Кіріспе

Жапон қалаларының түрі

Үкіметтік жарлықпен белгіленген қала (政令指定都市), сондай-ақ тағайындалған қала (指定都市) немесе үкіметтік жарлықпен белгіленген қала (政令市) деп аталады. Бұл, халқы 500 000-нан асатын және Жапонияның Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңының 252-бабының 19-тармағына сәйкес Жапония Министрлер кабинетінің бұйрығымен осы мәртебеге ие болған жапон қаласы. Тағайындалған қалаларға әдетте префектуралық үкіметтердің қоғамдық білім беру, әлеуметтік қамқорлық, санитария, бизнес лицензиялау және қала құрылысы сияқты салалардағы көптеген функциялары жүктеледі. Қалалық үкіметке әр аймақтағы кішігірім әкімшілік функциялар беріледі, ал маңызды шешімдерді қабылдау құқығы префектуралық үкіметте қалады. Мысалы, фармацевтикалық дүкендер мен шағын клиникаларға қала әкімдіктері лицензия бере алады, ал дәріханалар мен ауруханаларға лицензия префектуралық үкіметтер береді. Тағайындалған қалалар өздерін Жапонияның аудандарына (округтарға) (шартты түрде Лондонның немесе Нью-Йорк қаласының аудандарымен тең) бөлуге міндетті. Әр ауданда қалалық үкімет үшін косеки және жұмыскерлерді тіркеу (жуминхё), сондай-ақ салық жинау сияқты әртүрлі әкімшілік функцияларды атқаратын аудандық кеңсе болады. Кейбір қалаларда аудандық кеңселер бизнес лицензияларын беруге, құрылысқа рұқсат беруге және басқа да әкімшілік мәселелерге жауапты. Ауданның құрылымы мен өкілеттіктері қалалық жарлықтармен анықталады. Токионың 23 арнайы ауданы бұл жүйеге кірмейді, себебі Токио – префектура, ал оның аудандары іс жүзінде тәуелсіз қалалар болып табылады. Токионың ең ірі екі ауданы – Сетагая мен Нерима халқының саны тағайындалған қала болуға жеткілікті болғанымен, олар Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңның мағынасында «қала» деп есептелмейді және осылай тағайындалмайды. Үкіметтік жарлықпен тағайындалған ешбір қала бұл мәртебесінен айырылған емес.

Тағайындалған қалалардың тізімі

1956 жылдан бері үкімет жарлығымен тағайындалған қалалар құрылды. Атауы ЖапонАспан сызығыЭмблемасыАймағы (км²)Халық саныХалық тығыздығыТағайындалған күніАймақПрефектураАудандар саныАудандар тізіміКартасы Чиба 千葉市271.77972,8613,613 1992 04 01 Канто Чиба 6 Тізім Фукуока 福岡市343.391,579,4504,668 1972 04 01 Кюсю Фукуока 7 Тізім Хамамацу 浜松市1,558.06795,350506 2007 04 01 Чубу Шизуока 7 Тізім Хиросима 広島市906.681,194,5241,321 1980 04 01 Чугоку Хиросима 8 Тізім Кавасаки 川崎市143.011,503,69010,765 1972 04 01 Канто Канагава 7 Тізім Китакуюсю 北九州市491.95945,5951,901 1963 04 01 Кюсю Фукуока 7 Тізім Кобе 神戸市557.021,526,6392,719 1956 09 01 Кансай Хёго 9 Тізім Кумамото 熊本市390.32737,8121,892 2012 04 01 Кюсю Кумамото 5 Тізім Киото 京都市827.831,468,9801,758 1956 09 01 Кансай Киото 11 Тізім Нагоя 名古屋市326.452,283,2897,128 1956 09 01 Чубу Айчи 16 Тізім Ниигата 新潟市726.45807,4501,089 2007 04 01 Чубу Ниигата 8 Тізім Окаяма 岡山市789.95720,841912 2009 04 01 Чугоку Окаяма 4 Тізім Осака 大阪市225.212,727,25512,226 1956 09 01 Кансай Осака 24 Тізім Сагамихара 相模原市328.91720,9862,198 2010 04 01 Канто Канагава 3 Тізім Саитама さいたま市217.431,226,6566,072 2003 04 01 Канто Саитама 10 Тізім Сакаи 堺市149.82833,5445,500 2006 04 01 Кансай Осака 7 Тізім Саппоро 札幌市1,121.261,955,1151,750 1972 04 01 Хоккайдо Хоккайдо 10 Тізім Сендай 仙台市786.301,088,6691,389 1989 04 01 Тохоку Мияги 5 Тізім Шизуока 静岡市1,411.90697,578486 2005 04 01 Чубу Шизуока 3 Тізім Йокохама 横浜市437.563,732,6168,588 1956 09 01 Канто Канагава 18 Тізім

Қаланың талаптары

Қала мәртебесіне үміткер болу үшін қаланың халқы 500 000-нан асуы керек. Тағайындау үшін өтініш қалалық және префектуралық мәжілістердің келісімімен қала тарапынан беріледі. Төмендегі қалалардың халқы 500 000-нан асады, бірақ әлі ұсынылмаған. Атауы Япондық туы Жер аумағы (км²) Халық саны (2012) Аймақ Префектура картасы Фунабаши 船橋市 85,62 610 492 Канто Чиба Хачиожи 八王子市 186,38 579 799 Канто Токио Химежи 姫路市 534,43 536 218 Кансай Хёго Кагосима 鹿児島市 547,58 607 257 Кюсю Кагосима Кавагучи 川口市 61,95 561 788 Канто Саитама Мацуяма 松山市 429,40 516 823 Шикоку Эхиме Уцуномия 宇都宮市 416,85 513 722 Канто Точиги

Тарих

Тағайындалған қала жүйесінің алғашқы нысаны 1878 жылы Жапонияның жергілікті басқару жүйесінде «аудан» енгізілуімен құрылды. Осы жүйе бойынша, әрбір қалада аудандар болды. Көптеген қалаларда тек бір аудан болса, сол кездегі ең ірі қалалар (Токио, Осака және Киото) тиісінше 15, 4 және 2 ауданға бөлінді. 1889 жылы қабылданған қалалық жүйе аудандық мәслихаттарды қалалық мәслихаттармен алмастырды, бірақ Токио, Осака және Киотода аудандық мәслихаттар сақталды, олардың өздерінің мәслихаты болмады, бірақ префектуралық мәслихаттар басқарды. 1898 жылы үш қалаға қалалық ассамблеялар құруға рұқсат берілді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін аудандық жүйе тағы үш қалада қабылданды: Нагоя (1908), Йокогама (1927) және Кобе (1931). 1911 жылғы заң бойынша, аудандарға заңды тұлға мәртебесі берілді және олар жергілікті органдар ретінде қарастырылды. Соғыстан кейін 1947 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңы бес бөлінген қаланы (Токио 1943 жылы префектураға айналды) Жапонияның арнайы қалалары (ерекше қалалар) ретінде сақтап қалды. 1956 жылы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңына түзетулер енгізілген кезде бұл жүйе тағайындалған қала жүйесімен ауыстырылды. Жапон экономикасының өсу кезеңінде үкімет жақын арада бір миллион халқына жететіні болжамдалған қалаларды талап етті, бірақ 2005 жылы Юничиро Койдзуми үкіметі кезінде бірігу арқылы құрылған бірнеше географиялық жағынан ірі қалаларды қабылдау үшін бұл талап алынып тасталды.