Ақпарат ағуын анықтау әдісі: «Құс қапаны» техникасы
Canary trap
Ақпарат ағуын анықтау үшін «канар тұзағы» әдісі: құжаттың әртүрлі нұсқаларын күдіктілерге таратып, ақпараттың қайсысы жарияланғанын білу. Тыңшылықта қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақпараттық ағып кетуді анықтау әдісі
Method for exposing an information leak
Канария тұзағы – ақпараттық ағып кетуді анықтау үшін құпия құжаттың әртүрлі нұсқаларын бірнеше күдіктіге беру және қай нұсқаның ағып кеткенін анықтау әдісі. Бұл, басқа адамдарға да құпия ақпараттың таралып кеткенін тексеру үшін, бір жалған мәлімдеме болуы мүмкін. Күдікті оны сөзбе-сөз қайталайды деген үмітте, құжаттың ерекше тіліндегі мәтіннің сапасына ерекше назар аударылады, осылайша құжаттың нұсқасын анықтауға болады. Бұл терминді Том Клэнси өзінің "Патриоттық ойындар" романында қолданған, бірақ Клэнси бұл техниканы ойлап тапқан жоқ. Бұл әдіс (әдетте барлау ортасында барийлік тамақ сынағы деп аталады) көп жылдар бойы барлау органдары тарапынан қолданылып келеді. Жасалған кейіпкер Джек Райан құпия құжаттардың ағып кету көздерін анықтау үшін өзі жасаған әдісін былай сипаттайды:
A canary trap is a method for exposing an information leak by giving different versions of a sensitive document to each of several suspects and seeing which version gets leaked. It could be one false statement, to see whether sensitive information gets out to other people as well. Special attention is paid to the quality of the prose of the unique language, in the hopes that the suspect will repeat it verbatim in the leak, thereby identifying the version of the document. The term was coined by Tom Clancy in his novel Patriot Games, although Clancy did not invent the technique. The actual method (usually referred to as a barium meal test in espionage circles) has been used by intelligence agencies for many years. The fictional character Jack Ryan describes the technique he devised for identifying the sources of leaked classified documents:
Әрбір қорытынды абзацтың алты түрлі нұсқасы бар, ал осы абзацтардың жиынтығы қағаздың әрбір нөмірленген көшірмесіне тән. Мүмкін болатын мыңнан астам комбинация бар, бірақ нақты құжаттың тек тоқсан алты нөмірленген көшірмесі ғана бар. Қорытынды абзацтардың соншалықты қорқынышты болу себебі – репортерді оларды сөзбе-сөз цитаталауға итермелеу. Егер ол осы абзацтардың екі-үшінен бірдеңе келтірсе, ол қай көшірмені көргенін, демек, кім ағып кеткенін білеміз. Бұл техниканың жетілдірілген түрі сөздік бағдарламасын қолданып, синонимдерді араластыру арқылы құжаттың әр көшірмесін бірегей етеді.
Each summary paragraph has six different versions, and the mixture of those paragraphs is unique to each numbered copy of the paper. There are over a thousand possible permutations, but only ninety six numbered copies of the actual document. The reason the summary paragraphs are so lurid is to entice a reporter to quote them verbatim in the public media. If he quotes something from two or three of those paragraphs, we know which copy he saw and, therefore, who leaked it. A refinement of this technique uses a thesaurus program to shuffle through synonyms, thus making every copy of the document unique.
Қанарий тұзағының белгілі жағдайлары
1970-ші жылдардың соңында «Жұлдыздар жолы: Кинофильм» фильмінің өндірісінде туындаған қиындықтардан кейін Paramount Pictures франшизадағы келесі фильмдердің продюсері ретінде Гин Родденберридің орнына Харв Беннетті тағайындады. Родденберри сериал жанкүйерлерінің оған деген құрметінің жоғары болғандықтан «атқарушы кеңесші» қызметінде қалды; оның нақты билігі шектеулі болғанымен, ол шығармашылық процеске қатыса берді. Жанкүйерлер Родденберри қарсы болған «Жұлдыздар жолы II» фильміндегі Споктың қасіреті сияқты фильмдерге ұсынылған сюжеттік бұрылыстарға жиі наразылық білдіретін. Сондықтан, «Жұлдыздар жолы III: Спокты іздеу» сценарийінің алғашқы нұсқалары таралмас бұрын Беннет әрбір жеке данасына оларды бір-бірінен ажыратуға мүмкіндік беретін ерекше белгілер қосты. Родденберри фильмнің кульминациялық бөлігінде «Энтерпрайз» кемесінің жойылғанына қарсылық білдіргеннен кейін көп ұзамай жанкүйерлер Paramount пен Беннеттке шағымдана бастады. Ол сценарийдің Родденберриге берілгенін анықтады, бірақ оған ешқандай әрекет ете алмады. 2008 жылы Tesla Motors компаниясында ақпараттың бірнеше рет жариялануынан кейін бас директор Илон Маск әлеуетті ақпарат берушілерді анықтау үшін әрбір қызметкерге электрондық хаттың сәл өзгеше нұсқаларын жіберді. Электрондық хат қызметкерлерден жаңа құпиялылық туралы келісімге қол қоюды сұрау түрінде жасырылған. Компанияның бас кеңесшісі келісімшартпен бірге өзінің ерекше электрондық хатын жіберген кезде жоспар күйреп қалды. Нәтижесінде, Масктың схемасы қызметкерлерге аян болды, енді олардың қолдарында жариялауға болатын қауіпсіз көшірме болды. 2019 жылдың қазан айында британдық әйгілі Колин Руни өзінің жеке Instagram әңгімелерінен The Sun таблоидіне ақпаратты кімдер жіберіп жатқанын анықтау үшін жалған әңгімелерді жариялады, оларды барлық есептерден басқа біреуіне жабылды. Бұл мәліметтер баспасөзде жарияланғаннан кейін ол ақпараттың футболшы Джейми Вардидің әйелі Ребекка Вардидің шоттарынан келгенін мәлімдеді. Соңғы қорлау ісі «Вагата Кристи» ісі деп аталды. 2020 жылдың желтоқсан айында Ұлыбритания үкіметіндегі парламент мүшесі және парламенттік жеке хатшысы Эндрю Левер қызметкерлерді ақпаратты жарияламауға ескертетін хат Guido Fawkes веб-сайтында жарияланғаннан кейін қызметтен босатылды.
Following the troubled production of Star Trek: The Motion Picture in the late 1970s, Paramount Pictures effectively replaced Gene Roddenberry as producer of further movies in the franchise with Harve Bennett. Roddenberry was retained as an "executive consultant", due to the high regard the series' fans held him in; while he had little real authority he was still kept involved in the creative process. The fans often complained about particular plot developments proposed for the films, such as the death of Spock in Star Trek II, that Roddenberry had opposed. So, before any drafts of the screenplay for Star Trek III: The Search for Spock were circulated, Bennett arranged for each individual copy to have subtle clues distinguishing it from the others. Shortly after Roddenberry opposed the destruction of the Enterprise at the climax of that film, fans began to complain to Paramount and Bennett. He found that a leaked copy of the script was the one given to Roddenberry, but was unable to do anything about it. After a series of leaks at Tesla Motors in 2008, CEO Elon Musk reportedly sent slightly different versions of an e mail to each employee in an attempt to reveal potential leakers. The e mail was disguised as a request to employees to sign a new non disclosure agreement. The plan was undermined when the company's general counsel forwarded his own unique version of the e mail with the attached agreement. As a result, Musk's scheme was realized by employees who now had a safe copy to leak. In October 2019, British celebrity Coleen Rooney used the technique to identify who was leaking information from her private Instagram stories to tabloid newspaper The Sun by posting fake stories which were blocked to all but one account. When these details appeared in the press, she publicly identified the leaks as coming from the account of Rebekah Vardy, wife of footballer Jamie Vardy. The subsequent libel trial became known as the Wagatha Christie case. In December 2020, Andrew Lewer, a Member of Parliament and Parliamentary Private Secretary in the UK government, was fired after a canary trap in the form of a letter reminding staff not to leak was published on the website Guido Fawkes.
Барий ұны сынағы
Питер Райттың "Шпион ұстаушы" кітабында (1987 жылы жарық көрген) айтылғандай, бұл техника МИ5 (және басқа да барлау қызметтері) көп жылдар бойы "барийлік тамақ тесті" деген атпен қолданып келе жатқан стандартты тәжірибе. Барийлік тамақ тесті канарейка тұзағынан гөрі күрделірек, себебі ол икемді және түрлі формада болуы мүмкін. Дегенмен, негізгі принцип – күдікті жауға (бірақ басқа ешкімге емес) құпия ақпаратты жеткізіп, содан кейін қарсы тараптың бұл жалған ақпаратты пайдаланғанын көрсететін белгілерді бақылау. Мысалы, күдікті қос агентке құлқына салып "алдау" ұсынылуы мүмкін: мысалы, маңызды ақпараттың белгілі бір жерге жасырылғаны айтылуы мүмкін. Содан кейін жалған жерге белгілі бір уақыт аралығымен барып, қозғалыс белгілері тексерілуі мүмкін. Егер сол жерде белгілі бір өзгерістер байқалса (мысалы, ондағы микрофильмді көшіру үшін) онда бұл күдікті жаудың шынымен жау екенін, яғни қос агент екенін растайды.
According to the book Spycatcher by Peter Wright (published in 1987), the technique is standard practice that has been used by MI5 (and other intelligence agencies) for many years, under the name "barium meal test". A barium meal test is more sophisticated than a canary trap because it is flexible and may take many different forms. However, the basic premise is to reveal a supposed secret to a suspected enemy (but nobody else) then monitor whether there is evidence of the fake information being utilised by the other side. For example, a suspected double agent could be offered some tempting "bait": e. g., be told that important information was stored at a dead drop site. The fake dead drop site could then be periodically checked for signs of disturbance. If the site showed signs of being disturbed (for instance, in order to copy microfilm stored there), then this would confirm that the suspected enemy really was an enemy, i. e., a double agent.
Танымал мәдениетте
Канарлық тұзақ Том Клэнсидің бірнеше романында қолданылған. Хронологиялық тұрғыдан алғанда, ол алғаш рет "Өкінішсіз" кітабында пайда болады, онда ЦРУ қызметкері сенаторға берілген есепті өзгертіп, КГБ-ға ақпарат беретін ішкі хабаршыны анықтайды. Басқа да ақпарат таратушыларға осы хабарламаның әртүрлі нұсқалары берілді. Барийді тамақтандыру Роберт Литтельдің "Компания" кітабында, содан кейін сол аттас телесериалда да қолданылады. Бұл әдіс (атауы айтылмаған) 1970-ші жылдардағы BBC телесериалы "1990" да қолданылған. Сол атауы айтылмаған техника Ирвинг Уоллестің "Сөз" (1972) кітабында және Лен Дейтонның 1985 жылғы "Лондон матчы" шпиондық романында да кездеседі. "Майами вице" фильмінде канарлық тұзақтың бір түрі қолданылды, онда әртүрлі кездесулер әртүрлі топтарға жіберілді. "The Mentalist" сериалының үшінші маусымының финалында кейіпкерлер канарлық тұзақты (әр түрлі күдіктілерге әртүрлі қонақ үй бөлмелерінің нөмірлерін беру) пайдаланып, өздерінің агенттіктегі тыңшыны анықтауға тырысады. Осыған ұқсас амал "Асқыннан асқынға" сериалында да қолданылады. "Тұз бен от жыры" сериясының екінші кітабы "Патшалар шайқасы" кітабында Тирион Ланнистер тұзақты корольдің кіші кеңесінің қай мүшесі оның қарындасы, королева-регент Серсей Ланнистерге есеп беретінін білу үшін қолданады. Ол Ұлы Мастер Пицеллге өзінің немере қызы, принцесса Мирцелланы Дорннан шыққан күшті Мартелл әулетінің принці Тристанға үйлендіру жоспары туралы айтады. Кішкентай саусаққа ол Мирселланы Лайза Арриннің қолына тапсырып, оның ұлы Робертке үйлендіретінін айтады. Вариске ол өзінің немере інісі Томменді Мартеллдерге жіберуді жоспарлап отырғанын айтады. Серсея онымен бетпе-бет келгенде, Тирион Мирцелланың Дорнға жіберу жоспарын біледі, соның арқасында Пицеллдің тыңшы екенін анықтайды. Бұл сюжет желісі кітаптардың теледидарлық бейімделуі "Тақтар ойынының" екінші маусымында "Өлілер ешқашан өлмейді" атты эпизодта көрсетіледі. Трент Резнор "Брокен" фильмін достарына таратқанда, ол белгілі бір жерлерде дыбыс жоғалуларын қосып, таспаларды су таңбасымен белгілегенін айтады, осылайша ақпараттың таралып кеткенін анықтай алады. Мелисса Маккарти мен Сандра Буллоктың қатысуымен түсірілген "The Heat" фильмінде есірткі тобы детектив Муллинстің інісі болып табылатын қайта оралған мүшесінің адалдығын анықтау үшін канарлық тұзақты қолданады. "Хан Соло жұлдыздардың соңында" кітабында, "Хан Соло оқиғалары" сериясының бірінші кітабында, басты кейіпкер жолаушыларының арасындағы сатқынды және кісі өлтірушіні анықтау үшін канарлық тұзақты қолданады. Ол әрқайсысына олардың мақсаты басқа планета екенін айтады, барлығы жалған, сатқын топ жетекшісін өлтірген кезде нақты бағытты білетінін сезінеді. "Kamen Rider Build" сериалының 25-ші эпизодында басты кейіпкерлер Барийді тамақтандыру тестісі арқылы Namba Балалар ұйымының адамын анықтауға тырысады. Тыңшының кім екені анықталғанмен, кейінірек бірнеше эпизодта Namba Балалар тобының басқа мүшесі кейіпкерлердің құрылғысына құрылтай орнатқаны анықталды.
The canary trap was used in several of Tom Clancy's novels. Chronologically it first appears in Without Remorse, when a CIA official alters a report given to a senator, revealing an internal leak who was giving information to the KGB. Different versions of the report were given to other suspected leakers. Barium meals are also administered in Robert Littel's book The Company, and later in the TV miniseries with same name. The technique (not named) was used in the 1970s BBC television serial 1990. The same unnamed technique also appeared in Irving Wallace's book The Word (1972), and in the 1985 spy novel London Match by Len Deighton. A variation of the canary trap was used in the film Miami Vice, with various rendezvous dates leaked to different groups. In the third season finale of The Mentalist, the characters use a canary trap (giving different hotel room numbers to different suspects) to uncover a mole within their agency. A similar ruse is used in the TV series Ashes to Ashes. In A Clash of Kings, the second book in the A Song of Ice and Fire series, Tyrion Lannister uses the trap to find out which member of the King's small council is reporting to his sister, the Queen Regent Cersei Lannister. To the Grand Maester Pycelle, he tells of a plot to marry his niece, Princess Myrcella, to Prince Trystane of the powerful House Martell, from Dorne. To Littlefinger, he claims he will instead send Myrcella to be raised by Lysa Arryn and married to her son Robert. To Varys, he says his plan is to send his nephew Tommen to the Martells. When Cersei confronts him, and knows only of the plan to send Myrcella to Dorne, Tyrion knows Pycelle to be the leak. This plotline is also depicted in "What Is Dead May Never Die", during the second season of Game of Thrones, the television adaptation of the books. When distributing the film Broken to friends, Trent Reznor claims that he watermarked the tapes with dropouts at certain points so that he could identify if a leak would surface. In the film The Heat starring Melissa McCarthy and Sandra Bullock, a canary trap is employed by a drug ring to determine the loyalty of a returning member who is Detective Mullins' brother. In Han Solo at Stars' End, the first book in The Han Solo Adventures, the title character uses a canary trap to find a traitor and murderer among his passengers. He tells each that their target is a different planet, all false, knowing that the traitor would have learned the real destination when they killed the group's leader. Episode 25 of Kamen Rider Build has the main characters trying to determine the identity of the Namba Children agent through Barium meal test. While the identity of the leaker was revealed, several episodes later established that a bug was implanted into one of the protagonists' devices by another member of the Namba Children.