Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Канададағы өзен
River in Western Canada
Ассинибойн өзені (/ə/'s//ɪ//n////b//ɔɪ//n/; ) – Батыс Канаданың Саскачеван және Манитоба провинцияларындағы далалар арқылы ағатын өзен. Бұл Қызыл өзеннің саласы. Ассинибойн – кейбір жерлерде жазық, сайып келген аңғарда, ал басқа жерлерде тік аңғарда орналасқан, жалғыз басты арнасы бар, ізбелсіз өзен. Оның негізгі салалары – К’Аппель, Сорис және Уайтсэнд өзендері. Өзеннің ерте тарихы және зерттелуі туралы мәліметтер үшін Ассинибойн өзеніндегі тері саудасы тақырыбына қараңыз. Өзен өз атын Ассинибойн тайпасынан алған. Канада Географиялық кеңесінің қызметкері Роберт Дуглас (1933) оның атының шығу тегі туралы бірнеше пікір білдірді: «Ассинибойн атауын 1730 жылы Ла Верендрий «ассинибоилдер» деп, ал 1715 жылы Гудзон шығанағы компаниясының губернаторы Найт «тас үндістері» деп атаған. Ассинибойн – үндістер тайпасының аты, ол сиу тіліндегі «ассине» – тас және «бван» – жергілікті атаудан шыққан. Сондықтан, «тас сиу» атауы олар тағам дайындау кезінде қыздырылған тастарды қолданғандықтан берілген болуы мүмкін».
The Assiniboine River (/ə/'/s//ɪ//n//ᵻ//b//ɔɪ//n/; ) is a river that runs through the prairies of Western Canada in Saskatchewan and Manitoba. It is a tributary of the Red River. The Assiniboine is a typical meandering river with a single main channel embanked within a flat, shallow valley in some places and a steep valley in others. Its main tributaries are the Qu'Appelle, Souris, and Whitesand Rivers. For early history and exploration see Assiniboine River fur trade. The river takes its name from the Assiniboine First Nation. Robert Douglas of the Geographical Board of Canada (1933) made several comments as to its origin: "The name commemorates the Assiniboine natives called by La Vérendrye in 1730 'Assiniboils' and by Governor Knight in 1715 of the Hudson's Bay Company 'stone Indians.' Assiniboine is the name of an Indian tribe and is derived from 'assine' a stone and 'bwan' native name of the Sioux, hence Stony Sioux name was possibly given because they used heated stones in cooking their food."
Курс
Ассинибойн өзені Манитоба жарлығының үстіндегі жоғарғы жазық деңгейінде, Кельвингтон қауымының шығысында, шығыс Саскачеваннан басталады. Ассинибойн өзені әртүрлі арналық ерекшеліктері бар үш негізгі аймақтан өтеді. Брэндонның жоғары жағында өзеннің негізгі арнасы және оның ең маңызды салалары өте кең аңғарда ағып жатыр. Бұл аңғар соңғы мұз басу кезеңінің соңында мұздық суларының күшті ағынымен қазылған. Бұл құйылатын аңғардың төбесі өзенге табиғи су тасқынына арналған алаңды қамтамасыз етеді, ал аңғардың үлкен су сақтау көлемі Расселдің солтүстігіндегі Шеллмут бөгетін салуды техникалық және экономикалық тұрғыдан мүмкін етеді. Бұл аймақтағы негізгі салалары – Квапель, Шелл және Кіші Саскачеван өзендері. Мұздық ағындар Брэндонның шығысында, Портж-ла-Прейриге жуық үлкен дельтаны құрады. Өзен дельтаның шөгінділері арқылы эрозияланып, осы шөгінділерден Агасзиз көліне дейін, Қызыл өзен жазығына дейін тар аңғарды кесіп өтеді. Бұл аңғарда өзен тар жазық төбесімен шектелген. Сорис өзені осы аймақта Ассинибойнге су құятын негізгі сала болып табылады. Портж-ла-Прейриге жақын өзен дельтадан салыстырмалы түрде жазық Қызыл өзен жазығына (бұрынғы Агасзиз мұздық көлінің төбесі) шығады және бұл жерде ол шамамен солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа дейін кез келген бағытта аға алады. Дельтадағы өзен арнасының баурайы батысқа қарай салыстырмалы түрде тік болғандықтан, өзен суының жылдамдығы жоғары және өзен сулары көп мөлшерде шөгінділерді алып жүреді. Қызыл өзен жазығындағы баурай әлдеқайда төмен, ал осы жазықтың үстінен ағатын өзен суының жылдамдығы әлдеқайда баяу. Сондықтан өзен сулары дельта арқылы ағып өтетін кезде алып жүретін шөгінділер жазыққа шөгеді. Ассинибойн шығысқа қарай иіліп, ақырында Манитоба штатының Виннипег қаласындағы "Форкс" деген жерде Қызыл өзенге қосылады. Бүгінде Канаданың геральдикалық басқармасындағы Ассинибойн геральды өзеннің атымен аталады. Асессиппи провинциялық паркі, Шеллмут суқоймасының шығыс жағалауында автокөліктерге арналған тұрақ салынған. Оған қосылатын салалары: Камсак, Саскачеван қаласының жанында қосылатын Уайтсанд өзені; Манитобаның Ваванэса қаласының жанында қосылатын Сорис өзені; Birdtail Сиук тайпасының жерінде қосылатын Бёрдтейл өзені; Брэндонның батысында қосылатын Кіші Саскачеван; және Хадсон шығанағы компаниясының тарихи Форт-Эллис бекінісіне жақын орналасқан К'Аппель өзені. Ассинибойн өзені өткен ғасырлар бойы бірнеше рет бағытын өзгертті. Ол шамамен 700 жылдан бері қазіргі бағытымен ағып жатыр. Бұрын Ассинибойн өзені Ла-Сал өзенінің қазіргі сағасына жақын жерде Қызыл өзенмен кездесетін. Манитоба үкіметінің 2011 жылғы Ассинибойн өзенінің су тасқынынан кейін жасаған есебінде су тасқыны "өзеннің басқа бағытпен шығысқа қарай ағуына, мүмкін Виннипегтің оңтүстігіндегі Қызыл өзенге қосылуына немесе тіпті мыңдаған жылдар бұрын болғандай Манитоба көлінің солтүстігіне ағуына" әкелуі мүмкін екені анықталды, егер қазіргі су тасқынынан қорғау инфрақұрылымы болмағанда.
The Assiniboine River rises in eastern Saskatchewan east of the community of Kelvington on the upper prairie level above the Manitoba Escarpment. The Assiniboine River flows through three basic zones with different channel characteristics. Upstream of Brandon, the main stem of the river and its most important tributaries flow within a very large valley. The valley was cut by huge glacial melt water flows at the end of the last glaciation. The floor of this spillway valley provides a natural floodplain for the river and the valley provides a significant storage volume making the construction of the Shellmouth Dam north of Russell both technically and economically viable. The major tributaries in this reach are the Qu'Appelle, Shell and Little Saskatchewan Rivers. The glacial flows created a large delta east of Brandon extending almost to Portage la Prairie. The river has eroded down through sediments of the delta cutting a narrow valley through these sediments as it drops through a vertical distance of about to the Lake Agassiz – Red River Plain. In this valley, the river is confined with a narrow valley floor. The Souris River is the primary tributary contributing flow to the Assiniboine in this reach. Near Portage la Prairie the river emerges from the delta reach onto the relatively flat Red River plain (the floor of former Glacial Lake Agassiz) and at this point it can flow in any direction from roughly northwest to roughly southeast. The gradient of the river channel within the delta reach to the west is relatively high, so the river water velocities are fairly high and the waters of the river carry significant amounts of sediment. The gradient in the flat Red River plain is much less and the velocity of the river water flowing over this plain is much lower. Therefore, the sediments carried by the river waters as they flow through the delta reach are deposited onto the plain. The Assiniboine winds its way east eventually joining the Red River at "The Forks" in Winnipeg, Manitoba. Today, Assiniboine Herald at the Canadian Heraldic Authority is named after the river. Asessippi Provincial Park, an RV park was built on the east shore of the Shellmouth Reservoir. Tributaries include the Whitesand River which joins it near Kamsack, Saskatchewan; the Souris River, which joins it near Wawanesa, Manitoba; the Birdtail River which joins at the Birdtail Sioux First Nation; the Little Saskatchewan, which joins west of Brandon; and the Qu'Appelle River, which joins near the site of the Hudson's Bay Company historic Fort Ellice site. The Assiniboine River has changed course numerous times over past centuries. It has followed its modern course for approximately 700 years. The Assiniboine River formerly met the Red River near the present day mouth of the La Salle River. A Government of Manitoba report following the 2011 Assiniboine River Flood found that the flood "could have resulted in the river flowing east by a different route, possibly joining the Red River south of Winnipeg, or potentially even flowing north to Lake Manitoba as it did thousands of years ago," without the flood control infrastructure currently in place.
Балық түрлері
Өзенде жиі кездесетін балық түрлері: шабақ, сары балық, тұщы су шымтезегі, айбалық, бурбот, каналдық қосақаз, қоңыр қосақаз, тас балық, ақ сор, қысқа басты қызыл ат және кәдімгі карп.
Fish species commonly found in the river include walleye, yellow perch, northern pike, mooneye, burbot, channel catfish, brown bullhead, rock bass, white sucker, shorthead redhorse, and common carp.