Амеде Эрнест Шоссон: Француз композиторының өмірі мен шығармашылығы
Ernest Chausson
Амеде Эрнест Шоссон (1855-1899) – француздық романтик композитор. Парижді қайта құруға қатысқан бай отбасында дүниеге келді, бірақ заңгерлік емес, музыканы таңдады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз композиторы (1855–1899)
French composer (1855–1899)
Амеди Эрнест Шосон (ʃosɔ̃; 20 қаңтар 1855 – 10 маусым 1899) – француз романтизмі композиторы.
Amédée Ernest Chausson (ʃosɔ̃; 20 January 1855 – 10 June 1899) was a French Romantic composer.
Өмір
Парижде бай буржуазиялық отбасында туған Шосон, 1850 жылдары Парижді қайта құруға көмектесіп, байлық жинаған құрылыс мердігерінің жалғыз аман қалған баласы болды. Әкесінің қалауымен Шосон заң оқыды және Апелляциялық соттың адвокаты болып тағайындалды, бірақ бұл мамандыққа қызығушылығы шамалы болды. Ол париждік салонға жиі баратын, онда Анри Фантен Латур, Одилон Редон және Винсент д’Инди сияқты белгілі тұлғалармен танысты. Музыкалық мансапты таңдағанға дейін, ол жазу және сурет салумен айналысты. 1879 жылы, 24 жасында, Шосон Париж консерваториясында Жюль Массене берген композиция сабақтарына қатыса бастады; Массене оны «ерекше тұлға және нағыз суретші» деп есептеді. Ол бұған дейін бірнеше фортепиано шығармалары мен әндер жазған еді. Дегенмен, сақталған ең алғашқы қолжазбалар Массене түзегендері. Консерваторияда Шосон Сезар Франкпен де оқыды, олардың арасында 1890 жылы Франк қайтыс болғанға дейін жақын достық қарым-қатынас орнады. Шосон 1881 жылы Рим сыйлығын ұтып алуға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін оқуын тоқтатты. 1882 және 1883 жылдары саяхатқа ұнайтын Шосон Рихард Вагнердің операларын тыңдау үшін Байройтке барды. Бұл сапарлардың біріншісінде ол Д’Индимен бірге Вагнердің «Парсифаль» операсының тұңғыш көрсетіліміне қатысты, ал екінші сапарында ол өзінің жаңа әйелі Жанна Эскудьемен (1862–1936) бірге болды, олардың бес баласы болды. 1886 жылдан 1899 жылы қайтыс болғанға дейін Шосон Société Nationale de Musique-нің хатшысы қызметін атқарды. Өз үйінде (22 Бульвар де Курсель, Парк Монсоның жанында) композиторлар Анри Дюпарк, Габриэль Форе, Клод Дебюсси және Исаак Альбениз; ақын Стефан Малларме; орыс жазушысы Иван Тургенев; және импрессионист суретші Клод Моне сияқты өнер шеберлерін қабылдады. Шосон сонымен қатар картиналар жинағын да құрды.
Born in Paris into an affluent bourgeois family, Chausson was the sole surviving child of a building contractor who made his fortune assisting Baron Haussmann in the redevelopment of Paris in the 1850s. To please his father, Chausson studied law and was appointed a barrister for the Court of Appeals, but had little or no interest in the profession. He frequented the Paris salons, where he met celebrities such as Henri Fantin Latour, Odilon Redon, and Vincent d'Indy. Before deciding on a musical career, he dabbled in writing and drawing. In 1879, at the age of 24, he began attending the composition classes of Jules Massenet at the Paris Conservatoire; Massenet came to regard him as "an exceptional person and a true artist". He had already composed some piano pieces and songs. Nevertheless, the earliest manuscripts that have been preserved are those corrected by Massenet. At the Conservatoire, Chausson also studied with César Franck, with whom he formed a close friendship that lasted until Franck's death in 1890. Chausson interrupted his studies in 1881 after a failed attempt to win the Prix de Rome. During 1882 and 1883, Chausson, who enjoyed travel, visited Bayreuth to hear the operas of Richard Wagner. On the first of these journeys, he went with d'Indy for the premiere of Wagner's Parsifal, and on the second trip he went with his new spouse, Jeanne Escudier (1862–1936), with whom he was to have five children. From 1886 until his death in 1899, Chausson was secretary of the Société Nationale de Musique. In his own home (22 Boulevard de Courcelles, near Parc Monceau), he received artists, including the composers Henri Duparc, Gabriel Fauré, Claude Debussy, and Isaac Albéniz; poet Stéphane Mallarmé; Russian novelist Ivan Turgenev; and Impressionist painter Claude Monet. Chausson also assembled a collection of paintings.
Өлім
44 жасында Шосон өзінің елдегі сарайларының бірі – Лимейдегі Муссет шатосында (Ивелин) қайтыс болды. Велосипедпен төбеден түсіп келе жатқан Шосон кірпіш қабырғаға шағылысып, дереу көз жұмды. Нақты жағдайлары әлі анықталған жоқ; бұл оқиға апат болуы мүмкін, алайда Шосон депрессияға бейім болғандықтан, өзіне қол жұмсаған деген де болжам бар. Бұл өзіне қол жұмсау теориясын Дебюссидің биографы Эдвард Локспейзер айтқан, бірақ Шосонның биографы Ральф Скотт Гровер бұл пікірмен келіспейді. Шосон 20 жасында күнделігіне: «Менің өмірім қысқа болады деп сезінемін. Мен мұнан шағымданбаймын, бірақ ештеңе істемей кетпеуді қаламаймын» деп жазған. Шосон Париждегі Пэр-Лашез бейіштесіне жерленді. Оның қоштасу рәсіміне Дупарк, Габриэль Форе, Исаак Альбенис, Редон, Эдгар Дега, Огюст Роден, Анри де Ренье, Пьер Луис және Клод Дебюсси сияқты өнер қайраткерлері қатысты. Шосонның Дебюссимен арадағы достық қарым-қатынасы Дебюссидің бейшаралық әрекеттеріне наразылық білдіргеннен кейін бес жыл бұрын аяқталған болатын, бірақ Дебюсси Шосонның музыкасын сыйлай білді.
When 44 years old, Chausson died while staying at one of his country retreats, the Château de Moussets, in Limay, Yvelines. Riding his bicycle downhill, Chausson hit a brick wall and died instantly. The exact circumstances remain unclear; although probably an accident, there has been the suggestion of suicide, as Chausson was prone to depression. This suicide theory was propounded by Debussy's biographer Edward Lockspeiser, but has been rejected more recently by Chausson's own biographer Ralph Scott Grover. When he was 20, Chausson jotted into his diary “I have the premonition that my life will be short. I’m far from complaining about it, but I should not want to die before having done something." Chausson was buried in Père Lachaise Cemetery in Paris. His funeral was attended by figures of the arts, including Duparc, Gabriel Fauré, Isaac Albéniz, Redon, Edgar Degas, Auguste Rodin, Henri de Régnier, Pierre Louÿs and Claude Debussy. While Chausson's brotherly relationship with Debussy had ended abruptly five years earlier, following his disapproval of Debussy's promiscuity, Debussy never ceased to admire Chausson's music.
Епоним
Париждің 17-ші округінде орналасқан шағын парк, Эрнест Шосон алаңы, оның есімімен аталады.
A small park, Square Ernest Chausson, in the 17th arrondissement of Paris is named in his honour.
Музыка
Шоусонның шығармашылығы көбінесе үш кезеңге бөлінеді. Бірінші кезеңде оның туындылары стилдік тұрғыдан Массене әсерімен үстемдік құрды. 1886 жылдан басталатын екінші кезеңі, көбірек драматизммен сипатталады, бұл Шоусонның өнер орталарымен байланысының нәтижесінде туындады. 1894 жылы әкесінің қайтысы оның үшінші кезеңінің басталуын белгіледі, оның ішінде оған символист ақындар мен орыс әдебиеті, әсіресе Тургенев, Достоевский және Толстойдың оқуы ерекше әсер етті. Шоусонның шығармашылығы ерекше, бірақ ол Вагнердің де, оның музыкалық құдайы Франктің де техникалық ықпалын көрсетеді. Кейде Массене ғана емес, сонымен қатар Брамстың да стильдік іздерін табуға болады. Жалпы, Шоусонның композициялық тілі Массене мен Франктің толыққанды романтизмі мен Дебюссидің терең ойлы импрессионизмі арасындағы қақтығысты жояды. Шоусонның қаламынан бірнеше нәзік әндер туды. Ол «Артур патша» (Le roi Arthus) операсын аяқтады. Оның оркестрлік туындылары көп емес, бірақ маңызды. Оларға симфониялық поэма «Вивиан», оның жалғыз симфониясы – Си-бемольдағы симфония, скрипка мен оркестр үшін «Поэма», скрипка репертуарындағы маңызды туынды және «Махаббат пен теңіз поэмасы» атты драмалық ән циклы кіреді. Шоусонның целеста аспабын алғаш қолданған композитор екеніне сенеді. Ол 1888 жылдың желтоқсанында шағын оркестрге арналған музыкалық қосымшасында, Шекспирдің «Темпест» пьесасының Морис Бухордың француз тіліне аудармасы үшін бұл аспапты қолданды. Өнімді болмаған Шоусон өзінен кейін 39 нөмірленген шығарма қалдырды. «Менің мақсатымды жете алмайтынымды немесе тым кеш жететінімді сезінгендей, мені бір қызу құштарлық жетелеп жүргендей сезінетін сәттер болады». Эрнест Шоусон.
The creative work of Chausson is commonly divided into three periods. In the first, his output was stylistically dominated by the influence of Massenet. The second period, dating from 1886, is marked by a more dramatic character, deriving partly from Chausson's contacts with the artistic milieux in which he moved. From his father's death in 1894 dates the beginning of his third period, during which he was especially influenced by his reading of the symbolist poets and Russian literature, particularly Turgenev, Dostoyevsky, and Tolstoy. Chausson's work is individual, but it does reflect some technical influences of both Wagner and his other musical hero, Franck. Stylistic traces not only of Massenet but also of Brahms can be detected sometimes. In general, Chausson's compositional idiom bridges the gap between the ripe Romanticism of Massenet and Franck and the more introverted Impressionism of Debussy. Several delicate songs came from Chausson's pen. He completed one opera, Le roi Arthus (King Arthur). His orchestral output was small, but significant. It includes the symphonic poem Viviane; the Symphony in B flat, his sole symphony; Poème for violin and orchestra, an important piece in the violin repertoire; and the dramatic song cycle Poème de l'amour et de la mer. Chausson is believed to be the first composer to use the celesta. He employed that instrument in December 1888 in his incidental music, written for a small orchestra, for La Tempête, a French translation by Maurice Bouchor of Shakespeare's The Tempest. Not at all prolific, Chausson left behind only 39 opus numbered pieces. "There are moments when I feel myself driven by a kind of feverish instinct, as if I had the presentiment of being unable to attain my goal, or of attaining it too late." Ernest Chausson