Кіріспе

Исландиялық композитор, пианист және дирижер Йон Лейфс (1 мамыр 1899 жылы Jón Þorleifsson болып туған – 30 шілде 1968 жылы) – исландиялық композитор, пианист және дирижер.

Өмір

Жон Лейфс Жон Торлейфссон болып дүниеге келді, ол сол кездегі солтүстік-батыс Исландияның Хунаватнссыласындағы Сёльхеймар шаруашылығында. 1916 жылы Лейпциг консерваториясында оқу үшін Германияға кетті. Ол 1921 жылы Роберт Тейхмюллерден фортепиано сабақтарын алып бітірді, бірақ пианист мансабын бастаудан бас тартып, дирижерлік және композицияға уақытын арнады. Осы кезеңде ол Ферруччо Бусониден композиция сабақтарын алды, ол оны «композицияда өз жолын табуға» шақырды. 1920 жылдары Жон Лейфс Германияда, Чехословакияда, Норвегияда және Данияда бірнеше симфониялық оркестрлерге жетекшілік етті, осылайша ол бүгінгі күнге дейін халықаралық аренада танылған жалғыз исланд дирижері болды, соның ішінде аралас хорға арналған Реквием Op. 33b, бәлкім оның ең танымал туындысы. Басқа туындылары: соло дауыс пен фортепианоға арналған Торрек Op. 33a, ерлер хорына арналған Erfiljóð (In memoriam) Op. 35 және скрипкалық квартет Vita et mors Op. 36. Жон Лейфс өмірінің соңғы күндерінде, жаңаған күндері ғана қалғанда, скрипкалық оркестрге арналған «Жұбату», Интермеццо шығармасын жазды. 1968 жылы Рейкьявик қаласында өкпе рагынан қайтыс болды. Исланд режиссері Хилмар Оддссонның 1995 жылы түсірген «Тастың жасы» (Tár úr steini) фильмінде Жон Лейфс пен оның бірінші әйелінің өмірі бейнеленген. 1930 жылдан 1944 жылға дейін отбасымен бірге тұрған Бергхольц Рехбрюке (Нутетал, Германия) қаласындағы бір алаңқа оның есімі берілген. Музыктанушы Арни Хеймир Ингольфссонның «Жон Лейфс және Исландияның музыкалық өнертабысы» атты ағылшын тіліндегі өмірбаяны 2019 жылы жарық көрді және «Нью-Йоркер» газетінің музыка сыншысы Алекс Росс оны жылдың ең маңызды кітаптарының бірі деп атады.

Жазбалар

Исландия симфониялық оркестрі Эн Шао (дирижерлік) Hekla Op.52 және Dettifoss, Op. 57 орындады.