Кіріспе

Жәмтхунд, сондай-ақ швед Элкхаунды деп те аталады, – Солтүстік Еуропада кездесетін шпиц түрінің ит тұқымы. Жәмтхунд Швецияның ортасында орналасқан Йәмтланд провинциясымен аталады.

Тарих

Швед елкхаунды – Скандинавияда ғасырлар бойы белгілі болған шпиц типті аңшы иттердің бірі. Тарихи тұрғыдан, бұл иттер аю, лось, қасқыр және сілеусін сияқты әртүрлі аңдарды аулау үшін пайдаланылған. Швед елкхаунды 1946 жылы Аксель Линдстрем және басқалардың тыратыс жұмысының нәтижесінде ресми түрде мойындалды. Оған дейін, ол да, норвегиялық елкхаунды да бір тұқым деп есептелген. Екеуі де лось және аю сияқты ірі аңдарды аулау үшін қолданылады.

Ұрпағы

Бұл тұқым тек Солтүстік Скандинавияда кездесетін d1 деп аталатын митохондриялық ДНҚ субкладына жатады. Ол үйретілгеннен кейін болған еркек ит пен ана қасқырдың будандасуының нәтижесі. d1 субкладының "480–3000 жыл бұрын" пайда болған деп есептеледі және ол саамдық тұқымдардың барлығын қамтиды: фин лапфондысы, швед лапфондысы, лаппондық ешкі бағушысы, швед елкхонды, норвегиялық елкхонды, қара норвегиялық елкхонды және Халлефорс елкхонды. Бұл тұқымдарға әсер еткен аналық қасқырдың ДНК тізбегі Еуразияда табылған емес, ал филогенетикалық ағаштағы тармағы 33 000 жылдық Алтай итінің ДНК тізбегімен (бірақ тікелей ата-бабасы емес) бірдей тамырға ие.

Сыртқы келбеті

Иттің құйрығы артқа қарай иілген, тым жұқа немесе тым қатты емес, еркін иілген болуы керек; демалып тұрғанда тік төмен қарай түсуі тиіс. Бұл тұқымның құлақтары кең аралықта тік, тұмсығы орташадан ұзын, және әртүрлі агути түстерінің екі қабатты жүні болады. Көздері қоңыр. Еркектердің салмағы әдетте , ал ұрғашылардың салмағы аралығында болады. Швециялық елкһундты Норвегиялық елкһундтан ажырату қажет. Норвегиялық елкһунд Швециялық елкһундтан әлдеқайда қысқа және денелі, ал оның құйрығының пішіні мүлдем өзгеше. Сонымен қатар, оның тұмсығында қара маска бар, ал Швециялық елкһундтың тұмсығы ақ, екі жағы ақ және қасқырға тән белгілері болады.

Тендерлік

Отбасында тыныш әрі мейірімді болғанымен, швед елкхаунды басқа иттерге қатысты үстемдік танытуы мүмкін және оның құс аңға деген құштарлығы зор. Бұл шынында жан-жақты ит, ол аң ауынан үй ошағына қайта оралуға толық сеніммен қабілетті. Ол жағдайға бейімделеді, оңай ренжімейді, сондықтан да еңбекте де, үйде де сенімді серік бола алады. Швед елкхаунды – иесін қуантуға ұмтылатын, оңай оқытылатын, шатты ит.