасы Брунидтерден мұра еткен Брансвик маңындағы жерін қызы Гертрудқа қалдырды. Оның күйеуі Генрих Мақтаныш кейіннен Хогенштауфеннің Конрад III-іне қарсы императорлық сайлауда басты үміткер болды. Генрих сайлауда жеңіліске ұшырады, себебі басқа князьдар оның күші мен мінезінен қорқып, Конрад III оны герцогтіктен айырды. Генрихтің інісі Вельф VI (1115–1191), Тоскана маркграфы, кейіннен Вельф әулетінің бастапқы иеліктері болған Равенсбург маңындағы Швабия жерлерін немере інісі император Фридрих I-ге, осылайша Гогенштауфен әулетіне қалдырды. Вельф әулетінің келесі герцогы Генрих Арыстан (1129/1131–1195) әкесінің екі герцогтігін – 1142 жылы Саксонияны, 1156 жылы Баварияны қайтарып алып, Германияның үлкен бөлігін биледі. 1168 жылы ол Англияның Генрих II мен Аквитанияның Элеонорасының қызы, Англияның Ричард I-нің қарындасы Матильдаға (1156–1189) үйленді, бұл оның ықпалын одан әрі арттырды. Оның туысы, Гогенштауфен әулетінің Киелі Рим императоры Фридрих I онымен жарасуға тырысты, бірақ Генрих итальяндық әскери науқанға тағы да көмектесуден бас тартқанда, қақтығыс сөзсіз болды. 1176 жылы Легнано шайқасынан кейін император Фридрих I және оның кең аумақтарының бөлігін иеленгісі келген Германия князьдары оны герцогтіктен айырды, ол 1180 жылы Нормандиядағы қайын атасы Генрих II сарайына жер аударылды. Ол үш жылдан кейін Германияға оралды. Генрих 1185 жылы Гогенштауфен императорымен татуласып, екі герцогтігін қайтарып алмастан, Брауншвейк маңындағы жеріне қайтып келді. Бавария Бавария герцогы Отто I-ге берілді, ал Саксония герцогтығы Кельн архиепископы, Аскания әулеті және басқалар арасында бөлісті. Жерінің азаюы оған үшінші крест жорығынан оралған Ричард I-ді тұтқындап, 1193 жылы үлкен құн төлеуді талап етуге кедергі болмады. Генрих 1195 жылы Брауншвейк қаласында қайтыс болды.
Henry IX, Duke of Bavaria, from 1120 to 1126, was the first of the three dukes of the Welf dynasty called Henry. His wife Wulfhild was the heiress of the house of Billung, possessing the territory around Lüneburg in Lower Saxony. Their son, Henry the Proud, was the son in law and heir of Lothair II, Holy Roman Emperor and became also Duke of Saxony on Lothair's death. Lothair left his territory around Brunswick, inherited from his mother of the Brunonids, to his daughter Gertrud. Her husband Henry the Proud became then the favoured candidate in the imperial election against Conrad III of the Hohenstaufen. Henry lost the election, as the other princes feared his power and temperament, and was dispossessed of his duchies by Conrad III. Henry's brother Welf VI (1115–1191), Margrave of Tuscany, later left his Swabian territories around Ravensburg, the original possessions of the Elder House of Welf, to his nephew Emperor Frederick I, and thus to the House of Hohenstaufen. The next duke of the Welf dynasty Henry the Lion (1129/1131–1195) recovered his father's two duchies, Saxony in 1142, Bavaria in 1156 and thus ruled vast parts of Germany. In 1168 he married Matilda (1156–1189), the daughter of Henry II of England and Eleanor of Aquitaine, and sister of Richard I of England, gaining ever more influence. His first cousin, Frederick I, Holy Roman Emperor of the Hohenstaufen dynasty, tried to get along with him, but when Henry refused to assist him once more in an Italian war campaign, conflict became inevitable. Dispossessed of his duchies after the Battle of Legnano in 1176 by Emperor Frederick I and the other princes of the German Empire eager to claim parts of his vast territories, he was exiled to the court of his father in law Henry II in Normandy in 1180. He returned to Germany three years later. Henry made his peace with the Hohenstaufen Emperor in 1185 and returned to his much diminished lands around Brunswick without recovering his two duchies. Bavaria had been given to Otto I, Duke of Bavaria, and the Duchy of Saxony was divided between the Archbishop of Cologne, the House of Ascania and others. Diminished lands did not prevent him from imprisoning Richard I on his return from the Third Crusade, and demanding a huge ransom in 1193. Henry died at Brunswick in 1195.
Брансвик пен Ганновер
Генрих Арыстанның ұлы, Брансвик Отон, Рим патшасы сайланды және Гогенштауфен императорларымен болған ұзақ жылдардағы қақтығыстардан кейін IV Оттон Киелі Рим императоры атанды. Ол Рим папасы Иннокентий III-нің гневine ұшырап, 1215 жылы шіркеуден шығарылды. Отон Гогенштауфен Фридрих II тарапынан императорлық тақтан бас тартуға мәжбүр болды. Ол Киелі Рим империясының императоры болған жалғыз Велф өкілі болды. Генрих Арыстанның немересі, Бала Отто 1235 жылы Саксонияның бір бөлігінің герцогы, жаңа Брансвик-Люнебург герцогтігінің герцогы болды және 1252 жылы сол жерде қайтыс болды. Герцогтік жоғары орта ғасырларда Велф әулетінің түрлі тармақтары арасында бірнеше рет бөлінді. Бағынышты мемлекеттер герцогтіктің ішінде княздықтардың құқықтық статусына ие болды, ол бөлінбеген императорлық иелік ретінде сақталды. Әр мемлекет әдетте билеушінің орналасқан жерімен аталды, мысалы, Брансвик-Вольфенбюттель билеушілері бастапқыда Вольфенбюттельде тұрды. Әулеттің бір тармағы еркек желісінен үзілген жағдайда, аумақ басқа тармаққа берілді, себебі герцогтік жеке мүшелеріне емес, бүкіл әулетке иелік ретінде сақталды. Велф әулетінің барлық мүшелері, ер немесе әйел, бағынышты княздықтың аталымымен қатар, Брансвик-Люнебург герцогы/герцогинясы атағын алды. 1705 жылға қарай бағынышты княздықтар Ганноверлік сайлаушылығы және Брансвик-Вольфенбюттель княздығы түрінде соңғы нысанына келді, ал олар 1815 жылы Вена конгресінен кейін Ганновер Корольдігі мен Брансвик герцогтығына айналды.
Henry the Lion's son, Otto of Brunswick, was elected King of the Romans and crowned Holy Roman Emperor Otto IV after years of further conflicts with the Hohenstaufen emperors. He incurred the wrath of Pope Innocent III and was excommunicated in 1215. Otto was forced to abdicate the imperial throne by the Hohenstaufen Frederick II. He was the only Welf to become Holy Roman Emperor. Henry the Lion's grandson Otto the Child became duke of a part of Saxony in 1235, the new Duchy of Brunswick Lüneburg, and died there in 1252. The duchy was divided several times during the High Middle Ages amongst various lines of the House of Welf. The subordinate states had the legal status of principalities within the duchy, which remained as an undivided imperial fief. Each state was generally named after the ruler's residence, e. g., the rulers of Brunswick Wolfenbüttel originally lived in Wolfenbüttel. Whenever a branch of the family died out in the male line, the territory was given to another line, as the duchy remained enfeoffed to the family as a whole rather than its individual members. All members of the House of Welf, male or female, bore the title Duke/Duchess of Brunswick Lüneburg in addition to the style of the subordinate principality. By 1705, the subordinate principalities had taken their final form as the Electorate of Hanover and the Principality of Brunswick Wolfenbüttel, and these would become the Kingdom of Hanover and the Duchy of Brunswick after the Congress of Vienna in 1815.
Брансвик-Волфенбюттель княздігі
1269 жылы Брансвик-Люнебург герцогтігінің бірінші бөлінісінен кейін Брансвик княздығы құрылды. 1432 жылы Брансвик қала тұрғындарымен қарым-қатынастың шиеленісуі нәтижесінде Брансвик әулеті резиденциясын Вольфенбюттель қамалына көшірді, осылайша Вольфенбюттель осы княздықтың бейресми атауына айналды. 1740 жылы Ресейдің Иван VI тұсында Брансвик әулеті Ресей императорлық тағында қысқа ғана уақыт отырды. 1754 жылға дейін резиденция Брансвикке, жаңа Брансвик сарайына қайта көшірілмеді. 1814 жылы княздық Брансвик герцогтығы болып өзгерді, оны Велфтер әулетінің үлкен тармағы басқарды.
In 1269 the Principality of Brunswick was formed following the first division of the Duchy of Brunswick Lüneburg. In 1432, as a result of increasing tensions with the townsfolk of Brunswick, the Brunswick Line moved their residence to Wolfenbüttel Castle, thus the name Wolfenbüttel became the unofficial name of this principality. With Ivan VI of Russia the Brunswick line even had a short intermezzo on the Russian imperial throne in 1740. Not until 1754 was the residence moved back to Brunswick, into the new Brunswick Palace. In 1814 the principality became the Duchy of Brunswick, ruled by the senior branch of the House of Welf.
Каленберг княздігі кейіннен Брансвик-Люнебург электораты
1432 жылы Брансвик-Вольфенбюттель княздығы Дейстер мен Лайн аралығында алған жерлері Каленберг княздығы болып бөлінді. 1495 жылы Геттинген төңірегіне кеңейтілді, ал 1584 жылы Вольфенбюттель тармағына қайта қосылды. 1634 жылы мұрагерлік бөлісу нәтижесінде ол Целле қаласында орналасқан Лунебург үйіне өтті. 1635 жылы ол Люнебург князі Эрнест II-нің кіші інісі Георгқа берілді, ол Ханноверді резиденциясы етіп таңдады. 1665 жылы жаңа территориялар қосылды, ал 1705 жылы Лунебург княздығы Ганноверлердің билігіне көшті. 1692 жылы Каленберг-Ганновер тармағынан герцог Эрнест Август Брансвик-Люнебургтің сайлаушы князі ретінде қасиетті Рим империясының сайлаушы князі болу құқығын алды. Бұл сайлаушылық әдетте Ганновер сайлаушылығы деп аталды. 1814 жылы оның орнына Ганновер Корольдігі келді.
In 1432 the estates gained by the Principality of Brunswick Wolfenbüttel between the Deister and Leine split away as the Principality of Calenberg. In 1495 it was expanded around Göttingen and in 1584 went back to the Wolfenbüttel Line. In 1634, as a result of inheritance distributions, it went to the House of Luneburg residing at Celle Castle. In 1635 it was given to George, younger brother of Prince Ernest II of Lüneburg, who chose Hanover as his residence. New territory was added in 1665, and in 1705 the Principality of Luneburg was taken over by the Hanoverians. In 1692 Duke Ernest Augustus from the Calenberg Hanover Line acquired the right to be a prince elector of the Holy Roman Empire as the Prince Elector of Brunswick Lüneburg. Colloquially the Electorate was known as the Electorate of Hanover. In 1814 it was succeeded by the Kingdom of Hanover.
Британдық мұрагерлік
Діни саясаттың ықпалымен Эрнест Августтың әйелі, Пфальц әйелі София, 1701 жылғы Орнату Актісі арқылы британдық тәждің мұрагерлік тізбегіне енді. Бұл акт Шотландия мен Англия тақтарына протестанттық мұрагерлікті қамтамасыз ету үшін жазылған болатын, сол кезде Солтүстік Еуропа мен Ұлыбританияның көп бөлігінде католиктерге қарсы сезім күшті болды. София, Ұлыбритания королевасы Анна – Стюарт әулетінің соңғы өкілі, одан аз уақыт бұрын қайтыс болды. Софияның ұлы Георг I королева Аннадан кейін таққа отырып, 1714 жылдан бастап британдық тәж бен Ганновер электораты арасында жеке одақ құрды. Бұл одақ Наполеон соғыстары аяқталғаннан кейін, бір ғасырдан астам уақыттан соң, Киелі Рим империясының тарауымен және жаңа мұрагерлік патшалықтың құрылуымен аяқталды. Британ королдік отбасы Хановер әулеті деп аталды.
Religion driven politics placed Ernest Augustus's wife Sophia of the Palatinate in the line of succession to the British crown by the Act of Settlement 1701, written to ensure a Protestant succession to the thrones of Scotland and England at a time when anti Catholic sentiment ran high in much of Northern Europe and Great Britain. Sophia died shortly before her first cousin once removed, Anne, Queen of Great Britain, the last sovereign of the House of Stuart. Sophia's son George I succeeded Queen Anne and formed a personal union from 1714 between the British crown and the Electorate of Hanover, which lasted until well after the end of the Napoleonic Wars more than a century later, through the dissolution of the Holy Roman Empire and the rise of a new successor kingdom. The British royal family became known as the House of Hanover.
Ганновер патшалығы
"Гановерлік электорат" (негізгі герцогтік) басқа жерлерді қосу арқылы кеңейтілді және 1814 жылы Вена конгресінде Ганновер Корольдігі болып жарияланды. XIX ғасырдың бірінші жартысында Корольдік, оның құрылған сәтінен бастап, Ұлыбританияның королі Джордж III, Гановердің соңғы электоры, 1837 жылы Уильям IV қайтыс болғанға дейін жеке одақ ретінде басқарылды. Осы кезде Гановер тажы Уильямның кіші інісі, Камберленд және Тевиотдейл герцогы Эрнест Августқа Саликалық заң бойынша, келесі еркек мұрагерге өтуге тиіс болды, ал Ұлыбритания тағы ағасының жалғыз қызы, королева Викторияға бұйырды. Оның ұрпақтары Саксен-Кобург және Гота әулетіне жатады: 1917 жылы әулет атауы Виндзор әулеті деп өзгертілді. Эрнест Августтың ұлы Георг V Ганновер 1866 жылы Австрия-Пруссия соғысында Австрияның одақтасы ретінде Австрия жеңілгеннен кейін Пруссияға қосылып, Пруссияның Ганновер провинциясына айналды, осылайша Ганновер Корольдігінен айырылды. Велфтер Австрияның Гмунден қаласына жер аударылып, онда Камберленд сарайын салды.
The "Electorate of Hanover" (the core duchy) was enlarged with the addition of other lands and became the Kingdom of Hanover in 1814 at the Congress of Vienna. During the first half of the nineteenth century, the Kingdom was ruled as personal union by the British crown from its creation under George III of the United Kingdom, the last elector of Hanover until the death of William IV in 1837. At that point, the crown of Hanover went to William's younger brother, Ernest Augustus, Duke of Cumberland and Teviotdale under the Salic law requiring the next male heir to inherit, whereas the British throne was inherited by an elder brother's only daughter, Queen Victoria. Her offspring belong to the House of Saxe Coburg and Gotha: in 1917 the name was changed to the House of Windsor. The Kingdom of Hanover was lost in 1866 by Ernest Augustus's son George V of Hanover, Austria's ally during the Austro Prussian War, when it was annexed by Prussia after Austria's defeat and became the Prussian province of Hanover. The Welfs went into exile at Gmunden, Austria, where they built Cumberland Castle.
Брауншвик мұрасы
Династияның ересек буыны Брансвик-Вольфенбюттель княздығын биледі, 1814 жылы тәуелді Брансвик герцогтығын құрды. Бұл әулет 1884 жылы тоқырады. Герцогтықты Ганновердің соңғы патшасының ұлы Камберленд герцогы мұраға алуға тиіс болғанмен, Пруссияның оның адалдығына деген күдігі герцогтықтың тағы 1913 жылға дейін бос тұруына себеп болды. Сол кезде Камберленд герцогының ұлы Эрнст Август кайзер Вильгельм II-нің қызына үйленді және оған мұрагерлікке ие болуға рұқсат берілді. Оның билеуі қысқа ғана болды, себебі 1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін монархия құлап кетті. Вельф әулеті әлі де бар. Еуропалық таққа отырған соңғы мүше – Грекия королевасы Ганноверлік Фредерика († 1981), Испания королевасы София мен Грекия королі Константин II-нің анасы. Фредериканың ағасы, Ганноверлік ханзада Георг Вильгельм, Эдинбург герцогы принц Филипптің қарындасы Грекия және Дания ханшайымы Софияға үйленді. Әулеттің басшысы – королева Фредериканың сіңілі ұлы Эрнст Август, Монако принцессасы Каролинаның үшінші және қазіргі күйеуі.
The senior line of the dynasty had ruled the much smaller principality of Brunswick Wolfenbüttel, created the sovereign Duchy of Brunswick in 1814. This line became extinct in 1884. Although the Duchy should have been inherited by the Duke of Cumberland, son of the last king of Hanover, Prussian suspicions of his loyalty led the duchy's throne to remain vacant until 1913, when the Duke of Cumberland's son, Ernst August, married the daughter of Kaiser Wilhelm II and was allowed to inherit it. His rule there was short lived, as the monarchy came to an end following the First World War in 1918. The Welf dynasty continues to exist. The last member sitting on a European throne was Frederica of Hanover, Queen of Greece († 1981), mother of Queen Sofia of Spain and King Constantine II of Greece. Frederica's brother Prince George William of Hanover married Princess Sophie of Greece and Denmark, sister of Prince Philip, Duke of Edinburgh. The House's head is Queen Frederica's nephew Ernst August, the third and present husband of Princess Caroline of Monaco.