Кіріспе

"Жақсы парламент" – 1376 жылғы ағылшын парламентіне дәстүрлі түрде берілген атау. 28 сәуірден 10 шілдеге дейін Лондонда отырыс өткізіп, сол уақытқа дейінгі ең ұзақ парламент болып есептелді. Бұл парламент ағылшын халқының көп бөлігі ағылшын сарайының жемқорлыққа батқан деп қараған кезеңде шақырылды. Оның дәстүрлі атауы, мүшелерінің үкіметті реформалауға жасаған шынайы тыйырмасынан туындады. Дегенмен, оның күшті қарсыласы болды – Джон Гонт, Эдуард III-нің төртінші ұлы және сол кезде Англияны тиімді басқарған тұлға.

Сессияда

Парламент 1373 жылдың қарашасынан бері, яғни екі жарым жыл бұрын шақырылмаған еді, себебі Эдуард III және оның кеңесшілері наразылық кезеңінде парламент шақырудың қауіпті екенін түсінді. Дегенмен, 1376 жылы қаржыға деген қажеттілік соншалықты күшті болды, сол себепті тағы бір парламент өткізу қажет болды. Палата мүшелері жиналғаннан кейін, корольдік кеңестегі жемқорлықты жоюға бекінді. Питер де ла Маре, графтық рыцарь, Херефордширден сайланған, Төменгі палатаның спикері болып сайланды және алғашқы күні Англияның соңғы әскери сәтсіздіктерін сынап, соттағы жемқорлықты айыптады, сондай-ақ корольдік есептерді мұқият тексеруді талап етті. Қазынаны тонап жатыр деген күдікпен Ричард Лайонс (Минт сақшысы) және Лорд Латимер парламентке шақырылып, кейін түрмеге қамалды. Латимердің импичменті – парламенттегі ең алғашқы тіркелген жағдай. Патшаның сүйіктісі Элис Перрс шақырылып, уақытша оңашалануға сотталды. Джон Гонт, Эдуард III-нің Франция тағына талап етуіне қарсы француз тарапының негізгі аргументі болған саликалық заң туралы мәселені көтеріп, ағылшындардың француздық әдет-ғұрыптарды қабылдауын ұсынды, бірақ жиналысты өз пікіріне көндіре алмады. Осы уақытта патшалықтың аға ұлы, Қара принц Эдуард қайтыс хабар берді. Лондонға үй жалдап, ол Эдуард III мен Джон Гонтты шақырып, болашақ Ричард II-ні Эдуардтың мұрагері ретінде мойындауға ант бердірді. Джон да, король да Ричардты мойындауға ант берді, ал көп ұзамай Парламент Ричардты шақырып, оны тақ мұрагері ретінде жариялады. Палата мүшелері сол кездегі ең ұлы әскери батыр болған принц Эдуардтың зор беделіне ықпал етті. Содан кейін Парламент корольге кеңесшілердің жаңа құрамын тағайындады: Эдмунд Мортимер, Марш графы; Уильям Куртенэй, Лондон епископы; және Уильям Вайкхэм, Винчестер епископы. Парламент шілде айында таратылды.

Салдары

Келесі күзде Джон Гонт оның ісін жоюға тырысты. Ол патшаға тағайындалған жаңа кеңесшілерді қабылдауға тыйым салды. Ол Питер де ла Марені Ноттингемдегі түрмеге қамады. Ол жаңа кеңесті таратып, Латимерді қайта шақырды. Перрдің Алисасы патшаның жанына қайта оралды. Джон сондай-ақ Уильям Уайкхэмге шабуыл жасады. 1377 жылы Джон тағы бір парламент – Жаман Парламент шақырып өтті. Джон "Жақсы Парламентті" конституцияға қайшы деп жариялады және оның қаулылары тізімнен шығарылды. Осыған қарамастан, халық реформалық парламенттің естелігін қадір тұтып, оған "Жақсы Парламент" деген ат берді.