Кіріспе

Бұрынғы ағылшын заңы дін бостандығын шектеу

1664 жылғы Конвентиклдік акт – Англия Парламентінің актісі (16 Cha. 2. c. 4), Англия шіркеуінің басшылығы мен 1662 жылғы Ортақ дұғалар кітабының ережелерінен тыс, бес адамнан астам (жақын туыстар емес) діни жиналыстарды, яғни конвентиклдерді тыйым салған заң. Бұл заң Эдвард Хайд, Кларендонның 1-ші графының атымен аталған Кларендон кодексінің бір бөлігі болды, мақсаты дінсіздікті басу және орнықты шіркеудің беделін нығайту еді. Алайда, Кларендон кодексінің авторы Кларендонның өзі емес, ол дінге қарсыларға көбірек төзімділік таныту саясатын қолдаған. Осы тыйымдардың салдарынан көптеген адамдар, мысалы, Келісімшілер, жаңа епископтық билікке бағынудың орнына, өздерінің қауымдарын тастап кетті. Министрлер кеткендей, олар да өздерінің бұрынғы пасторларының соңынан тау беткейлеріндегі уағыздарға ерді. Бұл шағын жиналыстар – конвентиклдер – үкімет үшін қоғамдық тәртіптің үлкен мәселесіне айналды. 1672 жылы II Карлдың жарғысымен Кларендон кодексінің, кемінде протестанттарға қатысты, әсері азайтты. Жарғы қылмыстық заңдардың орындалуын тоқтатты және белгілі бір конформист емес шіркеулерді құруға және жабдықтауға рұқсат берді, бірақ пасторлар патшаның бекітуіне тиіс болды. Конвентиклдік акт 1689 жылы ресми түрде жойылды, бірақ оның күші 1667 жылы жоғалған еді.

Яһудилердің реакциясы

Конвенцильдік акт қабылданған кезде, яһудилер, олардың жаңа раввині Якоб Саспортас бастаған, өздерінің алаңдаушылықтарын Карл II-ге жеткізді, ол оларға "күліп, түкіріп", уайымдамауды айтты. Кейіннен құпия кеңес жазбаша түрде яһудилерге, егер олар бейбіт және тыныш өмір сүрсе, патша заңдарына адал болумен және үкіметке дақ келтірмесе, "бұрынғыдай жеңілдіктерді күтуге құқылы екендерін" хабарлады. Осылайша, ағылшын яһудилері, белгілі бір мәселені ескермеу салдарынан, католиктер мен нонконформистер сияқты, Англия шіркеуіне қосылуға немесе олардың жеке жағдайында христиандық серт беруге құштар болмауына байланысты кемшіліктерден басқа, ешқандай шектеулерге ұшырамады.