Кіріспе

Мұлла (['m//ʌ//l//ə//, /'/m//ʊ//l//ə//, /'/m//uː//l//ə/; ملا) – мұсылман дін қызметкерлері мен мешіт имамдарына берілетін құрметті атақ. Бұл термин сондай-ақ ислам теологиясы және шариғат құқығы саласында жоғары білім алған адамдарға да қолданылуы мүмкін. Кейбір Мизрахи және Сефард еврей қауымдарында бұл атақ қауым басшыларына, әсіресе діни басшыларына қатысты қолданылған.

Этимология

Мулла сөзі парсы тілінен алынған mullā (ملا) сөзінен туындаған, ал ол өзі араб тілінен келген mawlā (مَوْلَى) сөзінен алынған, яғни "еге" және "қамқор" мағыналарын білдіреді, бастапқы қысқа дауыстылардың өзгеруі арқылы.

Қазіргі қолданысы

Бұл термин көбінесе діни білімі жоғары деңгейде болмауы мүмкін ауылдық немесе шағын қалалық мешіттерінің басшыларын атау үшін мұсылман әлемінің көптеген аймақтарында, әсіресе Иран, Түркия, Кавказ, Орталық Азия, Батыс Азия, Оңтүстік Азия, Шығыс Арабия, Балқан аймағы және Африка мүйізінде қолданылады. Басқа аймақтарда басқаша термин қолданылуы мүмкін, мысалы, Магриб аймағында – имам. Ал жоғары діни білім алған адамдарға мавлауи деген атақ беріледі. Мулла және оның түрі мулла сөзі мұсылман дін қызметкеріне қатысты жеңілтекті, қарапайым, көбінесе ықшам көзқарастағы ауыл имамын білдіретін қорлаушы терминге айналды. Иранда 20-шы ғасырдың басына дейін мулла термині Иран семинарияларында Ашура оқиғаларын баяндаумен айналысатын төменгі дәрежедегі дін қызметкерлерін атау үшін қолданылған. Дегенмен, соңғы жылдары шиит дінбасылары арасында рухани (рухани) термині мулла мен ахундқа қарағанда, жағымсыз мағынадан таза балама ретінде қолдауға ие болды.

Киім

Мулланың киімі әдетте түрбаннан (عمامه), соқаға ұқсас жеңдері мен түймелері бар ұзын пальтодан (قبا) және алдыңғы жағы ашық ұзын көйлектен (عبا) тұрады. Аба көбінесе қоңыр жүннен немесе қара муссалиннен жасалады. Оның жеңі жоқ, бірақ қолды салып киюге арналған тесіктері бар. Түрбан көбінесе ақ түсті болады, бірақ Мұхаммедтің ұрпағымын деп санайтындар дәстүрлі түрде қара түрбан киеді.