Кіріспе
Ктенозаврлар туысы – көбінесе тікұйрықты игуаналар немесе ктенозаврлар деп аталатын кеудегерлер туысы. Бұл туыс Ігуанидтер тұқымдастығына жатады және Мексика мен Орталық Америкаға тән. Атауы екі грек сөзінен шыққан: κτενός (ctenos) – "тісті тарақ" (кеудегердің арқасы мен құйрығындағы тарақ тәрізді тікендерге сілтеме жасайды) және σαύρα (saura) – "кеудегер" деген мағынаны білдіреді.
Ctenosaura is a lizard genus commonly known as spinytail iguanas or ctenosaurs. The genus is part of the large lizard family Iguanidae and is native to Mexico and Central America. The name is derived from two Greek words: κτενός (ctenos), meaning "comb" (referring to the comblike spines on the lizard's back and tail), and σαύρα (saura), meaning "lizard".
Сипаттама
Түрлердің мөлшері (жалпы ұзындығы, құйрығын қоса) шамамен -ден әлдеқайда асады. Бұл туыстың ерекше белгісі - құйрығында үлкейтілген, тікенді қабықшалардың болуы.
Экология және табиғи тарих
Ктенозаврлар көбінесе барлық жейтін жануарлар, олар жемістермен, гүлдермен, жапырақтармен және ұсақ жануарлармен қоректенеді. Кесірткелердің қозғалысының физиологиялық себептерін зерттеу барысында, қара тікенді құйрықты игуананың (Ctenosaura similis) 34,6 км/сағ (21,5 миль/сағ) "шарықтап жүгіру жылдамдығы" тіркелді, бұл кесірткелер арасындағы ең жоғары жылдамдық болып табылады.
Тұтқындық
C. pectinata, C. similis және C. quinquecarinata үй жануарлары ретінде кең таралған.
Инвазивті түрлер
Кем дегенде екі түр, Ctenosaura pectinata және Ctenosaura similis, Техас пен Флориданың оңтүстік аймақтарына әкелінген. Олар қазір Аризонаның оңтүстігінде де кездеседі.
Түрлер
Ctenosaura туысы қазіргі кезде танылған 15 түрі және кем дегенде екі танылмаған түрі бар игуаналардың ең әртүрлі тобын білдіреді. Бұл түрлер Мексика мен Орталық Американың екі жағалауында да, теңіз деңгейінен төменгі жазық жерлердегі құрғақ ормандарда, орманды жерлерде және жартылай ашық мекендерде мекендейді. СуретТүрдің атыОртақ атыАвторГеографиялық ареалCtenosaura acanthuraМексикалық тікенді құйрықты игуана(Shaw, 1802)Шығыс МексикаCtenosaura bakeriБейкердің тікенді құйрықты игуанасыStejneger, 1901Гондурасқа жақын Утила аралыCtenosaura clarkiМичоакандық клубқұйрықты игуанаБатыс МексикаCtenosaura conspicuosaСан-Эстебан тікенді құйрықты игуанасыСан-Эстебан аралы, Калифорния шығанағыCtenosaura flavidorsalisСары арқалы тікенді құйрықты игуанаG. Köhler & Klemmer, 1994Гондурас, Сальвадор және ГватемалаCtenosaura hemilophacapeТікенді құйрықты игуанаБаха Калифорнияның оңтүстік жартысы, МексикаCtenosaura macrolophaСонора тікенді құйрықты игуанасыСонора, МексикаCtenosaura melanosternaҚара кеуделі тікенді құйрықты игуанаBuckley & Axtell, 1997ГондурасCtenosaura nolascensisСан-Педро-Ноласко тікенді құйрықты игуанасыОахака, МексикаCtenosaura oedirhinaРоатан тікенді құйрықты игуанасыde Queiroz, 1987Роатан, ГондурасCtenosaura palearisГватемала тікенді құйрықты игуанасыStejneger, 1899ГватемалаCtenosaura pectinataБатыс тікенді құйрықты игуанасыБатыс Мексика. Техас пен Флориданың оңтүстік аймақтарына әкелінген.Ctenosaura quinquecarinataКлубқұйрықты игуанаGray, 1842Никарагуа және Коста-РикаCtenosaura similisҚара тікенді құйрықты игуанаМексика және Орталық Америка; кейбір Колумбия аралдарында кездеседі, оңтүстік Флоридаға әкелінген.