Фредерик Лейтон: Англиялық суретші және мүсіншінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын суретшісі және мүсіншісі (1830–1896)

Фредерик Лейтон, 1-ші барон Лейтон, (3 желтоқсан 1830 – 25 қаңтар 1896), 1878–1896 жылдары сэр Фредерик Лейтон ретінде танымал болған, британдық Виктория дәуірінің суретшісі, сызба салушы және мүсіншісі. Оның туындылары тарихи, библиялық және классикалық сюжеттерді академиялық стильде бейнелейді. Оның суреттері өмірінде зор танымалдылыққа ие болды және қымбатқа сатылды, бірақ 20 ғасырдың басында көптеген жылдар бойы сыншылардың назарынан тыс қалды. Лейтон тарихтағы ең аз уақытқа сақталған жұрлық атағының иегері болды; оның мұрагерлік жұрлығы оның қайтысымен бірге тоқтатылды.

Өмірбаян

Лейтон Скарборо қаласында Аугуста Сюзан және доктор Фредерик Септимус Лейтонның (1799–1892) отбасында дүниеге келді. Лейтонның әкесі доктор болған. Лейттонның атасы, сэр Джеймс Бонифаций Лейтон (1769–1843), екі орыс императоры – Александр I және Николай I мен олардың отбасыларының бас дәрігері қызметін атқарды және олардың қызметінде зор байлық жинады. Лейтонның мансабы осы отбасылық байлықпен әрқашан қамтамасыз етілді, әкесі оған өмірі бойы жәрдемақы төлеп отырды. Оның екі қарындасы болды, олардың бірі – Роберт Браунингтің өмірбаянын жазған Александра. Ол Лондон университетінің колледжінде білім алды. Содан кейін ол Еуропа құрлығында өнер білімін алды, алдымен Эдуард фон Штайнльден, кейін Джованни Костадан. 17 жасында, 1847 жылдың жазында, ол Франкфурт қаласында философ Артур Шопенгауэрмен кездесіп, оның портретін – қағазға графит пен гуашьпен салған, Шопенгауэрдің өмірде салынған толыққанды суретінің жалғыз белгілі нұсқасы. 24 жасында Флоренцияда болды, Accademia di Belle Arti академиясында оқыды және Борго Аллегри арқылы Чимабуэ Мадоннасының процессиясын суреттеді. 1855 жылдан 1859 жылға дейін ол Парижде тұрып, Ингрес, Делакруа, Коро және Миллемен танысты. Саяхат бала кезінен бастап Лейтонның өмірінің маңызды бөлігі болды. Жасөспірім шағының соңында ол отбасымен бірге Германияның Франкфурт қаласында тұрды және Еуропаның көптеген ірі қалаларын, соның ішінде Флоренция мен Римді аралаған, ол келесі онжылдықтарда осы жерлерге көп рет қайта оралатын еді. Жиырмасыншы жылдардың соңында ол ұзақ уақыт Римде, содан кейін Парижде тұрды және 1857 жылы Еуропадан тыс елдерге алғашқы сапарын жасады – Солтүстік Африкаға барды. Лондонға қоныс аударғаннан кейін, ол өліміне дейін жыл сайын кең ауқымды саяхаттар жасады. Лейтон кем дегенде бір рет барған елдерге Австрия, Алжир, Египет, Франция, Германия, Грекия, Ирландия, Италия, Ливан, Марокко, Нидерланды, Шотландия, Испания, Швейцария, Сирия және Түркия кіреді. 1860 жылы ол Лондонға көшіп келді, онда Прерафаэлиттермен байланыс жасады. 1861 жылы Флоренциядағы ағылшын зиратында Роберт Браунинг үшін Элизабет Барретт Браунингтің қабірін жобалады. 1864 жылы ол Корольдік академияның мүшесі болды, ал 1878 жылы оның президенті болды (1878–96). Оның 1877 жылғы «Атлет питонмен күресуі» мүсіні сол кездегі британдық мүсінде «Жаңа мүсін» деп аталған ренессанстың басталуы деп есептелді. Американдық өнер сыншысы Эрл Шинн сол кезде «Лейтоннан басқа, Кенсингтон мұражайының аркасына дұрыс фрескалы суретті қоя алатын ешкім жоқ» деп мәлімдеді. Оның суреттері 1900 жылы Париж көрмесінде Ұлыбританияны көрсетті. Ол Лондонды зерттеуді тапсырған комитеттің бірінші президенті болды, ол астананың негізгі ғимараттары мен қоғамдық өнерін құжаттады. Лейтон 1878 жылы Виндзорда рыцарь атағына ие болды және сегіз жылдан кейін Миддлсекс графтығындағы Кенсингтондағы Сент-Мэри Эбботтс еншісіндегі Голланд Парк Роудтың баронеті болды. Ол 1896 жылы Жаңа жыл құрметіне ие болған алғашқы суретші болды. Шропшир графтығындағы Стреттонның барон Лейтонды құру туралы патент 1896 жылдың 24 қаңтарында берілді, ал Лейтон келесі күні стенокардиядан қайтыс болды. Лейтон үйленбеген күйінде қалды, оның модельдерінің бірімен заңсыз баласы болғаны туралы әңгімелер, сондай-ақ Лейтонның гомосексуалды болуы мүмкін деген болжамдар әлі де талқыланып жүр. Ол 1856 жылы Флоренцияда танысқан ақын Генри Уильям Гревиллмен жақын қарым-қатынаста болды. Үлкен жігіт Лейтонға көптеген хаттар жазды, бірақ романтикалық сезімдер өзара болмаған сияқты. Сондай-ақ, Лейтонның күнделік қалдырмауы және оның жеке өміріне сілтеме жасамауы зерттеуге кедергі келтіреді. Лейтон өзінің айналасында құпиялылықты сақтағандығын толыққанды жоққа шығаратын нақты дәлелдер әлі күнге дейін табылмады, бірақ оның көркем студиясының маңында жас жігіттер тобымен араласқаны белгілі. Лейтон үйі мұражайында Лейтонды еске алу үшін көк тақта орнатылған.

Leighton was born in Scarborough to Augusta Susan and Dr. Frederic Septimus Leighton (1799–1892), a medical doctor. Leighton's grandfather, Sir James Boniface Leighton (1769–1843), had been the primary physician to two Russian tsarsAlexander I and Nicholas Iand their families, and amassed a fortune while in their service. Leighton’s career was always cushioned by this family wealth, with his father paying him an allowance throughout his life. He had two sisters, one of them being Alexandra who was Robert Browning's biographer. He was educated at University College School, London. He then received his artistic training on the European continent, first from Eduard von Steinle and then from Giovanni Costa. At age 17, in the summer of 1847, he met the philosopher Arthur Schopenhauer in Frankfurt and drew his portrait, in graphite and gouache on paperthe only known full length study of Schopenhauer done from life. When he was 24 he was in Florence; he studied at the Accademia di Belle Arti, and painted the procession of the Cimabue Madonna through the Borgo Allegri. From 1855 to 1859 he lived in Paris, where he met Ingres, Delacroix, Corot, and Millet. Travel was an important part of Leighton’s life from childhood. By his late teens, he was living with his family in Frankfurt, Germany and had already visited many of Europe’s major cities, including Florence and Rome; places which he would return to on a great many occasions over the next decades. By his late twenties, extended periods had been spent living in Rome and then Paris and Leighton had made his first trip outside Europe, travelling to north Africa in 1857. Once settled in London, he continued to make extensive trips on an annual basis until shortly before his death. The countries that Leighton visited on at least one occasion include Austria, Algeria, Egypt, France, Germany, Greece, Ireland, Italy, Lebanon, Morocco, The Netherlands, Scotland, Spain, Switzerland, Syria, and Turkey. In 1860, he moved to London, where he associated with the Pre Raphaelites. He designed Elizabeth Barrett Browning's tomb for Robert Browning in the English Cemetery, Florence in 1861. In 1864 he became an associate of the Royal Academy and in 1878 he became its President (1878–96). His 1877 sculpture, Athlete Wrestling with a Python, was considered at its time to inaugurate a renaissance in contemporary British sculpture, referred to as the New Sculpture. American art critic Earl Shinn claimed at the time that "Except Leighton, there is scarce any one capable of putting up a correct frescoed figure in the archway of the Kensington Museum." His paintings represented Britain at the great 1900 Paris Exhibition. He was the first President of the Committee commissioning the Survey of London which documented the capital's principal buildings and public art. Leighton was knighted at Windsor in 1878, and was created a baronet, of Holland Park Road in the Parish of St Mary Abbots, Kensington, in the County of Middlesex, eight years later. He was the first painter to be given a peerage, in the 1896 New Year Honours. The patent creating him Baron Leighton, of Stretton in the County of Shropshire, was issued on 24 January 1896; Leighton died the next day of angina pectoris. Leighton remained a bachelor; rumours of him having an illegitimate child with one of his models, in addition to the supposition that Leighton may have been homosexual, continue to be debated. He certainly enjoyed an intense and romantically tinged relationship with the poet Henry William Greville whom he met in Florence in 1856. The older man showered Leighton in letters, but the romantic affection seems not to have been reciprocated. Enquiry is furthermore hindered by the fact that Leighton left no diaries and his letters lack reference to his personal circumstances. No definite primary evidence has yet come to light that effectively dispels the secrecy that Leighton built up around himself, although it is clear that he did court a circle of younger men around his artistic studio. A blue plaque commemorates Leighton at Leighton House Museum.

Суретші мылтықтары

Лейтон ынталы ерікті сарбаз болды, 1860 жылы 5 қазанда 38-ші Миддлсекс (Суретшілер) мылтық ерікті корпусына (кейіннен Суретшілер мылтықтары деп аталатын) қосылған алғашқы топқа тіркелді. Оның басшылық қабілеттері бірден байқалды және бірнеше айдың ішінде рота командирі болып тағайындалды. 1869 жылы 6 қаңтарда капитан Лейтон корпустың жалпы отырысында Суретшілер мылтығының командирі болып сайланды. Сол жылы ол майор, ал 1875 жылы подполковник шеніне көтерілді. Лейтон 1883 жылы командирлік лауазымынан қанағаттанды. Суретші Джеймс Уистлер сол кездегі сэр Фредерик Лейтонды, Суретшілер мылтығының командирі ретінде былай сипаттады: "Корольдік академияның полковнигі және Суретшілер мылтығының президенті – иә, және ол аз-кем сурет салады!" 1896 жылы 3 ақпандағы жерлеу рәсімінде оның табыты Суретшілер мылтығының құрмет қарауымен Санкт-Пол соборындағына әкелінді.