Кіріспе

Канаданың мұз үстіндегі хоккей лигасы 1909-1917 жылдар аралығында. Ұлттық хоккей қауымдастығы (NHA), бастапқыда Канаданың Ұлттық хоккей қауымдастығы, Канаданың Онтарио және Квебек штаттарында командалары бар кәсіби хоккей ұйымы болды. Ол бүгінгі Ұлттық хоккей лигасының (NHL) тікелей алдыңғысы болып табылады, және NHL-дің көптеген бизнес процестері NHA негізінде құрылған. 1909 жылы Амброз О'Брайен құрған NHA, 1911 жылы "ровер" позициясын алып тастау арқылы "алты ойыншыдан тұратын хоккейді" енгізді. Лига өмірлік кезеңінде бәсекелес Тынық мұхитының жағалау хоккей қауымдастығымен (PCHA) ойыншылар үшін бәсекелестік, Бірінші дүниежүзілік соғысқа ойыншыларды шақыру және иелері арасындағы келіспеушіліктермен күресті. Иелері арасындағы келіспеушіліктер 1917 жылы, НХА Эдди Ливингстонды қаластан шығару үшін қызметін тоқтатқанда, шешіміне келді. Қалған NHA команда иелері Ливингстонмен келіссөздер жүргізіліп, басқа да сот процестері күтіліп тұрғанда, ойынды жалғастыру үшін NHL-ді уақытша шара ретінде параллель түрде іске қосты. Бір жылдан кейін, Ливингстонмен ешқандай прогресске қол жеткізілмегеннен кейін, басқа NHA иелері NHA-ны тоқтату туралы шешім қабылдады. NHA ережелері, жарғысы және жүлделері NHL-де қайта пайдаланылды.

Негізін қалау

1909 жылдың қараша айында Стэнли кубогының иегері және, әрі айқын түрде басты хоккей лигасы саналатын Шығыс Канада хоккей қауымдастығы (ECHA) дау-жанжалдың ортасында болды. ECHA-ның «Монреаль Вондерерс» командасын Монреальдегі «Джубилей Арена»ның иесі П.Дж. Доран сатып алып, команданың ойындарын сонда өткізуді жоспарлады. «Джубилей» аренасы «Вондерерс» командасының қазіргі «Монреаль Арена»сынан кішкентай болғандықтан, келуші командалар «Вондерерс» командасымен ойнау үшін сапарлағанда аз табыс көретін болар еді. 1909 жылдың 25 қарашасында лиганың басқа командалары ECHA-ны таратып, «Вондерерс» командасын алып тастаған жаңа Канада хоккей қауымдастығын (CHA) құрды. Сонымен қатар, Ренфру, Онтарио қаласының тұрғыны Амброз О’Брайен – сүміс кенін иеленген бай адам және «Ренфру Кремри Кінгс» хоккей командасының негізін қалаушы – Стэнли кубогы үшін күресу мақсатында ECHA-ға қабылдануға тырысты. Команда Федералдық лиганың чемпионы ретінде Стэнли кубогының қамқорларына өтініш білдірген, бірақ қабылданбады. 25 қарашада Монреальдегі «Виндзор» қонақ үйінде өткен CHA құрылтай жиналысында О’Брайен CHA-ға қосылуға өтініш берді, бірақ өтініш қабылданбады. CHA жиналысынан кейін қонақ үйдің вестибюлінде отырып, О’Брайен «Вондерерс» командасының ойыншысы Джимми Гарднермен кездесті, оның командасы да CHA-дан бас тартылған еді. Олар бірлесіп өз лигасы – Ұлттық хоккей қауымдастығын (NHA) құруға шешім қабылдады. О’Брайенге бағынышты «Кобальт» және «Хейлибери» есімді екі командамен бірге NHA 1909 жылдың 2 желтоқсанында Монреальдегі 300 Сент-Жак көшесінде өткен жеке кездесуде құрылды және ECHA конституциясын қабылдады. Бәсекелестікті күшейту және Монреальдегі франкофондық аудиторияның қызығуын ояту үшін О’Брайен мен Гарднер франкофондық ойыншылардан тұратын команда құруды жоспарлады. «Les Canadiens» (қазіргі «Монреаль Канадиенс») 1909 жылдың 4 желтоқсанында Джек Лавиолеттің басқаруына қабылданды, бірақ О’Брайенге тиесілі болды, меншік құқығы мүмкіндігінше тезірек франкофондық спортшыларға берілуі тиіс еді. Жалпы, О’Брайен және оның әкесі Майкл Джон О’Брайен лигадағы төрт команданы қаржыландырды: «Ренфру Кремри Кінгс» («Ренфру Миллионерс» аталды), «Кобальт», «Хейлибери» және «Les Canadiens». «Кобальт» және «Хейлибери» клубтары Тимискаминг кәсіби хоккей лигасынан (TPHL), ал «Ренфру» – Федералдық хоккей лигасынан шыққан. «Вондерерс» командасымен бірге лигада бес команда болды. О’Брайендер Стэнли кубогын жеңуге бекінді, және ойыншылар үшін бәсекелес аукцион бірден басталды. Франк және Лестер Патриктер екеуі де «Ренфру Миллионерс» командасымен 3000 доллардан келісімшарт жасады, бұл сол кездегі ең жоғары жалақы еді. «Ренфру» сондай-ақ чемпион «Оттава Сенаторс» командасының жұлдызды ойыншысы Циклон Тейлормен маусымдық 5000 доллар есебінен келісімшартқа қол қойды. CHA ойындарына келушілердің саны аз болды, және екі лиганың бірігу мүмкіндігін талқылау үшін 1910 жылдың 15 қаңтарында NHA жиналысы өтті. Оның орнына, NHA «Оттава» және «Монреаль Шэмрокс» командаларын қабылдады, ал CHA таратылды. «Монреаль Le National» командасының иелеріне «Canadiens» командасының меншігі ұсынылды, бірақ олар бас тартты. «Квебек Булдогс» және CHA-ның басқа командалары мүшелікке қарастырылмады. 15 қаңтарға дейін өткен ойындардың нәтижелері ескерілмеді, және маусым қайта басталды, енді жеті командамен. О’Брайеннің күш-жігеріне қарамастан, ол «Canadiens» командасынан Ньюси Лалонды «Ренфру» командасына қосты, бірақ алғашқы чемпионатты «Вондерерс» жеңіп алды, Стэнли кубогын иеленіп, оны «Эдмонтонға» қарсы сәтті қорғады. Бұл «Вондерерс» командасының NHA-дағы жалғыз жеңісі болды.

1910-1914: Біріктіру

1910 жылғы қарашада Майк Куинн, Дики Бун және Эдди Маккафферти лигасының басшылары ECHA конституциясынан өзгеше, оны бизнес негіздемесімен құру үшін жаңа конституция жасады. Лига стандартты ойыншы шартын, командаға жалақы шегін, лигадан шығарылғанға дейін басқа клубтарға жіберілген ойыншыларды «босату» талабын және командалар «драфтта» басқа клубтарға қосыла алмайтын он ойыншыны таңдай алатын «резервтік бапсырық» әзірледі. Ассоциацияның отырыстары жеке өткізілді және лига президенті ғана отырыстар туралы баспасөзге хабарлай алатын болды. Бұл ережелер кейіннен Ұлттық хоккей лигасының құрамына енді. Бұл жаңа принциптер американдық бейсбол ережелеріне негізделген, бұл, мүмкін, Монреаль Роялз бейсбол командасының хатшысы болған Маккаффертидің ықпалынан туындаған. Жаңа конституция тіпті «Орталық хоккей ұйымын құру үшін, АҚШ және Канадада құрылатын хоккей ұйымдарын қосуға мүмкіндік беру мақсатында» корпорация атауынан «Канада» деген сөзді алып тастады. Жаңа конституция 1910 жылғы қарашада Монреаль газетінде жарияланды. 1910 жылғы маусымнан кейін лига құрамы өзгерді, өйткені Кобальт, Хейлибери және Шэмрокс шығып кетті. Les Canadiens командасын Джордж Кеннеди (спорттық промоутер) қабылдады, ал Квебек 1910–11 маусымда лигаға қосылды. Лалонд Канадиендерге қайтарылды. Екі тоқтатылған О'Брайен франшизасы Торонтоның болашақта лигаға қосылатын екі командасы үшін сақталды, олар Торонтода жоспарланған жаңа Арена Гарденс аренасында ойнайтын болды. The Wanderers компаниясы құрылды, Сэм Лихтенхейн көпшілік үлесін алды. 1910–1911 маусымдарында лигада еңбек даулары басталды, өйткені лига жалақы шегін 5000 долларға белгіледі. Маусым ойыншылардың жалақыға қанағаттанбауынан күйреуге жақын болды және бірнеше рет ойыншылардың кәсіби одақ құруға дайын екені туралы әңгімелер тарады. Ойыншылар бастапқыда өз лигасына құруды жоспарлады, бірақ ареналар NHA бақылауында болды және сол маусымға берілді. Клубтардың қаржылық жағдайы жақсарды, Оттава алты-сегіз мың доллар пайда табатынын есептеді, ал Канадиендер үш-төрт мың доллар; Wanderers екі-үш мың доллар; ал Квебек тоғыз жүз доллар. Тек Ренфрю ақша жоғалтты. Жаңа конституция ойын форматына да әсер етті. Алғаш рет ойын уақыты бес минуттық үзілістермен үш 20 минуттық кезеңге бөлінді. Кейбір NHA ойыншылары, әсіресе Циклон Тейлор келесі маусымда PCHA-ға қосылуға тартылды. 1912–13 жылдары лигаға Торонтоның екі жаңа командасы қосылды, кейін «Blueshirts» деп аталды, ал Tecumsehs лиганы алты командаға дейін кеңейтті. PCHA Квебектің чемпионат құрамының үш ойыншысын тартып алғанымен, олардың орнына Онтарио және Теңіз лигаларының үздік ойыншылары келді және Квебек қайтадан чемпион атанды. Осы жылы Квебек командасы батысқа сапар шегіп, екі лиганың чемпиондық командалары арасындағы алғашқы серияда PCHA чемпионы Виктория Аристократтарымен ойнады. 1913 жылғы маусымда NHA және PCHA ойыншылар үшін бәсекелестік соғысын тоқтату туралы келісімге келді. Келісімге сәйкес, территориялық құқықтар бөлінді, Канада Онтариодағы Порт-Артурдың шығысы мен батысына бөлінді. Төрт жылдық келісім бойынша әр лига бір-бірінің резервтік бапсырықтарын құрметтейтін болды, ойыншылар үшін лигаішілік драфт өткізетін, дауларды шешу үшін комиссар тағайындалған және екі лига арасында жыл сайынғы Стэнли кубогы сериясын өткізуге келісті. NHA енді ойыншылардың келісімшарттарына «опциялық бапсырық» енгізді, команданың келісімшарт мерзімі аяқталғаннан кейін ойыншыны қайтадан қол қоюға эксклюзивті құқығы бар екенін мәлімдеді. 1913–14 маусымы, Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы соңғы маусымда, Торонто мен Канадиендер арасында бірінші орын үшін теңдік орнады және лиганың алғашқы плей-офф сериясы өтті. Торонто екі ойындық серияны жеңіп, чемпионатты жеңіп алды және Торонто командасының алғашқы Стэнли кубогын жеңіп алды. Плей-оффтан кейін PCHA чемпионы Виктория шығысқа келіп, Торонтомен бес ойындық серияда ойнады. Серия Стэнли кубогының сенімді өкілдері бекітпегендіктен «ресми емес» деп танылды, бірақ Торонто серияны үш ойында жеңіп алғандықтан кез келген даулар мәнсіз болды. 1914–1915 жылдардан бастап Стэнли кубогы тек NHA және PCHA тұрақты маусым жеңімпаздары арасындағы плей-офф жеңімпазына берілді. Лига чемпионаты Wanderers мен Senators арасындағы екі ойындық плей-офф арқылы шешілді. Оттава чемпионатты жеңіп алды және Ванкуверге қарсы Кубокты қорғау құқығын үш ойындық серияда Ванкувер үстемдікпен жеңіп алды. Лига чемпионы Кубокты қорғауға ие болу идеясы сол маусымда тоқтатылды, өйткені Портленд Роузбадс 1915–1916 жылдары PCHA чемпионы болды, бірақ автоматты түрде Кубокқа ие болған жоқ. Оның орнына, олар Монреаль Канадиендерімен трофей үшін ойнады (және алғашқы американдық команда болды), Канадиендер бес ойындық серияда жеңіске жетті.

19151917: Бірінші дүниежүзілік соғыс және NHA-ның аяқталуы

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ойыншылар шетелде соғысу үшін әскерге жазыла бастады. 1915 жылға қарай, Бірінші дүниежүзілік соғыс және PCHA шабуылдары NHA-ны жеткілікті сапалы ойыншыларсыз қалдырды. Алғашқыда NHA және PCHA келісімге келді, PCHA NHA ойыншыларын тек «драфт» арқылы белгіленген командалардан ғана алуға рұқсат берілді. Бірақ бейбітшілік ұзаққа соқпады, NHA және PCHA арасындағы даулар NHA-ның тарауына әкелді. Екі топ пайда болды: Торонто және Квебек қаласы, сондай-ақ Монреаль және Оттава командалары. 1915-16 маусымы алдында Торонто Шеморокс командасының иесі Эдди Ливингстон NHA мен PCHA-ны ашуландырған екі қадам жасады. Сол кезде Квебек PCHA-ның ойыншыларды таңдауына арналған NHA командаларының бірі болуға тиіс болды. Ливингстон драфттан ойыншыларды жасыру үшін Квебекпен келісім жасады, бұл PCHA-ны ашуландырды. Ол лига рұқсатынсыз Торонто Блюширтс командасын ойыншыларымен бірге сатып алды және нәтижесінде Шеморокс командасы ойыншысыз қалды, себебі PCHA жауап ретінде Блюширтс командасына шабуыл жасап, ойыншыларды тартып алды. Лига Ливингстонға Шеморокс франшизасын сатуға бұйрық берді, бірақ ол бір командаға жеткілікті ойыншысы болғандықтан бұл мүмкін болмады. 1915-16 маусымында тек бес команда ойнады, нәтижесінде әр апта сайын бір команда ойнамайтын болды, бұл команда иелерінің кірісін шектеді және басқа иелерді ашуландырды. Басқа қалалардан келу шығындарын өтеу үшін Торонтода екі ойынның орнына сапарға бір ғана ойын болды. 1916 жылы лига Ливингстонды Шеморокс франшизасынан айырып, 1916-17 маусымында Торонтода екінші команда құрды. Командаға соғысқа қатысқан хоккейшілер кірді. Солтүстік Фузилерлер немесе 228-ші батальон деп белгілі команда, Онтарионың Солтүстік шығанағында құрылды. Олар каки түсті әскери форма киіп ойнады және 1917 жылдың ақпан айында полкке шетелге баруды бұйырғанға дейін лиганың ең танымал және ең көп ұпай жинаған клубы болды. Кейін бірнеше жұлдыздар босатылып, олар әскери командада хоккей ойнау үшін комиссияларға уәде берілгенін мәлімдеді, бұл оқиғаға алып келді. Батальонның шығуы лиганы тағы да бес командаға қалдырды. Бес командамен жалғастырудың орнына лига Блюширтс командасын да тоқтатты және ойыншыларын басқа клубтарға таратып, төрт командамен жалғастырды. Ливингстон лигаға сотқа берумен қорқытып, басқа иелерді ашуландырды. Лига кейін Ливингстонға 1917 жылдың сәуір және маусым айлары аралығында Торонто франшизасын сатуды талап етті. Сатудың орнына Ливингстон NHA-ны сотқа беру туралы уәдесін орындады. Осы уақытқа дейін Канадиенс, Вандерерс, Сенаторлар және Булдогс командаларының иелері Ливингстонмен ешқандай байланыс жасағысы келмеді. Бірақ олар NHA конституциясы оны лигадан жай ғана шығаруға мүмкіндік бермейтінін анықтады. Оның орнына 1917 жылдың 22 қарашасында қалған төрт иесі NHA-ның жұмысын тоқтатуға дауыс берді. Екі аптадан кейін төрт клуб Ливингстонсыз кәсіби хоккей бизнесін жалғастыру үшін Ұлттық хоккей лигасын құрды. Ливингстондан басқа барлық иелерге НХЛ-де франшиза берілді және NHA келісімшарттары берілді. НХЛ сонымен қатар NHA сияқты ережелерді және маусымдық форматты қолдануды жалғастырды, енді НХЛ чемпионы ПХА чемпионымен Стэнли кубогының финалында кездеседі. Вандерерс командасының иесі Сэм Лихтенхейн: «Біз Ливингстонды шығарған жоқпыз, ол әлі де бұрынғы Ұлттық хоккей қауымдастығында. Оның командасы бар, біз оған жақсылық тілейміз. Бір ғана мәселе, ол бір командалық лигада ойнайды», деді. Бірақ Булдогс командасы НХЛ-дің алғашқы маусымына команда құру үшін жеткілікті қаржысы жоқ екенін мәлімдеді. Графикті теңестіруді қалайды және Канаданың екінші ірі қаласынан команданың болмауы мүмкін емес деп санайды, НХЛ Торонто Арена компаниясына уақытша франшиза берді, ол Блюширтс командасының ойыншыларын Ливингстоннан дауды шешкенге дейін жалға алды. Бұл уақытша франшиза бүгінгі Торонто Мейпл Лифс командасына айналды. NHA ұйымы бірден тараған жоқ. Иелері батальонға қарсы сотқа жүгінді, Канада армиясын лигадан кетуі үшін 3000 доллар төлеуге мәжбүрлеуге тырысты, бірақ бұл әлі сотта тыңдалмаған. Бұл арада Ливингстонсыз да НХЛ жұмыс істей алады. NHA қызметкерлері бір жылдан кейін, 1918 жылдың 20 қыркүйегінде Ливингстонның қарсылығына қарамастан, операцияларды тұрақты тоқтату туралы дауыс берді. Сол күзде Ливингстон Перси Квиннмен бірге бәсекелес «Канадалық хоккей қауымдастығын» (CHA) іске қосуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқтады. Блокталып, Ливингстон мен Квинн 1918 жылдың 11 желтоқсанында NHA иелерінің соңғы кездесуін шақырды. Фрэнк Калдердің қарсылығына қарамастан, НХЛ иелері кездесуге қатысты. Калдер NHA кездесуі сотта сақталған лига кітаптарына қарыз болған акционерлер төлемеген жағдайда өткізіле алмайды деп есептеді. Ливингстонның жоспары Канадиенс командасының NHA дауыс беру ережелеріне қайшы келетін азшылық акционері бар екенін пайдалану болды, бұл Канадиенс командасының дауысын жоюға және дауыс беруді өз жағына бұруға және NHA-ның қайта жандануына әкелуге мүмкіндік берді. Алғашқыда Лихтенхейн Квинннің Квебек НХЛ франшизасын сатып алғанын мойындаудан бас тартты, бірақ Квинн кездесудің өзінің шығындарын төлесе, онда келісемін деді, бірақ ол бас тартты. Кездесу НХЛ иелері NHA-ға тиіс заңдық ақы төлеуді ұсынғанда аяқталды, Калдердің шарттарына сәйкес, бірақ Ливингстон мен Квинн бас тартты. НХЛ иелері содан кейін кездесуден шығып кетті. Жеке, Монреаль және Оттава NHA иелері лигаға тиіс ақы төледі және Калдер Торонто, Онтарио және Квебекке қосымша 200 доллар айыппұл салды. Калдер енді NHA ұйымын «тарату» үшін сотқа шақыруға публично уәде берді. НХЛ ойынды жалғастыруды шешкенде Ливингстон мен Квинн НХЛ жұмысын тоқтату үшін шартты сот өтініштерін ұсынды. Бірақ бұл қаулылар орындалмады және НХЛ маусымы кестеге сәйкес басталды. NHA ұйымы бірнеше жылдан кейін ресми түрде таратылмады және Фрэнк Калдер екі ұйымның президенті болып қалды.

Мұра

ҰҚА өз заманы үшін инновациялық болды. Лига бірнеше жаңалықтарды ұсынды, соның ішінде әр ойынды үш кезеңге бөлу, ровер позициясын жою, матчтық айыптарды енгізу және ойын барысында құрамын ауыстыруға рұқсат беру. Бизнес жағынан, ҰҚА стандартты шарты, резервтік тармақтары, таңдау құқығы және алғашқы жалақы шегін енгізді. Хоккейдегі жейде нөмірлерінің бастауы туралы пікірлер әртүрлі болғанымен, ҰҚА оларды алғаш рет қолданған деп есептеледі, ойыншылар 1911–12 маусымынан бастап нөмірленген білезіктер тағуға міндеттелді. ҰҚА чемпионатының кубогы – О'Брайен кубогы, ол таза күмістен жасалған және О'Брайен отбасының сыйы болды. Бұл кубок 1925–26 жылғы хоккей маусымынан кейін PCHA-ның мұрагері – Батыс хоккей лигасы тарағанға дейін НХЛ чемпионатының кубогы ретінде сақталды. Осының нәтижесінде НХЛ Стэнли кубогы үшін күресетін жалғыз кәсіби лига болып қалды. 1926–27 маусымынан бастап Стэнли кубогы НХЛ чемпионатының кубогына айналды. О'Брайен кубогы 1950 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін жыл сайын НХЛ кубогы ретінде табыс етілді. Қазіргі НХЛ-дің үш командасы – «Канадтар», «Мейпл Лифс» және «Сенаторлар» ҰҚА тарихымен байланысты. «Канадтар» ҰҚА тарихын және рекордтарын мойындайды, ал «Мейпл Лифс» «Блюзширтс» тарихын өздеріне жатқызбайды, бұл оларға қосымша Стэнли кубогы жеңісін әкелер еді. Ең көне команда – түпнұсқа «Оттава Сенаторлары» ҰҚА таратылғаннан кейін НХЛ-де ойнауын жалғастырды, бірақ 1935 жылы қызметін тоқтатты. «Оттава» 1992 жылы лигаға оралды, қазіргі «Оттава Сенаторлары» ретінде жұмыс істеуге жаңа франшиза алды. Қазіргі клуб 1880 жылдарға дейінгі «Оттава» клубының тарихын құрметтейді және «Канадиан Тир Орталығында» (Canadian Tire Centre) мақтанышпен ілінген тулары бар.

Команда тарихы

КомандаЖылдарТүпнұсқасыCobalt Silver Kings1909–10Тимискаминг кәсіби хоккей лигасынан (TPHL), 1910 жылы TPHL-ге оралды. Haileybury Comets1909–10TPHL-ден, 1910 жылы TPHL-ге оралды. Les Canadiens/Montreal Canadiens1909–1917жаңа, бастапқыда О'Брайенге тиесілі болған; 1910 жылғы маусымнан кейін Джордж Кеннедиге өтті. Montreal Shamrocks1910ECHA-дан, 1910 жылдың қаңтарында қосылды, бір маусымнан кейін таратылды. Montreal Wanderers1909–1917ECHA-дан, 1909 жылдың желтоқсанында қосылды. Ottawa Senators1910–1917ECHA-дан, 1910 жылдың қаңтарында қосылды. Quebec Bulldogs1910–1917ECHA-дан, 1910 жылдың желтоқсанында қосылды. Renfrew Creamery Kings1909–1911Федералдық лигадан, 1909 жылдың желтоқсанында қосылды, 1911 жылы таратылды. Toronto, сондай-ақ Toronto Blueshirts1912–1917жаңа, франшиза О'Брайеннен сатып алынды. Toronto Tecumsehs, 1913–1914 Торонто Онтариос деп аталды, 1915 Торонто Шэмрокс деп аталды. 1912–1916жаңа, франшиза О'Брайеннен сатып алынды. 1913 жылы банкротқа ұшырап сатылды. 1914 жылы қайтадан сатылды. 1916 жылы Торонтомен біріктірілді. Toronto 228th Battalion1916–17жаңа, 1916–17 маусымда Tecumsehs/Ontarios/Shamrocks орнын алды, әскери хоккейшілерден құралған; Онтарионың Норт-Бей қаласында орналасқан. 1909 1910 Эмметт Куинн 1910 1916 Франк Робинсон 1916 1917

Франк Робинсон 1917 жылғы 20 қазанда өткен NHA отырысында отставкаға кету туралы өтінішін ұсынды. Бірақ, оның отставкасы қабылданбады және ол тағы бір мерзімге NHA президенті болып сайланды. Робинсонның болмауында лиганың хатшы-қазынашысы Франк Кальдер NHA отырыстарын жүргізіп, NHA президентінің міндетін атқарды.