Кіріспе

Ольга Эдна Пурвианс (1895–1958) – американдық актриса, үнсіз фильмдер дәуірінде өмір сүрген. Ол Чарли Чаплиннің көптеген алғашқы фильмдеріндегі бас рөлде ойнады және сегіз жылдың ішінде онымен 30-дан астам фильмде түсті. Чаплиннің өзі бір фильмінің аудиокомментарийінде оның есімін "пюр ВИ-энс" деп дұрыс айтылғанын растады.

18951913: Ерте өмір

Эдна Пурвиенс 1895 жылғы 21 қазанда Невада штатының Парадайс-Вэлли қаласында ағылшын иммигранты Луиза Райт Дэви және американдық шарапшы Мадисон (Мэт) Гейтс Пурвиенс отбасында дүниеге келді. Ол үш жасқа толғанда, отбасы Невада штатының Лавлок қаласына көшіп, Сингер қонақ үйін иелігіне алды. Оның ата-анасы 1902 жылы ажырасып, анасы кейін неміс су құбырышы Роберт Нюрнбергерге тұрмысқа шықты. Өсіп келе жатып, Пурвиенс талантты пианист еді. 1913 жылы Лавлоктан кетіп, Сан-Францискодағы бизнес колледжінде оқып жүргенде, үйленген қарындасы Бессимен бірге тұрды.

1914-1927: Кинодағы мансабы

1915 жылы Пурвианс Сан-Францискода стенограф болып жұмыс істегенде, актер және режиссер Чарли Чаплин өзінің екінші фильмін Essanay Studios-пен бірге түсіріп жатты, ол Калифорнияның Нилс қаласында, Сан-Францискодан оңтүстік-шығысқа қарай 28 миль (45 км) жерде, Оңтүстік Аламеда округінде орналасқан. Ол «A Night Out» үшін басты рөлге ие болатын актрисаны іздеді. «Чаплиннің талантты іздеушісі Эдна Пурвианс есімді әдемі стенографтың әлеуетін байқады, оны Ноу-Вэллидегі Хилл-стриттегі Тейт кафесінде кофе ішуде көріп қалды». «Хилл-стриттегі Тейт кафесі. Сол жерде ол Карл Штраусспен танысты, ол жас Чарли Чаплинге басты рөлді ойнайтын актрисаны іздеп келген». Чаплин онымен кездесуді ұйымдастырды, бірақ ол комедиялық рөлдерге тым ақылды болуы мүмкін деп алаңдады. Дегенмен, Пурвианс рөлді жеңіп алды. Эдна Пурвианс Чаплинмен экранда тығыз байланысты болғандықтан, сауда сыншылары оның қатыспағанына наразылық білдірді. Колумнист Джулиан Джонсон Чаплиннің «One A. M.» фильміндегі жеке орындаушылығы туралы жазып: «Құттықтаңыз, мырза Чаплин, өзіңіздің ойыңызды осылай әдемі жеткізгеніңізге, бірақ – қайта оралыңыз, Эдна!» деді. Актерлердің жеке өмірінде де жақын қарым-қатынас болды: Чаплин мен Пурвианс 1915-1917 жылдардағы Essanay, Mutual және First National фильмдерін түсірген кезде романтикалық қатынаста болды. Романс Пурвианс Чаплиннің 16 жасар Милдред Харриске үйленгені туралы газетте оқығанда күрт аяқталды. Пурвианс Чаплиннің 33 туындысында ойнады, соның ішінде 1921 жылғы «The Kid» фильмі де бар. Оның Чаплиннің «A Woman of Paris» фильміндегі соңғы танымал рөлі, сонымен қатар оның алғашқы басты рөлі болды. Фильм сәтті болмады және Пурвианстың мансабын тоқтатты. Ол тағы екі фильмде ойнады: «Sea Gulls», сонымен қатар «A Woman of the Sea» (Чаплин ешқашан шығармаған) және 1927 жылы шыққан француз фильмі «Éducation de Prince». Пурвианс бір дауға қатысты. Ол мен Мейбл Норманд 1924 жылы Жаңа жыл күні миллионер мұнай брокері Кортленд Старк Дайнстың (1889-1945) қонағы болды. Мейблдің шофері Р.С. Грир, әйгілі Джо Келли, Чаплин оны ай сайын 1000 доллар жалақымен қамтамасыз етті. Кейіннен ол Чаплиннің соңғы екі американдық фильмінде, «Monsieur Verdoux» және «Limelight» фильмдерінде эпизодтық рөлдер ойнады. «Мен Эднаны қалай ұмытуға болады?» - деп жауап берді Чаплин оның өлімінен кейін сұхбат берушіге. «Барлығы басталғанда, ол менімен бірге болды». Өлгеннен кейін жарық көрген естеліктерінде «The Gold Rush» (1925) фильмінде Чаплинмен бірге ойнаған актриса Джорджия Хейл Чаплиннің Пурвианс туралы әрқашан жылы лебіздермен айтатынын баяндады. Хейл Чаплиннің үнсіз фильмдер дәуіріндегі бір оқиғаны айтады, ол мен Пурвианс – ол «ескі свитерде», ал ол «мақтадан тігілген үй киімінде» – эксклюзивті Riverside Inn мейрамханасына «саяхатшылар сияқты» тоқтады. Бас официант, олардың сыртқы түрінен алаңдап, оларды мейрамхананың арт жағына бастап кетті:

«Ол [Эдна мен мені] үлкен тіреудің артына отырғызды. Менюді қарап отырғанда, бірнеше қонақтар бізді таныды. Хабар жылдам тарады. [Бас] официант бізді терезеге қарап тұрған жақсы үстелге шақырып, барлық қонақтарына көрінетіндей етті. Бірақ Эдна отыра берді және маған отыруға ишара жасады. [Бас официант] «Мен өте өкінемін, сіздерді қарапайым адамдар деп ойладым» деді. Эдна оған қарап, әдемі үнмен: «Бізге қарапайым адамдар сияқты қарағаныңыз үшін рахмет айтамыз. Сіз бізге ең жоғары мақтау айттыңыз. Осымен болды. Бізге официантты жіберіңіз» деді.

Өлім

1958 жылдың 13 қаңтарында Пурвианс 62 жасында Калифорния штатының Вудленд-Хиллс қаласындағы Motion Picture & Television Country House and Hospital ауруханасында жұтқыншақ рагынан қайтыс болды. Оның мәйіті Глендейл қаласындағы Гранд Вью мемориалдық паркіндегі зиратқа жерленген.

Танымал мәдениетте

Оны Пенелопа Энн Миллер "Чаплин" (1992) фильмінде және Кэти Магуайр "Madcap Mabel" (2010) фильмінде бейнеледі. "Peaky Blinders" телесериалының үшінші маусымының төртінші эпизодында Гайт Янсен сомдаған Татьяна Петровна кейіпкері оған ұқсайтындығы айтылады.

Қысқа тақырыптар

Жыл Атауы Рөл Ескермелер Сілтеме(лер) 1915 А Night Out Бас официанттың әйелі 1915 Чемпион жаттықтырушының қызы 1915 Парктегі бала күтуші 1915 А Jitney Elopement Эдна 1915 Баспанашы фермердің қызы 1926 Теңіз әйелі Джоан шығарылмаған; жойылған, жоғалған фильм 1927 Принцтің тәрбиесі Королева 1947 Мсье Вердоу Гарден-партиясы қонағы көрсетілмеген 1952 Limelight Миссис Паркер көрсетілмеген