Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын романы, ақыны және жазушысы (1816–1847)
English novelist, poet and writer (1816–1847)
Грейс Агилар (2 маусым 1816 – 16 қыркүйек 1847) – ағылшын романы, ақыны және еврей тарихы мен діні туралы жазған жазушы. Ол бала кезінен жазумен айналысқанмен, көптеген еңбектері оның өлімінен кейін жарияланды. Олардың ішінде оның ең танымал шығармалары – «Үйдің ықпалы» және «Ананың құрметі» романдары. Агилар Португалиядан келген, Лондонның Хакни ауданына қоныс аударған сефардтық еврейлердің үлкен баласы еді. Алғашқы ауруына байланысты, оны ата-анасы, әсіресе анасы тәрбиеледі, ол оған яһуди дінінің негіздерін үйретті. Кейіннен әкесі туберкулезбен ауырған кезде, оның осы ауруға шалдығуына себеп болған ағылшын теңіз жағалауына көшуге мәжбүр болды, сол кезде ол испан және португал еврейлерінің тарихын оқытты. 19 жасында қызылшадан аман қалғаннан кейін, ол жазу мансабына белсенді түрде кірісе бастады, бірақ денсаулығы толыққанды қалпына келген жоқ. Агилардың әдебиеттегі тұңғыш жұмысы – «Жасырын гүлдердің сиқырлы шоғы» атты анонимдік өлеңдер жинағы болды. Үш жылдан кейін ол әкесінің тапсырмасымен Исаак Оробио де Кастроның «Исраилді қорғау» еңбегін ағылшыл тіліне аударды. Кейіннен жарық көрген «Иудаизм рухы» Филадельфияда Исаак Лизер басып шығарғаннан кейін Ұлыбритания мен АҚШ-та үлкен қызығушылық тудырды. Ол өзінің шығармасына алғы сөз жазып, оның пікірлері мен еврей ойларының бағытындағы қарама-қайшылықтарды түсіндірді, бұл оның жұмысының негізгі ағыммен келіспеушіліктердің біріншісі болды. 1840 жылдары оның романдары тұрақты оқырмандарды тартты және Агилар ата-анасымен бірге Лондонға оралды. Сәттілікке қарамастан, ол анасымен бірге ақша табу үшін еврей балалар мектебін ашуға мәжбүр болды, бұл оның жазуға жұмсаған уақыты мен күш-жігеріне кедергі келтірді. 1847 жылы ол омыртқа парализімен қайтадан ауырды, бірақ бұл оған Франкфурттағы бауырына баруына тосқауыл болмады. Денсаулығы нашарлап, сол қыркүйек айында қайтыс болды.
Grace Aguilar (2 June 1816 – 16 September 1847) was an English novelist, poet and writer on Jewish history and religion. Although she had been writing since childhood, much of her work was published posthumously. Among those are her best known works, the novels Home Influence and A Mother's Recompense. Aguilar was the eldest child of Sephardic Jewish refugees from Portugal who settled in the London Borough of Hackney. An early illness resulted in her being educated by her parents, especially her mother, who taught her the tenets of Judaism. Later, her father taught the history of Spanish and Portuguese Jews during his own bout with tuberculosis which had led the family to move to the English coast. After surviving the measles at the age of 19, she began to embark on a serious writing career, even though her physical health never completely recovered. Aguilar's debut was an anonymous collection of poems, The Magic Wreath of Hidden Flowers. Three years later she translated Isaac Orobio de Castro's Israel Defended into English at her father's behest. Later her The Spirit of Judaism drew interest and sales in both Britain and the United States after being published in Philadelphia by Isaac Leeser. He added a preface to the work elucidating his differences with her, the first of many clashes her work would have with mainstream Jewish thought. In the 1840s her novels began to attract regular readers, and Aguilar moved back to London with her parents. Despite her success, she and her mother still had to operate a boys' Hebrew school to stay solvent, which she resented for the time and energy it took from her writing. In 1847, she became ill again with a spinal paralysis which she did not let prevent her from visiting her brother in Frankfurt. Her health worsened and she died there that September.
Балалық шақ
Грейс Агилар 1816 жылдың 2 маусымында Лондонның солтүстік-шығыс ауданындағы Хакниде дүниеге келді. Ол ата-анасының үлкен баласы болды, екеуі де португалдық яһудилерден тараған. Оның отбасы 18 ғасырда португалдық инквизициядан кейін Ямайкаға, содан кейін Англияға көшіп келген. Оның әкесі Эммануэль Лондонның испан және португалдық синагогасының лаик жетекшісі болса, анасы Сара да қаланың яһуди қауымында белсенділік танытты. Оның діни өсіп-өнуі және оның өзінің де, ата-анасының да аурулары оның өміріндегі маңызды факторлар болды және оның шығармаларына үлкен әсер етті.
Grace Aguilar was born in the northeast London suburb of Hackney, London, on 2 June 1816. She was the oldest child of her parents, who were both descended from Portuguese Jews. Her family settled in Jamaica and eventually in England in the 18th century following the Portuguese Inquisition. Emanuel, her father, was the lay leader of London's Spanish and Portuguese Synagogue, and her mother Sarah was active in the city's Jewish community as well. Her religious background and illnesses, both hers and her parents', were major factors in her life and influential on her work.
Ауру және білім
Агилар алғашқы сегіз жылы жалғыз бала болды. Осы кезеңде Агилар созылмалы, ұзаққа созылған аурудан зардап шекті, сол себепті ата-анасы оны үйде оқытты. Ол үйде классикалық білім алды және (тіпті ересектен кейін де) отбасы шеңберінен тысқары жерге шығуға рұқсат етілмеді. Анасы, Инквизициядан кейінгі Сефард яһудилерінің Иберия түбегіндегі дәстүріне сәйкес, жас Агиларды дінімен және оның негіздерімен тәрбиеледі. Оның денсаулығы нашар болғанына қарамастан, ол би үйренуге, арфа мен фортепианода ойнауға, сол заманғы ағылшын орта таптың қыздары үшін қалыпты болған іс-әрекеттерге, сондай-ақ саяхаттауға үлгерді. 1823 жылы інісі Эммануэль дүниеге келгеннен кейін отбасы Глостершир аймалына кең саяхат жасады. Агилардың әкесі туберкулезге шалдыққанда, отбасы Девонға көшіп кетті. Грейс оның күтімін қарағанда, әкесі оған Испания мен Португалия яһудилерінің ауызша тарихын үйретті, бұл анасының яһуди дініндегі алғашқы білімін толықтырды. Ол сондай-ақ оған еврей тілін үйреткен болуы мүмкін, бұл сол кезде яһуди әйелі үшін өте сирек кездесетін жағдай еді. Оның діни және әдеби қызығушылықтары осы өмірлік кезеңде пайда болды; ол поэзия мен көркем әдебиетке алғашқы тыраныстарын жасап, сонымен қатар кейбір протестанттық құлшылықтарға қатысып, оларға берілді. Тейнмут жағажайында тапқан ұлулар жинағы оны осы тақырыпта ғылыми мақала жазуға итермеледі. Осы кезеңде Сара Агилардың денсаулығы нашарлап, қолда бар деректерде анықталмаған ауруға ота жасалғаннан кейін жазылып, Грейс оған әкесіне қарағандай күтім жасады. 1835 жылы, 19 жасында Грейс қайтадан қызылшамен ауырды. Ол ешқашан толыққанды жазылған жоқ.
For her first eight years, Aguilar was an only child. During this time, Aguilar suffered from a chronic long term illness that led her parents to educate her at home. She was tutored in the classics at home and (even in adulthood) was not permitted to move outside of her family circle. Her mother, in keeping with post Inquisition practice among Sephardic Jews from the Iberian Peninsula, educated the young Aguilar in her religion and its tenets. Her condition did not stop her from learning to dance and play the harp and piano, common pursuits for middle class English girls of that era, or traveling. After her brother Emanuel was born in 1823 the family went on an extended tour of Gloucestershire. When Aguilar's father contracted tuberculosis, the family moved to Devon. While Grace was taking care of him, her father taught her the oral history of the Jews of Spain and Portugal, complementing her mother's earlier instruction in Judaism. He may also have taught her Hebrew, which was extremely unusual for a Jewish woman to know at that time. Both her religious and literary interests date to that time of her life; she began indulging them both by making her first efforts at poetry and fiction and attending some Protestant services. A collection of conch shells she found on a Teignmouth beach spurred her to attempt a scientific paper on the subject. Sarah Aguilar's health took a turn for the worse during this period, as she recovered from surgical treatment for an illness that has not yet been identified from the records available, and Grace spent time taking care of her as she had her father. In 1835, at the age of 19, Grace was again taken ill herself, with measles. She never completely recovered.
Жазушылық мансап
Кейін отбасы Брайтонға көшіп келді, мүмкін Лондонның еврей қауымына жақын болу үшін. Агилардың екі ұлы интернатқа жіберілді, бірақ ата-анасының денсаулығы нашарлағандықтан, Грейс оларға ғана емес, бауырларына да қатысты жауапкершілігі туралы ойлана бастады. Ол жазушы болып өмір сүруді шешті және сол жылы өзінің алғашқы өлеңдер кітабын шығара алды. Оның алғашқы кітабы жеткілікті табысқа ие болды, сондықтан 1839 жылы екінші басылымы жарық көрді, содан кейін ол адал түрде жазуға кірісті. Ол жерде Агилар жас Бенжамин Дизраэлимен дос болады, оның әкесі Исаак белгілі жазушы еді. Оның әкесі оған баспагер табуға көмектесті. Ол бас тартты, бірақ ол өзінің күшімен американдық еврей журналы "The Occident" редакторы Исаак Лизерді өзінің теологиялық трактатын "The Spirit of Judaism" деп жариялауға көндірді. Алғашқы қолжазба теңізде жоғалып кеткен еді, бірақ Агилар оны өз жазбаларынан қайта жасай алды, және ол 1842 жылы жарық көрді. Ол Лизердің өзінің пікірлерінен айырмашылығын көрсететін сөзді қосып, алғы сөз жазғаны үшін ашуланды. Дегенмен, кітап жақсы қабылданып, Агилар ағылшын тіліндегі шағын журналдарда өлеңдерін жариялай бастады. Исаак Д'Исраэли оған көмектесуді шешті, мүмкін, оны өзінің баспашысы Эдвард Моксонмен таныстырды. Моксон өз кезегінде оны R. Groombridge & Sons компаниясына таныстырды, бұл ірі баспагер оның Британиядағы көптеген еңбектерін жариялады. "Иудаизм рухы" кітабына жазған алғы сөзі үшін ашуланғанына қарамастан, Агилар Лизердің журналдарында өлеңдерін жариялауын жалғастырды. Ол Джорджия штатының алғашқы еврей сенаторы Соломон Коэнмен және оның әйелі Мириаммен дос болып, оның оңтүстіктегі еңбектерінің табысына үлкен үлес қосты, себебі олар оның кітаптарын сол жерде кеңінен таратты. Англияда оның тұрмыстық әңгімелері оқырмандардың қызығушылығын тудырып, мақтауға ие болды. Алайда, ол әлі де анасымен бірге ұлдарға арналған еврей мектебін жүргізіп, күнкөрісін табуға тиіс болды, бұл туралы ол Мириам Коэнға жіберген хаттарында ащы да қайта-қайта шағымданды, себебі ол осының өзі жазуға кеткен уақытын кемітіп тастайды деп ойлады. Ол сонымен қатар теңізші болып кеткен інісі Генридің тағдырына қынжылды. Өмірінің соңғы жылдары тығыз өтті. 1841 жылы ол Шарлотта Монтефиоремен бірлесіп "Жұмысшы табына арналған арзан еврей кітапханасы" атты мерзімдік басылымды шығарды, ол "әйел авторлар бір-бірімен хат алмасып, жариялауға шақыратын және осылайша Англиядағы еврей әйелдер қозғалысының басталуына үлес қосатын ортаны қамтамасыз етті" деп сипатталды. Агилар ойдан шығарылмаған әдебиетке бет бұрып, "Израиль әйелдері" атты еңбегін жазды, ол еврей әйелдерінің өмірін баяндайтын және оның шедеврі ретінде танылған туынды болды. 1845 жылы отбасы Хакнидің Клэптон скверіндегі үйге қайтадан көшіп келді, онда ол әкесіне оның келесі жылы қайтыс болғанға дейін күтім жасады.
The family moved to Brighton afterwards, perhaps to be closer to London's Jewish community. The two Aguilar boys had been sent to boarding school, but with her parents' health declining, Grace began to think about her responsibilities to not only them but her brothers as well. She decided to try making a living as a writer, and that year was able to get her first book of poems published. Her first book was successful enough that a second run was printed in 1839, and she began writing in earnest. There, Aguilar befriended the young Benjamin Disraeli, whose father Isaac was a well known author. The older man was able to help her find a publisher. He declined, but on her own she was able to persuade Isaac Leeser, editor of The Occident, an American Jewish magazine, to publish her theological tract The Spirit of Judaism as the initial volume of a new series of books he was bringing out. The original manuscript was lost at sea, but Aguilar was able to recreate it from her notes, and it was published in 1842. When she received her copy, Aguilar was angry that Leeser had added a preface detailing his differences of opinion with Aguilar. The book was nevertheless well received, and Aguilar began publishing poems in small English journals. Isaac D'Israeli now chose to help her, possibly introducing her to Edward Moxon, his own publisher. Moxon in turn introduced her to R. Groombridge & Sons, the large publisher that would eventually bring out most of her work in Britain. Despite her anger over the preface he added to The Spirit of Judaism, Aguilar continued to publish her poetry in Leeser's journals. She befriended Solomon Cohen, the first Jewish state senator in Georgia and his wife Miriam, which contributed to the success of her work in the South as they distributed her books widely there. In England, her domestic fiction drew readers and acclaim. However, she still needed to run a boys' Hebrew school with her mother to make enough money to live on, an obligation she complained about bitterly and repeatedly in her letters to Miriam Cohen, since she felt it took away from the time she had to write. She also anguished over the fate of her brother Henry, who had chosen a career as a sailor. The last years of her life were busy. In 1841 she joined with Charlotte Montefiore writing the periodical "The Cheap Jewish Library, Dedicated to the Working Classes", which has been described as "providing a context in which female authors corresponded and encouraged one another in publication, and thus [ ] contributing to the beginnings of a Jewish women's movement in England." Aguilar turned to nonfiction, producing Women of Israel, an account of the lives of Jewish women that was recognized as her masterpiece. In 1845, the family was able to move again, to a house on Hackney's Clapton Square, where she tended to her father until his death the following year.
Соңғы жылдары және өлімі
1847 жылы Агилар омыртқа параличіне шалдықты; ауруға қарамастан, ол Еуропаға жоспарланған саяхатын жалғастырды. Ол кетер алдында Лондонның еврей әйелдері оған сыйлық пен, яһуди діні мен еврей әйелдерінің игілігі үшін атқарған еңбектерін баяндайтын құттықтау хат табыс етті. Кейін ол Франкфуртта Эммануэльге барды, ол сол кезде сәтті музыкантқа айналған еді. Бастапқыда ол ортаның және климаттың өзгеруінен жақсарғандай көрінді, бірақ бірнеше аптадан кейін емделу үшін Швальбахқа барып қайтты. Жаңа симптомдар оны Франкфуртқа қайтаруға мәжбүр етті, ол 1847 жылдың 16 қыркүйегінде онда қайтыс болды. Агилар Германияның Гессен штатындағы Франкфурт еврей зиратында жерленді. Оның қабір тасына жазылған ескерткіш Нақыл сөздер кітабының 31-тарауынан алынған, онда "батыр әйел" туралы айтылады: "Қол еңбегінің жемісін беріңдер, ал оның істері қақпаларда оны мақтасын".
In 1847 Aguilar came down with a spinal paralysis; in spite of the illness she went ahead with a planned trip to Europe. Before her departure some Jewish women of London presented her with a gift and an address recounting her achievements in behalf of Judaism and Jewish women. She later visited Emanuel at Frankfurt, where he had become a successful musician. At first she seemed to benefit by the change of scene and climate, but after a few weeks she went to the baths of Schwalbach for treatment. More symptoms led her return to Frankfurt, where she died on 16 September 1847. Aguilar was buried at the Frankfurt Jewish cemetery in Hessen, Germany. The epitaph of her tombstone was taken from Proverbs 31, the section of the biblical work on the "woman of valor":"Give her of the fruit of her hands; and let her own works praise her at the gate".
Әдеби шығармалары
Агилардың әдеби мансабы жеті жасында бастаған күнделігімен басталды және өліміне дейін үзіліссіз жалғасты. Он екі жасқа толғанға дейін ол "Густав Ваза" атты драма жазды, ол кейіннен жоғалып кетті. Оның "Жасырын гүлдердің сиқырлы гүлшоғыры" атты алғашқы өлеңдер жинағы 1835 жылы анонимді түрде жарияланды; әрқайсысы белгілі бір гүлдің атын табуға көмектесетін жұмбақтардан тұрады. "Перес отбасы" (1843) және "Жарлық" пен "Қашқындау" екі бөлек кітап ретінде жарық көрді; ал қалғандары журналдардан қайта басылды. Оның отбасылық әңгімелеріне "Үйдегі әсер" (1847) және оның жалғасы "Ананың құрметі" (1851) кіреді, екеуі де 1836 жылдың басында жазылған, сондай-ақ "Әйелдер достығы" (1851) және "Хелон: еврей тарихынан үзінді" (1852) кіретін болды.
Aguilar's literary career began with the diary she started at seven and continued, uninterrupted, until her death. Before she was twelve she had written a drama, Gustavus Vasa, which has since been lost. Her early collected poems, under the title The Magic Wreath of Hidden Flowers, were published anonymously in 1835; each is a riddle with clues to the name of a particular flower. The Perez Family (1843) and The Edict together with The Escape, had appeared as two separate volumes; the others were reprinted from magazines. Her domestic tales are Home Influence (1847) and its sequel, The Mother's Recompense (1851), both of them written early in 1836, Woman's Friendship (1851), and Helon: A Fragment from Jewish History (1852).