Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Континенттік армияның (1760–1827) солдаты Дебора Сэмпсон Ганнет, сондай-ақ Дебора Сэмпсон немесе Дебора Сэмпсон деп те аталады, 1760 жылдың 17 желтоқсанында Массачусетс штатының Плимптон қаласында дүниеге келді. Ол ер адам болып киініп, Роберт Ширтлифф – кейде Шертлефф деп те жазылатын – есімімен Континенттік армияда қызмет етті және Америка Тәуелсіздік соғысында шайқасты. 1783 жылы Филадельфияда қызбаға шалдыққаннан кейін медициналық көмек қажет болғанда оның әйел екені 17 ай бойы соғысқаннан кейін анықталды. Оның нағыз кім екені командиріне белгілі болған соң, ол Вест-Пойнтта ардагерлікпен босатылды.
Continental Army soldier (1760–1827)
Deborah Sampson Gannett, also known as Deborah Samson or Deborah Sampson, was born on December 17, 1760, in Plympton, Massachusetts. She disguised herself as a man, and served in the Continental Army under the name Robert Shirtliff – sometimes spelled Shurtleff – and fought in the American Revolutionary War. She fought in the war for 17 months before her sex was revealed when she required medical treatment after contracting a fever in Philadelphia in 1783. After her real identity was made known to her commander, she was honorably discharged at West Point.
Ерте өмір
Дебора Сэмпсон 1760 жылдың 17 желтоқсанында Массачусетс штатының Плимптон қаласында, ата-анасының үйінде дүниеге келді – бұл үй бүгінге дейін сақталған. Сэмпсонның анасы Плимут колониясының екінші губернаторы Уильям Брэдфордтың шөбересі болған. Сэмпсонның әулеті анасы тарапынан Уильям Брэдфорд және әкесі тарапынан Генри Сэмпсон сияқты «Мейфлауэр» кемесімен келген жолаушыларды да қамтыды. Ол сондай-ақ, оның кеудесі өте кішкентай болғанын және униформа киген жылдары оларды жасыру үшін зығыр матамен байлағанын айтқан. Ол сыйлық ақша алды, бірақ белгіленген уақытта бөлімшесімен кездеспеді. Бөлімше командирінің сұрауымен Сэмпсонды жергілікті тұрғын бірі әскери тізілімге қол қойған кезде танып шықты. Оның алдауы ашылғаннан кейін, ол жұмсалмаған сыйлық ақшаның бөлігін қайтарды, бірақ армия оны одан әрі жазаламады. Ол мүше болып кірген баптист шіркеуі оның іс-әрекетінен хабардар болып, қауымдастығын тоқтатты, яғни оның әрекеттеріне кешірім сұрап, өтініш білдірмесе, шіркеу мүшелері онымен қарым-қатынас жасаудан бас тартты. 1782 жылдың мамырында Сэмпсон қайтадан, бұл жолы Массачусетс штатының Уксбридж қаласында «Роберт Ширтлифф» (кейбір дереккөздерде «Ширтлифф» немесе «Шертлифф» деп те жазылады) деген атпен тізілді. Ол капитан Джордж Уэбб басқаратын 4-ші Массачусетс полкінің жеңіл жаяу әскері ротасына қосылды. 50-60 адамнан тұратын бұл бөлім алғаш Массачусетс штатының Беллингхэм қаласында орналасты, кейін полковник Уильям Шепард басқаратын полкпен бірге Вурчестерде жиналды. Жеңіл жаяу әскері – бұл орташадан биік және күшті болғандықтан арнайы таңдалған элиталық әскерлер. Олардың міндеті – алға жылжып келе жатқан полктардың қапталдарын жылдам қорғау, сондай-ақ қозғалыстағы бөлімшелер үшін артқы және алдыңғы барлау жұмыстарын жүргізу болды. Элиталық бөлімге қосылғандықтан, Сэмпсонның жасыруы сәтті болуы мүмкін еді, себебі орташадан жоғары дене бітімі мен физикалық қабілеттері үшін арнайы таңдалған сарбаздардың арасында әйелді іздеудің қиын екені белгілі. Дебора Сэмпсон Ганнеттің 1782 жылдың 20 мамырынан 1783 жылдың 25 қазанына дейін «Роберт Ширтлифф» ретінде қызмет еткендігі туралы ресми мәліметтер «Революциялық соғыстағы Массачусетс сарбаздары мен теңізшілері» атты еңбектің 14-томында, 164-бетте келтірілген.
Deborah Sampson was born on December 17, 1760, in Plympton, Massachusetts, at the ancestral home of her grandparents, a house that still stands today. Sampson's mother was the great granddaughter of William Bradford, the second Governor of Plymouth Colony. Sampson's ancestry also included Mayflower passengers on both sides of her family including William Bradford (mother) and Henry Samson (father) He also reported that her breasts were very small, and that she bound them with a linen cloth to hide them during her years in uniform. She collected a bonus and then failed to meet up with her company as scheduled. Inquiries by the company commander revealed that Sampson had been recognized by a local resident at the time she signed her enlistment papers. Her deception uncovered, she repaid the portion of the bonus that she had not spent, but she was not subjected to further punishment by the Army. The Baptist church to which she belonged learned of her actions and withdrew its fellowship, meaning that its members refused to associate with her unless she apologized and asked forgiveness. In May 1782, Sampson enlisted again, this time in Uxbridge, Massachusetts, under the name "Robert Shirtliff" (also spelled in some sources as "Shirtliffe" or "Shurtleff"). She joined the Light Infantry Company of the 4th Massachusetts Regiment, under the command of Captain George Webb. This unit, consisting of 50 to 60 men, was first quartered in Bellingham, Massachusetts, and later mustered at Worcester with the rest of the regiment commanded by Colonel William Shepard. Light Infantry Companies were elite troops, specially picked because they were taller and stronger than average. Their job was to provide rapid flank coverage for advancing regiments, as well as rearguard and forward reconnaissance duties for units on the move. Because she joined an elite unit, Sampson's disguise was more likely to succeed, since no one was likely to look for a woman among soldiers who were specially chosen for their above average size and superior physical ability. An official record of Deborah Sampson Gannet's service as "Robert Shirtliff" from May 20, 1782, to October 25, 1783, appears in the "Massachusetts Soldiers and Sailors of the Revolutionary War" Volume 14 p. 164.
Неке
Сэмпсон 1785 жылдың 7 сәуірінде Массачусетс штатының Стоутон қаласында Шарон, Массачусетс фермері Бенджамин Ганнетке (1757–1837) үйленді. Әскери қызметтен шыққаннан кейін және Ганнетке үйленгеннен кейін Сэмпсон өмірінің алғашқы жылдарын қалыпты шаруа әйелі ретінде өткізді. Олардың төрт баласы болды: Эрл (1786 ж.т.), Мэри (1788 ж.т.), Сабырлық (1790 ж.т.) және Сюзанна Бейкер Шепард, оны ата-анасы қайтыс болғаннан кейін өрбітті. Олар Ганнеттің әкесімен бірге Ганнеттер отбасының фермасында тұрды, бірақ ферманың кішкентай болуы және жердің тым көп жұмыс істеуге ұшырауы салдарынан үлкен табысқа жете алмады.
Sampson married Benjamin Gannett (1757–1837), a Sharon, Massachusetts, farmer, in Stoughton, Massachusetts, on April 7, 1785. After her discharge and marriage to Gannett, Sampson lived the first few years of her civilian life as a typical farmer’s wife. They were the parents of four children: Earl (b. 1786), Mary (b. 1788), Patience (b. 1790), and Susanna Baker Shepherd, whom they adopted after she was orphaned. They lived with Gannett's father on the Gannett family farm, but had limited success because it was smaller than average and the land had been overworked.
Әскери қызметтен кейінгі өмір
1792 жылдың қаңтар айында Сэмпсон Массачусетс штатының заң шығарушы органына әйел болғандықтан әскерден ұсталған жалақысын беру үшін өтініш жасады. Заң шығарушы орган оның өтінішін мақұлдады, ал губернатор Джон Хэнкок оған қол қойды. Заң шығарушы орган оған 1783 жылы қызметтен босатылғанға дейінгі 34 фунт стерлинг және үстеме ақысын қайтарды. 1797 жылы Герман Маннның "Әйелдер туралы шолу: Революциялық соғыстағы әйел сарбаз Дебора Сэмпсонның өмірі" атты өмірбаяны жарық көрді. 1802 жылы Сэмпсон соғыс жылдарындағы қызметі туралы лекциялар оқуға кірісті. Әйелдер үшін дәстүрлі гендерлік рөлдердің артықшылықтарын мадақтағаннан кейін ол сахнадан шығып, әскери киімін киіп қайта оралды, содан кейін күрделі және физикалық тұрғыдан қиын әскери жаттығулар мен рәсімдерді орындады. Ол осыны ақша табу және әскерге қатысуын ақтау үшін жасады, бірақ тіпті осы лекциялардың өзі оған күйеуімен бірге отбасының барлық шығындарын төлеуге жеткіліксіз болды. Ол жиі отбасынан және досы Пол Ревиренен ақша қарыз алатын. Ревир де оның атынан үкімет шенеуніктеріне хат жазып, оның әскери қызметі мен жарақаттары үшін зейнетақы тағайындалуын сұрады. 1804 жылы Ревир Сэмпсонның атынан АҚШ өкілі Вильям Юстиске Массачусетстен хат жазды. Әйелге әскери зейнетақы бұрын ешқашан сұралған емес, бірақ Ревир былай деп жазды: "Мен оның еркек киімін және әскери формасын тастағаннан кейінгі жағдайын және мінез-құлқын зерттеуге бейімделдім; өйткені оның өз жынысының лайықты киімдері, адамгершілік және әділдік маған онымен сөйлескен әр адам, және олардың саны аз емес, оны жақсы қабілеттері бар, жақсы мінезді, адал әйел және мейірімді ана деп сипаттайды". 1805 жылдың 11 наурызында Конгресс оның өтінішін мақұлдады және Сэмпсонды Массачусетс мүгедектер зейнетақы тізіміне айына төрт доллар мөлшерінде енгізді. 1806 жылдың 22 ақпанында Сэмпсон Ревирге тағы да он доллар қарыз беруді сұрап хат жазды: "Менің және ұлдарымның денсаулығы нашарлауы себепті, сіздің жақсылығыңызды сұрауға мәжбүрмін, бірақ мен ризашылықпен мойындаймын, бұл менің барлық нәзік сезімдерімді оятады және мен тоқсан тоғыз жақсылыққа ие болғандай ойлаудан ұяламын – менің жағдайым маған жүзіншісін сұрауды талап етеді". Ол он долларды жіберді. 1809 жылы ол Конгреске тағы бір өтініш жолдап, 1783 жылы қызметтен босатылғаннан бастап мүгедек сарбаз ретіндегі зейнетақысын өзгертуді сұрады. Егер оның өтініші мақұлданса, оған 960 доллар төленеді (20 жыл бойы жылына 48 доллар, 2016 жылы шамамен 13 800 доллар). Оның өтініші бастапқыда қабылданбады, бірақ 1816 жылы Конгресс алдында қайта қарастырылғанда жылына 76,80 доллар (2016 жылы шамамен 1100 доллар) мөлшерінде сыйлық мақұлданды. Осы сомаға ол барлық қарыздарын өтеуге және отбасылық шаруашылығын жақсартуға мүмкіндік алды.
In January 1792, Sampson petitioned the Massachusetts State Legislature for pay that the army had withheld because she was a woman. The legislature granted her petition and Governor John Hancock signed it. The legislature awarded her 34 pounds plus interest back to her 1783 discharge. A biography by Herman Mann was published in 1797, The Female Review: Life of Deborah Sampson, the Female Soldier in the War of Revolution. In 1802, Sampson began giving lectures about her wartime service. After extolling the virtues of traditional gender roles for women, she left the stage, returned in her army uniform, then proceeded to perform a complicated and physically taxing military drill and ceremony routine. She performed both to earn money and to justify her enlistment, but even with these speaking engagements, her husband and she were unable to pay all the family's expenses. She frequently had to borrow money from her family and from her friend Paul Revere. Revere also wrote letters to government officials on her behalf, requesting that she be awarded a pension for her military service and her wounds. In 1804, Revere wrote to U. S. Representative William Eustis of Massachusetts on Sampson's behalf. A military pension had never been requested for a woman, but Revere wrote: "I have been induced to enquire her situation, and character, since she quit the male habit, and soldiers uniform; for the more decent apparel of her own gender humanity and justice obliges me to say, that every person with whom I have conversed about her, and it is not a few, speak of her as a woman with handsome talents, good morals, a dutiful wife, and an affectionate parent." On March 11, 1805, Congress approved the request and placed Sampson on the Massachusetts Invalid Pension Roll at the rate of four dollars a month. On February 22, 1806, Sampson wrote once more to Revere requesting a loan of ten dollars: "My own indisposition and that of my sons causes me again to solicit your goodness in our favor though I, with Gratitude, confess it rouses every tender feeling and I blush at the thought of receiving ninety and nine good turns as it were – my circumstances require that I should ask the hundredth." He sent the ten dollars. In 1809, she sent another petition to Congress, asking that her pension as an invalid soldier be modified to start from her discharge in 1783. Had her petition been approved, she would have been awarded back pay of $960 ($48 a year for 20 years — approximately $13,800 in 2016). Her petition was initially denied, but when it came before Congress again in 1816 an award of $76.80 a year (about $1,100 in 2016) was approved. With this amount, she was able to repay all her loans and make improvements to the family farm.
Өлім
1827 жылы 29 сәуірде Сэмпсон сары қызбадан қайтыс болды. Ол Массачусетс штатының Шарон қаласындағы Рок Ридж зиратында жерленген.
Sampson died of yellow fever on April 29, 1827. She was buried at Rock Ridge Cemetery in Sharon, Massachusetts.
Ерлі-зайыптыларды асырау
Сэмпсон қайтыс болғаннан кейін төрт жыл өткен соң, оның күйеуі Бенджамин Ганнет ардагердің әйелі ретінде зейнетақы алу үшін Конгресске өтініш жасады. 1837 жылы оның өтінішін қараған комитет, революция тарихында "әйелдердің осындай ерлігіне, адалдығына және батылдығына басқа мысал жоқ" деген шешім шығарды. Ганнет зейнетақы алды, бірақ оны алуға үлкермей қайтыс болды.
Four years after Sampson's death, her husband Benjamin Gannett petitioned Congress for a pension as the spouse of a veteran. In 1837, the committee overseeing his petition decreed that the history of the Revolution "furnished no other example of female heroism, fidelity and courage." Gannett was awarded a pension, but died before he could receive it.
Ескерткіштер
Шарон қаласы Сампсонды қоғамдық кітапхана алдындағы мүсінмен, Дебора Сампсон паркімен және жеке меншіктегі, жұртшылыққа ашық емес "Дебора Сампсон Ганнет үйімен" есте сақтайды. Үйдің төңірегіндегі егістік жерлер сақталған, тарихи шаруашылықта ешқандай құрылыс болдырмау үшін. 1906 жылы Массачусетс штатының Плимптон қаласы, Америка революциясының қыздарының Дебора Сэмпсон бөлімшесімен бірлесіп, қалалық жасыл алаңға тас орнатты, онда Сампсонның есімін сақтаған қола тақта бекітілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның құрметіне "S. S. Дебора Ганнет" (2620) атты бостандық кемесі аталды. Кеме 1944 жылдың 10 наурызында салынды, 1944 жылдың 10 сәуірінде теңізге жіберілді және 1962 жылы құрылыстан алынып тасталды. 2000 жылдан бері Плимптон қаласының туында Сампсон Массачусетс штатының ресми қаһарманы ретінде бейнеленген.
The town of Sharon memorializes Sampson with a statue in front of the public library, the Deborah Sampson Park, and the "Deborah Sampson Gannett House", which is privately owned and not open to the public. The farmland around the home is protected to ensure no development occurs on the historic homestead. In 1906, the town of Plympton, Massachusetts, with the Deborah Sampson Chapter of the Daughters of the American Revolution, placed a boulder on the town green, with a bronze plaque inscribed to Sampson's memory. During World War II, the Liberty Ship S. S. Deborah Gannett (2620) was named in her honor. It was laid down March 10, 1944, launched April 10, 1944, and scrapped in 1962. As of 2000, the town flag of Plympton incorporates Sampson as the Official Heroine of the Commonwealth of Massachusetts.
Портреттер мен бейнелеу өнері
Дебораның портреті: үш актідегі драма (1959) – Чарльз Эмеридің 1959 жылғы 19 ақпанда Мэн штатының Камден-Хиллз театрында тұсаукесер өткізген пьесасы. «Мен Дебора Сэмпсонмын: Революцияның сарбазы» (1977) – Патрисия Клэпптің Сэмпсонның ерте өмірі мен Революциялық соғыстағы тәжірибесін көркем әңгімелеген туындысы. Сэмпсон Кирк Вуд Бромлидің «Американ революциясындағы бүлікшілердің шатағы» (1999) атты еңбекте Роберт Шертлес, комедиялық сарбаз ретінде бейнеленген. Вупи Голдберг «Дебора Сэмпсон: Революцияның сарбазы» (2003) – «Сәулет балаларының» 34-ші эпизодында Сэмпсон рөлін сомдады. Сэмпсонның ұрпағы Алекс Майерс оның өміріне арналған «Revolutionary» (2014) атты көркем әңгіме жариялады. Тарихшы және журналист Элисон Ли Коуэн 2016 жылғы 7 шілдеде Сент-Полс шіркеуінің ұлттық тарихи ескерткішінде «Дебора Сэмпсон: Континенттік армияның сарбазы» тақырыбында өмірбаяндық лекция оқыды. Мерил Стрип 2016 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда сөйлеген сөзінде Сэмпсонды тарихқа енген басқа әйелдермен бірге атады. Сэмпсонның оқиғасы, Пэджет Брюстердің баяндауымен, «Мас тарих» сериалының бесінші маусымының премьералық эпизодында Эван Рейчел Вуд Сэмпсон рөлін сомдап қайта жаңғыртылды. «Батылдыққа оранған: Дебора Сэмпсон, патриот сарбаз» – Бет Андерсонның және Calkins Creek баспасынан 2022 жылы жарық көрген кітабы. «Самсон есімді қыз: Роман» – Эми Хармонның тарихи көркем романы, Lake Union баспасынан 2023 жылы жарық көрді. «Әйел сарбаздың естелігі: Дебора Сэмпсонның американдық революциясы» – Ян Льюис Нельсонның Massaemett Media баспасынан 2023 жылы шыққан тарихи романы.
Portrait of Deborah: A Drama in Three Acts (1959) is a play by Charles Emery that made its debut at the Camden Hills Theatre, Camden, Maine, on February 19, 1959. I'm Deborah Sampson: A Soldier of the Revolution (1977) by Patricia Clapp is a fictional account of Sampson's early life and experience in the Revolutionary War. Sampson is depicted as Robert Shurtless, one of the comedic soldiers in The Rebel Mess in The American Revolution (1999) by Kirk Wood Bromley. Whoopi Goldberg portrayed Sampson in "Deborah Sampson: Soldier of the Revolution" (2003), episode 34 of Liberty's Kids. Alex Myers, a descendant of Sampson's, published Revolutionary (2014), a fictionalized account of her life. Historian and journalist Alison Leigh Cowan presented "Deborah Sampson: Continental Army soldier," a biographical talk at Saint Paul's Church National Historic Site on July 7, 2016. Meryl Streep included Sampson in her speech at the 2016 Democratic National Convention, along with other women who had made history. Sampson's story, as narrated by Paget Brewster, was re enacted in the fifth season premiere of Drunk History, with Evan Rachel Wood portraying Sampson. Cloaked in Courage: Deborah Sampson, Patriot Soldier is a book by Beth Anderson and published by Calkins Creek, 2022. A Girl Called Samson: A Novel is a historical fiction novel by Amy Harmon and published by Lake Union, 2023. The Memoir of a Female Soldier: Deborah Sampson's American Revolution is a historical novel by Jan Lewis Nelson published by Massaemett Media, 2023.