Оңтүстік Американы голландтардың 1581-1975 жылдардағы отарлауы
Dutch colonisation of the Guianas
Оңтүстік Американы голландтардың 1581-1975 жылдардағы отарлауы: тарих, Гуяна аймағы, Эссекибо, Демерара, Суринам, және қазіргі Гайана мемлекетінің құрылуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1581–1975 жылдар Оңтүстік Америкадағы отарлау
1581–1975 colonisation in South America
Голландиялықтар 16 ғасырдың соңында Оңтүстік Америкадағы Ориноко және Амазонка өзендері арасындағы жағалау аймағы – Гвиананы отарлауды бастады. Голландиялықтар бастапқыда Гвиананың барлығын (сонымен қатар "Жабайы жағалау" деп аталған De wilde kust) өзіне қаратып алды, бірақ Баварияға, содан кейін Ханауға сатуға тырысқаннан және Португалия, Ұлыбритания және Францияға аймақтарды жоғалтқаннан кейін, Голландияның іс жүзінде қоныстанған және басқарған бөлігі Голландия Гвианасы (голландия тілінде: Nederlands Guiana) деп аталды. Эссекибо және Демерара колонияларын Голландияның Батыс Үндістан компаниясы, ал Бербице және Суринамды сәйкесінше Бербице қоғамы мен Суринам қоғамы басқарды. Кайен де қысқа мерзімге Голландияның бақылауына өтті. 1814 жылы Наполеон соғыстарынан кейін Ұлыбритания Курантин өзенінің батысындағы үш колонияны (Демерара, Бербице және Эссекибо) бақылауына алды, олар Британ Гвианасы, ал кейін қазіргі Гвиана атанды. Қалған Суринам колониясы (сонымен қатар "Голландия Гвианасы" деп аталады) 1975 жылы тәуелсіздік алғанға дейін Голландияның бақылауында болды.
The Dutch began their colonisation of the Guianas, the coastal region between the Orinoco and Amazon rivers in South America, in the late 16th century. The Dutch originally claimed all of Guiana (also called De wilde kust, the "Wild Coast") but—following attempts to sell it first to Bavaria and then to Hanau and the loss of sections to Portugal, Britain, and France—the section actually settled and controlled by the Netherlands became known as Dutch Guiana (Dutch: Nederlands Guiana). The colonies of Essequibo and Demerara were controlled by the Dutch West India Company, while Berbice and Surinam were controlled by the Society of Berbice and the Society of Suriname, respectively. Cayenne also came under brief periods of Dutch control. After the Napoleonic Wars in 1814, Britain gained control of the three colonies (Demerara, Berbice, and Essequibo) west of the Courantyne River, which became British Guiana and then modern Guyana. The remaining colony, Suriname (also called "Dutch Guiana"), remained under Dutch control until its independence in 1975.
Шығу тегі
1598 жылы Далалық жағалауға келген үш голланд кемесінің флоты, ағылшындар осылай болғаннан кейін бір жыл өткен соң "Суринама" өзенінен өткендерін айтады. Келесі жылы аймақ туралы алғашқы картографиялық мағлұмат пайда болды: 1599 жылғы карта, бұл саяхат есебіне сүйенген, фламанд географы Жодокус Хондиус салған. 1581 жылдан бастап отарларға голланд отаршылары қоныстанды, олардың көпшілігі Зеландия провинциясынан келді. Сауда бекеттері Померон, Эссекибо, Бербис және Суринам өзендері сияқты әртүрлі өзендердің жанында құрылды. Француз, голланд және ағылшын отаршылары негізінен айырбас пункттері болған көптеген шағын сауда орындарын құрды. Аурулардың және жергілікті тұрғындардың шабуылдарының салдарынан бұл отарлар ұзаққа созылмады.
In 1598, a fleet of three Dutch ships visiting the Wild Coast mention passing the river "Surinamo" a year after the English had done the same. The next year saw the first cartographic reference to the region: a 1599 map drawing on the account of this voyage, drawn by Flemish geographer Jodocus Hondius. Beginning in 1581, the colonies were settled by Dutch colonists, most of whom came from the province of Zeeland. Trading posts were established near various rivers, including the Pomeroon, Essequibo, Berbice, and Suriname rivers. Many small commercial establishments, mostly bartering posts, were founded by French, Dutch, and English colonists. Due to the effects of disease and attacks from natives, these colonies rarely lasted long.
Құру
Голландиялық Батыс Үндістан компаниясы 1621 жылы құрылды және Оңтүстік Америкадағы колонияларды бақылаусыз басқару құқығын алды. Колонияны Бербице қонысын негіздеген голландиялық саяхатшы Абрахам ван Пир басқарды. Үшінші ағылшын-голландия соғысынан кейін Англия Суринам колониясын Нью-Амстердамға айырбастады. Голландиялық Гвиана саяси бірлік емес, географиялық атау болды. Голландиялық Гвиана аймағында құрылған колониялар бастапқыда бірнеше мекемелердің бақылауында болды. Эссекибо және Демерара Голландиялық Батыс Үндістан компаниясының, ал Бербисе және Суринам тиісінше Бербисе қоғамы мен Суринам қоғамының бақылауында болды. Пернамбуко және одан батысқа қарайғы елді мекендер, соның ішінде португалдық Гвиана, қазіргі Бразилияның Амапа штаты 1630 жылдан 1654 жылға дейін голландиялықтардың билігінде болды. Кейен (Француз Гвианасы) 1660 және 1664 жылдар аралығында, сондай-ақ 1676 және 1677 жылдар аралығында голландиялықтардың қысқа мерзімді бақылауында болды.
The Dutch West India Company was created in 1621, and given unsupervised control of the colonies in South America. The colony was administered by Abraham van Peere, a Dutch explorer who had founded the settlement of Berbice. After the Third Anglo Dutch War, England ceded the colony of Suriname, in exchange for New Amsterdam. Dutch Guiana was not a political entity, but, rather, a geographical indication. The colonies that formed along Dutch Guiana were, initially, controlled by several entities. Essequibo and Demerara were controlled by the Dutch West India Company, while Berbice and Suriname were controlled by the Society of Berbice and the Society of Suriname, respectively. Pernambuco and settlements farther west, including Portuguese Guiana, now the Brazilian state of Amapá, was under Dutch control from 1630 to 1654. Cayenne (French Guiana) was also briefly controlled by the Dutch between 1660 and 1664, and again between 1676 and 1677.
Тарату
Батавия республикасы тұсында Голландиялық Гвиананың көп бөлігі қайтадан британдықтардың бақылауына өтті. 1814 жылы Наполеон соғыстарынан кейін Британия Курантин өзенінің батысындағы үш колонияны (Демерара, Бербисе және Эссекибо) өзіне қаратып алды. Осы үш колония Британ Гвианасы болып құрылды. 1815 жылдан бастап бес Гвиана болды, олардың үстем тілдерімен аталды: испан Гвианасы (Венесуэла), британ Гвианасы, голланд Гвианасы, француз Гвианасы және португал Гвианасы (Бразилия). 1975 жылға дейін Нидерланд Корольдығының бір бөлігі болған колония Суринам Республикасы болып тәуелсіздік алды.
Under the Batavian Republic, much of Dutch Guiana was once again occupied by the British. After the Napoleonic Wars in 1814, Britain gained control of the three colonies (Demerara, Berbice, and Essequibo) west of the Courantyne River. These three colonies became British Guiana. After 1815, there were five Guianas, referred to by their dominant languages: Spanish Guayana (Venezuela), British Guiana, Dutch Guiana, French Guiana, and Portuguese Guiana (Brazil). The colony that remained was part of the Kingdom of the Netherlands until 1975, when it became independent as the Republic of Suriname.
География
Голландиялық Гвиана Гвиана қалқанының көп бөлігін алып жатты, оның шекаралары солтүстік-батыста Ориноко дельтасынан, оңтүстік-батыста Карони өзенінің шығыс жағалауынан, оңтүстік-шығыста Амазонка өзені дельтасындағы Марахо аралына дейін жеткен.
Dutch Guiana covered the majority of the Guiana Shield, with its borders ranging from the Orinoco Delta in the northwest, the eastern banks of the Caroní River in the southwest, to the Marajó island of the Amazon River delta in the southeast.
Нидерландтық Гвиана немесе Суринам
Суринам колониясы әрқашан ресми түрде осылай немесе Суринам деп аталғанмен, голланд және ағылшын тілдерінде 19 және 20 ғасырларда колонияны көбінесе бейресми және жартылай ресми түрде Ұлыбританиялық Гвиана мен Француз Гвианасына ұқсас Голланд Гвианасы (голланд тілінде: Nederlands Guiana) деп атаған. Тарихи тұрғыдан алғанда, Суринам Гвианадағы көптеген голланд колонияларының бірі ғана болды, басқалары Бербисе, Эссекибо, Демерара және Померон. Олар 1814 жылы Ұлыбританияның бақылауына өткеннен кейін 1831 жылы Ұлыбританиялық Гвианаға біріктірілді. Голландтар 1630 жылдан 1654 жылға дейін Бразилияның солтүстік бөлігін де басқарды, оның ішінде Лиссабон билеген кезде Португал Гвианасы деп аталған аймақ та бар еді. Осылайша, 1814 жылға дейін Голланд Гвианасы термині тек Суринамды ғана емес, сонымен қатар аймақтағы голланд егемендігінде болған барлық колонияларды біріктіретін атау болды: әртүрлі үкіметтері бар, уақыт өте келе сыртқы шекаралары жиі өзгеріп отыратын мемлекеттер жиынтығы.
Although the colony of Surinam has always been officially known as such or as Suriname, in both Dutch and English, the colony was often unofficially and semi officially referred to as Dutch Guiana (Dutch: Nederlands Guiana) in the 19th and 20th century, in an analogy to British Guiana and French Guiana. Historically, Suriname was only one of many Dutch colonies in the Guianas, others being Berbice, Essequibo, Demerara, and Pomeroon, which after being taken over by the United Kingdom in 1814, were united into British Guiana in 1831. The Dutch also controlled northern Brazil from 1630 to 1654, including the area that, when governed by Lisbon, was called Portuguese Guiana. Thus, before 1814, the term Dutch Guiana did not describe only Suriname, but rather all colonies under Dutch sovereignty in the region taken together: a set of polities, with distinct governments, whose external borders changed much over time.