Кіріспе

Себебі белгісіз.

Презентация

Бұл кисталардың орташа мөлшері шамамен 1 см, бірақ 1 см-ден үлкен кисталар да кездеседі. Кистаның мөлшері уақыт өте өзгеруі мүмкін. Қол және білезіктегі барлық ісіктердің 50-70% ганглиондық кисталар болып табылады.

Басқа

Ортақ шығу тегі бір буын немесе сіңірде болатын ганглиондық кисталар, кең ауқымда әртүрлі жерлерде қалыптасуы мүмкін. Сирек жағдайларда сүйек ішінде ганглиондық кисталар пайда болады, кейде бұл кисталар үстіңгі жұмсақ тіндердегі кистамен бірге кездеседі. Бұқамал бұлшығының (гастроценмиус) ішіндегі интрамускулярлық ганглиондық кисталардың сирек кездесетін жағдайлары туралы хабарламалар бар. Киста буыннан қанағаттандырыла алады. Бір ерекше жағдайда ганглиондық киста жалпы тібікшелік жүйке қабығының арнасы арқылы жамбасқа дейін кеңінен тараған; мұндай жағдайларда, буындық байланысты жою үшін жақын орналасқан буында жасалатын операция, жамбас жүйке тініндегі тәуекелді, кең ауқымды операция қажеттігін болдырмайды. Кисталар омыртқаға еніп, алыс аяқ-қолдарда ауыру мен сезім бұзылысын (дистезия) тудыруы мүмкін. Бір немесе бірнеше жүйкені қысып, сүйек эрозиясына әкелетін кисталар иық буынының маңында кездеседі.

Себептер

Ганглийлі кисталардың ең көп қабылданатын ықтимал себебі – грыжа гипотезасы, оған сәйкес олар буын капсуласының немесе шеміршек қабығының әлсіреген бөлігінен сыртқа қабыну немесе кеңею арқылы пайда болады деп есептеледі. Бұл сипаттама кисталардың шеміршектер мен буындарға жақын орналасуына жасалған бақылауларға негізделген. Кистаның микроскопиялық анатомиясы шеміршек-сіңірлік тіндерге ұқсас. Сұйықтықтың құрамы синовиялық сұйықтыққа ұқсас. Буынға енгізілген бояу көбінесе кистаға жетеді. Алайда, кистаға енгізілген бояу сирек буынға өтеді, бірақ бұл буыннан сұйықтықтың шығуына мүмкіндік беретін, бірақ кері қайта кірмейтін тиімді және бір бағытты "тексеру клапанының" пайда болуымен байланысты.

Диагностика

Ганглионды кисталарды диагностикалау оңай, себебі олар көзге көрінеді және қолмен басылғанда жұмсақ. Ультрадыбыстық зерттеу (US) клиникалық тұрғыдан күдік тудырған зақымдануларды анықтау сенімділігін арттыру үшін немесе күшпен кеңейту кезінде дорсальды білезік ауыруының себебі болатын кішірек "жасырын" кисталарды көру үшін қолданылуы мүмкін.

Емдеу

Кем дегенде 33% жағдайда алты жыл ішінде емсіз жазылып кетеді, ал 50% жағдайда 10 жыл ішінде жазылады. Ганглиондық кисталар үшін хирургиялық жолмен кесіп алу – басты, қалау бойынша жасалатын емдеу әдісі. Балама ретінде, гиподермалық инемен кистадан сұйықтықты соруға болады (аспирация арқылы). Ганглиондық кистаны аспирациялаудан кейін рецидив көрсеткіші шамамен 50% құрайды.

Асқынулар

Емдеудің қосалқы әсерлері буындардың қатаюы мен тыртық пайда болуына әкелуі мүмкін.

Болжам

Аспирацияланған кисталарда қайталану деңгейі кесілген кисталарға қарағанда жоғары. Ганглий кисталарының хирургиялық араласудан кейін 12%-дан 41%-ға дейін қайталануы анықталды. Дорсальды білезіктегі ганглий кисталарын емдеудің алты жылдық нәтижелерін зерттеуде, экзиция, аспирация және емдемеу әдістері салыстырылды. Экзиция немесе аспирация емдемеуге қарағанда ұзақ мерзімді артықшылықтарды көрсетпеді. Емделмеген ганглий кисталарының 58%-і өздігінен жойылды; осы зерттеуде операциядан кейінгі қайталану деңгейі 39% құрады. 2003 жылы жүргізілген ұқсас зерттеуде, алақан бетінде пайда болған ганглий кисталары туралы былай делінген: "2 және 5 жылдық бақылау кезеңінде, емдеу тәсіліне қарамастан, киста кесілсе, аспирацияланса немесе емделмесе, симптомдарда ешқандай айырмашылық байқалмады".

Этимология

Қазіргі заманға дейін жалғасып келе жатқан бұрыс атау болғандықтан, ганглийлі киста нейрондық "ганглий" немесе "ганглий жасушасымен" ешқандай қатысы жоқ; оның этимологиясы ежелгі грек тіліндегі γάγγλιον сөзіне, яғни "торт" немесе "тері астындағы ісікке" дейін жетеді, ал бұл сөз ұқсастық арқасында нейрондық массаларға қатысты қолданыла бастады. Көбінесе осы кисталарды сипаттағандық үшін Гиппократқа есімдерін тигізеді.

Киелі кітап цистасы

"Библиялық киста" (немесе "Библиялық дөңгелек") термині қалалық аңыз немесе кистаға Киелі кітаппен соққы беруге жасалған тарихи әрекеттен туындаған. Дегенмен, жараны кітаппен ұрып емдеуге тырысуға кеңес берілмейді. Мұндай емдеу адамға жарақат келтіру қаупін тудырады, сондықтан оны қолдану ұсынылмайды.