Қасиетті ән шіркеу музыкасы және формалық нотация жүйесі
Sacred Harp
Қасиетті ән шыршауы – АҚШ-та пайда болған ежелгі хор музыкасы дәстүрі. 1844 ж. жарық көрген «The Sacred Harp» ән жинағы, нотация жүйесі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қасиетті хор музыкасының дәстүрі – Қасиетті арфа музыкасымен байланысты нотация жүйесі.
Tradition of sacred choral music
the system of notation with which Sacred Harp music is associated
Қасиетті арфа ән айтуы – Жаңа Англияда пайда болған және кейін Американың оңтүстігінде жалғасқан қасиетті хор музыкасының дәстүрі. Атауы «The Sacred Harp» (Қасиетті арфа) атты, пішінмен белгіленген ноталармен басылған, кең таралған және тарихи маңызы бар ән жинағынан алынған. Бұл еңбек алғаш рет 1844 жылы жарық көрді және содан бері көптеген басылымдары қайта жарық көрді. Қасиетті арфа музыкасы 1770-1820 жылдар аралығында Жаңа Англияда қалыптасқан ескі американдық музыка дәстүрінің бір тармағын көрсетеді, сондай-ақ 1840 жылдар шамасында «жаңару» жиналыстарының ықпалымен байланысты маңызды дамуды қамтиды. Бұл музыка 18-ші және 19-шы ғасырдың басында Америкада танымал болған пішінмен белгіленген ноталар стилін қолданатын кітаптарға енгізілген және олармен тығыз байланысты болды. Қасиетті арфа музыкасы а капелла (тек дауыспен, аспаптарсыз) орындалады және протестанттық музыка ретінде пайда болған.
Sacred Harp singing is a tradition of sacred choral music that originated in New England and was later perpetuated and carried on in the American South. The name is derived from The Sacred Harp, a ubiquitous and historically important tunebook printed in shape notes. The work was first published in 1844 and has reappeared in multiple editions ever since. Sacred Harp music represents one branch of an older tradition of American music that developed over the period 1770 to 1820 from roots in New England, with a significant, related development under the influence of "revival" services around the 1840s. This music was included in, and became profoundly associated with, books using the shape note style of notation popular in America in the 18th and early 19th centuries. Sacred Harp music is performed a cappella (voice only, without instruments) and originated as Protestant music.
Музыка және оның нотациясы
Дәстүрдің атауы музыка орындалатын формалық жазба кітабының атауынан алынған, ол – "Киелі арфа". Бұл кітап қазіргі уақытта әртүрлі басылымдарда сақталып, төменде талқыланады. Формалық ноталар музыкасында ноталар ерекше пішінде жазылады, бұл оқырманға оларды музыкалық шкалада анықтауға көмектеседі. Екі кең таралған жүйе бар: бірі төрт пішін, екіншісі жеті пішін қолданады. "Киелі арфа" кітабында қолданылатын төрт пішін жүйесінде әр пішінге фа, соль, ла немесе ми дыбыстары сәйкес келеді, және осы дыбыстар ноталарды оқу кезінде қолданылады, дәл сол сияқты, do, re, mi және т.б. (сольфеджио қараңыз). Төрт пішін жүйесі музыкалық шкаланың толық диапазонын қамти алады, себебі mi пішінінен басқа, әр пішін комбинациясы шкаланың екі түрлі нотасына сәйкес келеді. Мысалы, до мажорлық шкаласы былай жазылып, орындалады:
The name of the tradition comes from the title of the shape note book from which the music is sung, The Sacred Harp. This book exists today in various editions, discussed below. In shape note music, notes are printed in special shapes that help the reader identify them on the musical scale. There are two prevalent systems, one using four shapes, and one using seven. In the four shape system used in The Sacred Harp, each of the four shapes is connected to a particular syllable, fa, sol, la, or mi, and these syllables are employed in singing the notes, just as in the more familiar system that uses do, re, mi, etc. (see solfege). The four shape system is able to cover the full musical scale because each syllable shape combination other than mi is assigned to two distinct notes of the scale. For example, the C major scale would be notated and sung as follows:
Фа пішіні – үшбұрыш, соль – сопақ, ла – тіктөртбұрыш, ал ми – ромб. "Киелі арфа" әншілері ән бастағанда, әдетте әр нотаға тиіс дыбыспен ән айтудан бастайды, пішіндер оларды бағыттайды. Топта әнге жаңа кіріп келгендер үшін пішіндер ноталарды көзбен оқуға көмектеседі. Әнді пішіндермен оқу процесі ноталарды есте сақтауға да септігін тигізеді. Пішіндер оқылғаннан кейін, топ әннің өлеңдерін жазылған сөздерімен орындайды.
The shape for fa is a triangle, sol an oval, la a rectangle, and mi a diamond. In Sacred Harp singing, pitch is not absolute. The shapes and notes designate degrees of the scale, not particular pitches. Thus for a song in the key of C, fa designates C and F; for a song in G, fa designates G and C, and so on; hence it is called a moveable "do" system. When Sacred Harp singers begin a song, they normally start by singing it with the appropriate syllable for each pitch, using the shapes to guide them. For those in the group not yet familiar with the song, the shapes help with the task of sight reading. The process of reading through the song with the shapes also helps fix the notes in memory. Once the shapes have been sung, the group then sings the verses of the song with their printed words.
Қасиетті арфа әнін айту
Арфаның қасиетті үйірмелері әрқашан а капелла, яғни аспаптарсыз ән айтады. Әншілердің орналасуы – төрт қатарлы қуыс шаршы, әр қатардағы орындықтар немесе скамьялар сопрано, альт, тенор және бас дауыстарына бөлінеді. Сопрано және тенор бөлімдері әдетте аралас болады, ерлер мен әйелдер бір октава айырмамен ән айтады. Бір жетекші немесе дирижер болмайды, керісінше, қатысушылар кезекпен жетекшілік етеді. Әншілер кітаптан әнді таңдап, бет нөмірімен «шақырады». Жетекшілік ашық алақанмен, шаршының ортасында, тенорларға қарап тұрып жасалады. Әннің биіктігі салыстырмалы, әншілерге бастау беру үшін ешқандай аспап жоқ. Жетекші немесе осы міндетке тағайындалған әнші, ән айтуға қолайлы биіктікті тауып, оны үйірмеге жеткізеді. Әншілер өз дауыстарындағы алғашқы ноталармен жауап береді, содан кейін ән бірден басталады. Әдетте, музыка кітапта жазылғандай сөзбе-сөз орындалмайды, керісінше, дәстүр бойынша қалыптасқан белгілі бір өзгерістермен орындалады. Аталымынан көрініп тұрғандай, Арфаның қасиетті музыкасы – қасиетті музыка, және ол протестанттық христиан музыкасы ретінде пайда болған. Кітаптағы көптеген әндер – протестанттық әндердегідей сөздерімен, өлшемдерімен және строфикалық формаларымен жазылған гимндер. Дегенмен, Арфаның қасиетті әндері «бағытты» протестанттық гимндерден музыкалық стилімен өзгеше: кейбір күйлер, фугалық күйлер деп аталатын, полифониялық бөлімдерді қамтиды, ал гармония үшінші интервалды емес, төртінші және бесінші интервалды басымдықпен көрсетеді. Әндердің мелодиясында көбінесе пентатоникалық гамма немесе оған ұқсас «жеті нотадан кем» гаммалар қолданылады. Музыкалық формасы бойынша Арфаның қасиетті әндері үш негізгі түрге бөлінеді. Көптеген әндер – қарапайым гимндер, көбінесе төрт тактіден тұратын фразалардан құралған және бірнеше шумақта орындалады. Фугалық күйлерде әннің шамамен үштен бірі бөлігінде төрт хорлық бөлімнің әрқайсының кезекпен кірісетін ерекше бөлімі бар, ол фугаға ұқсас. Гимндер – ұзақ әндер, формасы тұрақсыз, бірнеше шумақ емес, бір рет ғана орындалады.
Sacred Harp groups always sing a cappella, that is to say, without accompanying instruments. The singers arrange themselves in a hollow square, with rows of chairs or pews on each side assigned to each of the four parts: treble, alto, tenor, and bass. The treble and tenor sections are usually mixed, with men and women singing the notes an octave apart. There is no single leader or conductor; rather, the participants take turns in leading. The leader for a particular round selects a song from the book, and "calls" it by its page number. Leading is done in an open palm style, standing in the middle of the square facing the tenors. The pitch at which the music is sung is relative; there is no instrument to give the singers a starting point. The leader, or else some particular singer assigned to the task, finds a good pitch with which to begin and intones it to the group. The singers reply with the opening notes of their own parts, and then the song begins immediately. The music is usually sung not literally as it is printed in the book, but with certain deviations established by custom. As the name implies, Sacred Harp music is sacred music and originated as Protestant Christian music. Many of the songs in the book are hymns that use words, meters, and stanzaic forms familiar from elsewhere in Protestant hymnody. However, Sacred Harp songs are quite different from "mainstream" Protestant hymns in their musical style: some tunes, known as fuguing tunes, contain sections that are polyphonic in texture, and the harmony tends to deemphasize the interval of the third in favor of fourths and fifths. In their melodies, the songs often use the pentatonic scale or similar "gapped" (fewer than seven note) scales. In their musical form, Sacred Harp songs fall into three basic types. Many are ordinary hymn tunes, mostly composed in four bar phrases and sung in multiple verses. Fuguing tunes contain a prominent passage about 1/3 of the way through in which each of the four choral parts enters in succession, in a way resembling a fugue. Anthems are longer songs, less regular in form, that are sung through just once rather than in multiple verses.
Ән айту орындары
Қасиетті арфа әндері көбінесе шіркеу қызметтерінде емес, осы мақсат үшін арнайы ұйымдастырылған жиналыстарда немесе "ән айтулар" кезінде орындалады. Мұндай жиналыстар жергілікті, аймақтық, штаттық немесе ұлттық деңгейде өткізілуі мүмкін. Кішкентай жиналыстар көбінесе үйлерде, ондай-ақ әншілердің қатысуымен ұйымдастырылады. Ал үлкен жиналыстарда мыңнан астам қатысушы болып шамаланған. Көлемді жиналыстардың бағдарламасына күндізгі уақытта "жердегі дастарқан" деп аталатын мол дастарқан да кіреді. Ең ірі және ең көне жылдық жиналыстар "конвенттер" деп аталады. Ең көне Қасиетті арфа конвенті – 1845 жылы Джорджия штатының Апсон округінде құрылған Оңтүстік музыкалық конвенті. Ең көне екі Қасиетті арфа ән айту конвенті – Чаттахучи музыкалық конвенті (1852 жылы Джорджия штатының Ковета округінде құрылған) және Шығыс Техас Қасиетті арфа конвенті (1855 жылы Шығыс Техас музыкалық конвенті ретінде құрылған).
Sacred Harp singing normally occurs not in church services, but in special gatherings or "singings" arranged for the purpose. Singings can be local, regional, statewide, or national. Small singings are often held in homes, with perhaps only a dozen singers. Large singings have been known to have more than a thousand participants. The more ambitious singings include an ample potluck dinner in the middle of the day, traditionally called "dinner on the grounds". Some of the largest and oldest annual singings are called "conventions". The oldest Sacred Harp convention was the Southern Musical Convention, organized in Upson County, Georgia in 1845. The two oldest surviving Sacred Harp singing conventions are the Chattahoochee Musical Convention (organized in Coweta County, Georgia in 1852), and the East Texas Sacred Harp Convention (organized as the East Texas Musical Convention in 1855).
Қасиетті арфа музыкасы - қатысу музыкасы
Қасиетті арфа әншілері өз дәстүрін пассив емес, қатысушылық дәстүр деп санайды. Ән айтуға жиналғандар өздері үшін және бір-бірі үшін ән айтады, көрермендер үшін емес. Бұл дәстүрдің бірнеше аспектісінде көрінеді. Біріншіден, отыру орналасуы (бір-біріне қарама-қарсы төрт бұрыш, шаршы) әншілер үшін жасалған, сырттан тыңдаушылар үшін емес. Әнші емес адамдар ән айтуға әрқашан шақырылады, бірақ әдетте олар жеке аудиторияда емес, тенор бөлімінің артқы қатарларында әншілермен бірге отырады. Жетекші барлық бөлімдерден бірдей қашықтықта орналасқандықтан, қағида бойынша ең жақсы дыбысты естиді. Шаршының ортасында тұрудың жиі кездесетін күшті дыбыстық әсері жетекшіліктің артықшылықтарының бірі саналады, кейде ән кезінде жетекшінің жанында тұруға қонақ шақырылады. Музыканың өзі де қатысуға бағытталған. Көптеген хорлық композициялар мелодияны көрермендер жақсы ести алатындай жоғарғы (дискант) сызыққа орналастырады, ал қалған бөліктер мелодияны жасырмау үшін жазылады. Ал Қасиетті арфа композиторлары әрбір музыкалық бөлімді өз алдына әндейтіндей және қызықты ете білуге ұмтылған, осылайша әр әншіге қызығушылық тудыратын міндет береді. Сондықтан, "мелодияны асырып көрсету" Қасиетті арфа композициясында жоғары басымдыққа ие емес, және шын мәнінде, мелодияны дискантқа емес, тенорларға тапсыру қалыпты жағдай. Әр бөлімнің өз сәтімен жарқырайтын фугалық пьесалар да Қасиетті арфада әрбір дауыстық бөлімнің тәуелсіздігін сақтаудың маңыздылығын көрсетеді.
Sacred Harp singers view their tradition as a participatory one, not a passive one. Those who gather for a singing sing for themselves and for each other, and not for an audience. This can be seen in several aspects of the tradition. First, the seating arrangement (four parts in a square, facing each other) is clearly intended for the singers, not for external listeners. Non singers are always welcome to attend a singing, but typically they sit among the singers in the back rows of the tenor section, rather than in a designated separate audience location. The leader, being equidistant from all sections, in principle hears the best sound. The often intense sonic experience of standing in the center of the square is considered one of the benefits of leading, and sometimes a guest will be invited as a courtesy to stand next to the leader during a song. The music itself is also meant to be participatory. Most forms of choral composition place the melody on the top (treble) line, where it can be best heard by an audience, with the other parts written so as not to obscure the melody. In contrast, Sacred Harp composers have aimed to make each musical part singable and interesting in its own right, thus giving every singer in the group an absorbing task. For this reason, "bringing out the melody" is not a high priority in Sacred Harp composition, and indeed it is customary to assign the melody not to the trebles but to the tenors. Fuguing tunes, in which each section gets its moment to shine, also illustrate the importance in Sacred Harp of maintaining the independence of each vocal part.
Киелі арфаның тарихы
Марини (2003) қасиетті арфаның алғашқы тамырларын 18 ғасырдың басындағы Англияның "ауылдық шіркеу музыкасына" жатқызады. Бұл ауылдық шіркеу музыкасының түрі салт-дәстүрден салт-дәстүрге беріліп, ақырында қасиетті арфа ән айтуының бір бөлігіне айналғанға дейін бірқатар ерекше белгілерді дамытты. Бұл белгілерге мелодияның тенорларға берілуі, төртінші және бесінші интервалдарды баса назар аударатын гармониялық құрылым, сондай-ақ қарапайым төрт бөлімді гимн ("таза күй"), гимн мен фуга арасындағы айырмашылық кірді. Джозеф Стивенсон және Аарон Уильямс сияқты осы мектептің бірнеше композиторларының шығармалары 1991 жылғы "The Sacred Harp" басылымында ұсынылған. Қасиетті арфа музыкасының ағылшын тамырлары туралы толық ақпарат алу үшін "Батыс галереялық музыканы" қараңыз. 18 ғасырдың ортасында ағылшын елінің шіркеулік музыкасының формалары мен стильдері Америкаға таныстырылды, әсіресе ән шебері Джеймс Лионның 1764 жылы жарық көрген "Urania" атты жаңа ән кітабы арқылы. Бұл ынталандыру көп ұзамай Уильям Биллингстің 1770 жылы жарық көрген "Жаңа Англиялық Забуршы" шығармасының және одан кейін Биллингс пен оның ізбасарларының көптеген жаңа шығармаларының пайда болуына әкелді. Кейде "Жаңа Англияның алғашқы мектебі" деп аталатын осы композиторлардың шығармалары бүгінгі күнге дейін қасиетті арфаның маңызды бөлігін құрайды. Биллингс және оның ізбасарлары ән мектептерін басқарған ән шеберлері ретінде жұмыс істеді. Бұл мектептердің мақсаты жастарды қасиетті музыканы дұрыс орындауға үйрету болды. Бұл педагогикалық қозғалыс өркендеп, ән оқытуды жеңілдету үшін пішін ноталарын ойлап табуға әкелді. Алғашқы пішін ноталары 1801 жылы пайда болды: Уильям Смит пен Уильям Литтлдің "Оңай нұсқаулығы". Бастапқыда Смит пен Литтлдің пішіндері 1803 жылы Эндрю Лоудың (1749–1821) "Музыкалық бастауыштарында" ұсынған бәсекелес жүйемен бәсекелесті. Бұл кітап Смит пен Литтлдің кітабынан екі жыл кейін жарық көргенімен, Лоу пішін ноталарын ертерек ойлап тапқанын мәлімдеді. Оның жүйесінде шаршы "фа", шеңбер "сол", үшбұрыш "ла" және ромб "ми" белгілерін пайдаланған. Лоу пішін ноталарын музыкалық таяқсыз қолданды. Смит пен Литтлдің пішіндері ақырында басымдық танытты. Пішін ноталары кең танымал болды және 19 ғасырдың бірінші жартысында көптеген пішін ноталары бар ән кітаптары пайда болды, олардың көптегені кеңінен таралды. Халық батысқа және оңтүстікке тараған сайын пішін ноталарымен ән айту дәстүрі географиялық тұрғыдан кеңейді. Композиция өркендеп, жаңа музыка көбінесе халық әндерінен күйлер мен шабыт алды. "Киелі арфа" кітабынан бұрынғы ең табысты пішін ноталары бар кітап – Уильям Уокердің 1835 жылы жарық көрген және бүгінгі күнге дейін қолданылып келе жатқан "Оңтүстік үйлесімділігі" болды. Пішін ноталары гүлденгенмен және тарағанмен, олар мен оларға қызмет ететін қатысу музыкасы сынға ұшырады. Сыншылар Лоуэлл Мейсон бастаған қалалық "жақсы музыка" қозғалысынан шықты, ол қазіргі еуропалық музыканың гармониялық стильдеріне негізделген, "ғылыми" стильдегі қасиетті музыканы жақтады. Жаңа стиль біртіндеп таралды. Пішін ноталары мен олардың музыкасы Азамат соғысына дейін қалалардан, ал соңынан Солтүстік-Шығыс пен Орта Батыстың ауылдық аймақтарынан жоғалып кетті. Алайда, олар ауылдық Оңтүстікте сақталды, ол жаңа пішін ноталары басылымдарын жасау үшін өнімді аумақ болып қала берді.
Marini (2003) traces the earliest roots of Sacred Harp to the "country parish music" of early 18th century England. This form of rural church music evolved a number of the distinctive traits that were passed on from tradition to tradition, until they ultimately became part of Sacred Harp singing. These traits included the assignment of the melody to the tenors, harmonic structure emphasizing fourths and fifths, and the distinction between the ordinary four part hymn ("plain tune"), the anthem, and the fuguing tune. Several composers of this school, including Joseph Stephenson and Aaron Williams, are represented in the 1991 Edition of The Sacred Harp. For further information on the English roots of Sacred Harp music, see West gallery music. Around the mid 18th century, the forms and styles of English country parish music were introduced to America, notably in a new tunebook called Urania, published 1764 by the singing master James Lyon. This stimulus soon led to the development of a robust native school of composition, signaled by the 1770 publication of William Billings's The New England Psalm Singer, and then by a great number of new compositions by Billings and those who followed in his path. The work of these composers, sometimes called the "First New England School", forms a major part of the Sacred Harp to this day. Billings and his followers worked as singing masters, who led singing schools. The purpose of these schools was to train young people in the correct singing of sacred music. This pedagogical movement flourished, and led ultimately to the invention of shape notes, which originated as a way to make the teaching of singing easier. The first shape note tunebook appeared in 1801: The Easy Instructor by William Smith and William Little. At first, Smith and Little's shapes competed with a rival system, created by Andrew Law (1749–1821) in his The Musical Primer of 1803. Although this book came out two years later than Smith and Little's book, Law claimed earlier invention of shape notes. In his system, a square indicated fa, a circle sol, a triangle la and a diamond, mi. Law used the shaped notes without a musical staff. The Smith and Little shapes ultimately prevailed. Shape notes became very popular, and during the first part of the nineteenth century, a whole series of shape note tunebooks appeared, many of which were widely distributed. As the population spread west and south, the tradition of shape note singing expanded geographically. Composition flourished, with the new music often drawing on the tradition of folk song for tunes and inspiration. Probably the most successful shape note book prior to The Sacred Harp was William Walker's Southern Harmony, published in 1835 and still in use today. Even as they flourished and spread, shape notes and the kind of participatory music which they served came under attack. The critics were from the urban based "better music" movement, spearheaded by Lowell Mason, which advocated a more "scientific" style of sacred music, more closely based on the harmonic styles of contemporaneous European music. The new style gradually prevailed. Shape notes and their music disappeared from the cities prior to the Civil War, and from the rural areas of the Northeast and Midwest in the following decades. However, they retained a haven in the rural South, which remained a fertile territory for the creation of new shapenote publications.
" Қасиетті арфаның " келуі
1844 жылы Бенджамин Франклин Уайт пен Элиша Дж. Кингтің «Қасиетті арфа» кітабы жарық көрді. Осы кітап, қазір бірнеше түрде таратылып жүр, формалық нотация дәстүрінің ең көп қатысушысы бар түріне айналды. Б. Ф. Уайт (1800–1879) бастапқыда Оңтүстік Каролина штатының Юнион округында туған, бірақ 1842 жылдан бастап Джорджия штатының Харрис округында тұрған. Ол «Қасиетті арфа» кітабын жас Е. Кингпен (шамамен 1821–1844), Джорджия штатының Талбот округынан шыққан адаммен бірлесіп дайындады. Олар бірге әндерді жинап, жазып алып, жаңадан шығарды және 250-ден астам әннен тұратын кітап жариялады. Кинг кітап жарық көргеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал Уайт оның дамуын бағыттап, жетекшілік етті. Ол «Қасиетті арфа» ән кітабы қолданылатын ән мектептерін және конгрестерді ұйымдастыруға жауапты болды. Өмірінің барысында кітап танымал болды және үш рет қайта жаңартылды (1850, 1859 және 1869), барлығы Уайт пен Оңтүстік Музыкалық Конвенциясының қолдауымен жұмыс істейтін әріптестерден құралған комитеттер жасады. Алғашқы екі жаңа басылымда кітаптың соңына жаңа әндер қосылды. 1869 жылғы қайта жаңартуда кейбір аз танымал әндер алынып тасталды және олардың орнына жаңа әндер қосылды. Алғашқы 262 беттен кітап 1869 жылға қарай 477 бетке дейін ұзартылды. Бұл басылым бірнеше онжылдық бойы қайта басылып, қолданылып келді.
Sacred Harp singing came into being with the 1844 publication of Benjamin Franklin White and Elisha J. King's The Sacred Harp. It was this book, now distributed in several different versions, that came to be the shape note tradition with the largest number of participants. B. F. White (1800–1879) was originally from Union County, South Carolina, but since 1842 had been living in Harris County, Georgia. He prepared The Sacred Harp in collaboration with a younger man, E. J. King, (c. 1821–44), who was from Talbot County, Georgia. Together they compiled, transcribed, and composed tunes, and published a book of over 250 songs. King died soon after the book was published, and White was left to guide its growth. He was responsible for organizing singing schools and conventions at which The Sacred Harp was used as the songbook. During his lifetime, the book became popular and would go through three revisions (1850, 1859, and 1869), all produced by committees consisting of White and several colleagues working under the auspices of the Southern Musical Convention. The first two new editions simply added appendices of new songs to the back of the book. The 1869 revision was more extensive, removing some of the less popular songs and adding new ones in their places. From the original 262 pages, the book was expanded by 1869 to 477. This edition was reprinted and continued in use for several decades.
Қазіргі кездегі киелі арфаның таралуы
Соңғы жылдары қасиетті арфа әндерінің танымалдылығы қайта жанданды, себебі оны дәстүрде өспеген жаңа адамдар ашты. Жаңа әншілер әдетте ән айту кезінде түпнұсқа оңтүстік салтын ұстануға тырысады. Дәстүрлі әншілер жаңа келгендерге көмектесу арқылы осы қажеттілікке жауап берді. Мысалы, 1991 жылғы Денсон басылымының "Рудименттер" бөлімі ән айтуды қалай ұйымдастыру туралы ақпаратты қамтиды; бұл ақпарат дәстүрлі ортада қажетсіз болар еді, бірақ өздігінен басталатын топ үшін маңызды. Ән шеберінің дәстүрі бүгінге дейін сақталып келеді, және дәстүрлі қасиетті арфа аймақтарының ән шеберлері оқыту үшін Оңтүстіктен тыс жерлерге жиі саяхаттайды. Соңғы жылдары жыл сайын жазғы лагерь ашылды, онда жаңадан келгендер қасиетті арфа әндерін үйренуге мүмкіндік алады.
In recent years, Sacred Harp singing has experienced a resurgence in popularity, as it is discovered by new participants who did not grow up in the tradition. New singers typically strive to follow the original southern customs at their singings. Traditional singers have responded to this need by providing help in orienting the newcomers. For instance, the Rudiments section of the 1991 Denson edition includes information on how to hold a singing; this information would be superfluous in a traditional context, but is important for a group starting up on its own. The tradition of the singing master is still carried on today, and singing masters from traditional Sacred Harp regions often travel outside the South to teach. In recent years an annual summer camp has been established, at which newcomers can learn to sing Sacred Harp.
АҚШ оңтүстіктен тыс
Қазір Америка Құрама Штаттарының көптеген ірі қалалық аймақтарында, сондай-ақ көптеген ауылдық жерлерде де қасиетті арфа әнін орындайтын қауымдастар бар. Қасиетті арфа әнін орындаудың дәстүрлі Оңтүстік аймағынан тыс құрылған алғашқы әншілер тобы Чикаго аймағында пайда болды. 1985 жылы алғашқы Иллинойс конвенциясы өтті, оған Оңтүстік аймағының белгілі дәстүрлі әншілері зор ынтамен және белсенді қолдау көрсетті. 2008 жылдың наурыз айында Батыс Массачусетс штатында өткен 2008 жылғы қасиетті арфа конвенциясына 25 штаттан 300-ден астам әнші және бірнеше шетелдік әншілер қатысты. Оңтүстік аймағынан тыс өтетін тағы бірнеше маңызды ән айту конвенциялары бар, мысалы, 1990 жылы басталған Пенсильвания штатындағы Кистоун конвенциясы, Миссури конвенциясы және Миннесота штаты конвенциясы.
There are now strong Sacred Harp singing communities in most major urban areas of the United States, and in many rural areas, as well. One of the first groups of singers formed outside the traditional Southern home region of Sacred Harp singing was in the Chicago area. The first Illinois convention was held in 1985, with enthusiastic and strongly proactive support by prominent Southern traditional singers. In March 2008, the 2008 Western Massachusetts Sacred Harp Convention attracted over 300 singers from 25 states and a number of foreign countries. Other prominent singing conventions outside the South include, for example, the Keystone Convention in Pennsylvania, the Missouri Convention, and the Minnesota State Convention, which began in 1990.
Құдайға бағышталған арфаның әндері АҚШ-тан тыс жерлерде де айтылады
Соңғы кезде қасиетті арфа әндері Америка Құрама Штаттарының шегінен тысқары жерлерге тарады. Ұлыбританияда 1990 жылдардан бері белсенді қасиетті арфа қауымы жұмыс істеп келеді. Ұлыбританияда алғашқы «Киелі арфа» конвенциясы 1996 жылы өтті. Лондон, Хоум Каунтиз, Мидлендс, Йоркшир, Ланкашир, Манчестер, Брайтон, Ньюкасл, Англияның оңтүстік-батысы, Бристоль, сондай-ақ Шотландияда тұрақты ән айтылады. Канадада, әсіресе Оңтүстік Онтарио және Квебектің Шығыс аймақтарында қасиетті арфа әнін айтудың он жылдық дәстүрі бар. Монреальде, Квебекте 2011 жылдан бері апта сайын әндер ұйымдастырылып келеді, сондай-ақ ай сайын түстен кейін ән айтылады, ал алғашқы Монреаль күні бойы ән айту 2016 жылдың көктемінде өтті. Торонтода бірнеше жылдан бері ай сайын қасиетті арфа әндері айтылып келеді. Австралияда 2001 жылдан бері қасиетті арфа әні айтылады, ал әндер Мельбурн, Сидней, Канберра және Блэквудта тұрақты түрде өткізіледі. Алғашқы Австралиялық күні бойы ән айту 2012 жылы Сиднейде өтті. 2009 жылдың қаңтар айында Ирландияға Университет колледжінің Джунипер Хилл қасиетті арфа әнін таныстырды, ол сыныптан кеңінен қоғамға тез тарады. 2011 жылдың наурыз айында UCC алғашқы жылдық Ирландия қасиетті арфа конвенциясын өткізді, ал Корк қауымы 2011 жылдың 22 қазанында алғашқы күні бойы ән шырқады. Қазір Белфаст пен Дублинде де қасиетті арфа қауымдары өсіп келеді. Соңғы даму ретінде, қасиетті арфа әндері ағылшын тілінде сөйлейтін елдердің шегінен шығып, Еуропаның материгіне дейін тарады. 2008 жылы Польшада әншілер қауымы құрылды (ол 2012 жылдың қыркүйегінде алғашқы Camp Fasola Europe-ті өткізді). Германияда Бремен, Гамбург, Берлин, Кельн және Мюнхенде апта сайын немесе ай сайын ән айтылады, олардың көпшілігі жыл сайынғы күні бойы ән айтуды өткізеді. Германияның басқа жерлерінде әншілер Франкфурт, Гийсен және Нюрнбергте мерзімімен кездеседі. Жақында Амстердам, Париж және Клермон Ферран, Осло, Норвегия, Уппсала, Швеция қалаларында топтар құрылды. Швеция және Норвегия топтары күні бойы ән айтуды ұйымдастырды; 8-ші Осло күні бойы ән айту 2024 жылдың 1 маусымында өтті (жума күні кешке 31 мамырда басталып, жексенбі күні 2 маусымда аяқталды). Израильде де тұрақты ән айтулар өткізіледі, ал 2016 жылдың сәуірінде Парижде (Франция) күні бойы ән айту өтті.
In more recent times Sacred Harp singing has spread beyond the borders of the United States. The United Kingdom has had an active Sacred Harp community since the 1990s. The first UK Sacred Harp convention took place in 1996. There are regular singings in London, the Home Counties, the Midlands, Yorkshire, Lancashire, Manchester, Brighton, Newcastle, southwest England, Bristol, as well as in Scotland. Canada has a decades long tradition of Sacred Harp singing, particularly in Southern Ontario and the Eastern Townships of Quebec. Singings have been organized weekly in Montreal, Quebec since 2011, as well as a monthly afternoon sing, and the first Montreal all day sing took place in the spring of 2016. Sacred Harp singing has happened on a monthly basis for years in Toronto. Australia has had Sacred Harp singing since 2001, and singings are held regularly in Melbourne, Sydney, Canberra and Blackwood. The first Australian All Day Singing was held in Sydney in 2012. In January 2009, Sacred Harp singing was introduced to Ireland, by Juniper Hill of University College Cork, spreading quickly from a class module into the wider community. In March 2011 U. C. C. hosted the first annual Ireland Sacred Harp Convention, and the Cork community held their first All Day Singing on 22 October 2011. There are now also growing Sacred Harp communities in Belfast and Dublin. In the most recent development, Sacred Harp singing has expanded beyond the limits of English speaking countries to mainland Europe. In 2008 a singing community was established in Poland (which hosted the first Camp Fasola Europe in September 2012). In Germany there are regular weekly or monthly singings in Bremen, Hamburg, Berlin, Cologne and Munich, most of them with their own annual All Day singings. Elsewhere in Germany, singers meet irregularly in Frankfurt, Gießen and Nürnberg. Recently groups have started up in Amsterdam, Paris and Clermont Ferrand, Oslo, Norway, and Uppsala, Sweden. Both the Swedish and Norwegian groups have arranged all day singings; the 8th Oslo All Day Singing was held on June 1, 2024 (starting on Friday night May 31, and ending Sunday afternoon June 2). Regular singings also take place in Israel, and in April 2016, an all day singing was held in Paris, France.
Халық шығармаларында қолданылуы
"Қасиетті арфа" әндері "Салқын тау" (2004) және "Заңсыз" (2012) фильмдерінде сюжеттік музыка ретінде, ал "Ладикиллер" (2004) фильмінде фондық музыка ретінде пайда болады. 2010 жылғы M.I.A.-ның "Tell Me Why" әнінде Сара Ланкастердің 1959 жылы Алабама штатының Файффе қаласында өткен Біріккен "Қасиетті арфа" конгресінде Алан Ломакс жазған "Коперниктің соңғы сөздері" үлгісі қолданылған. Брюс Спрингстиннің "Death to My Hometown" (2012) альбомының студиялық нұсқасында да осы жазбадан үлгі алынған. Электрондық музыкант Холли Хердонның 2019 жылғы "Frontier" трегінде Берлиндегі ән сабағынан Хердонның музыкасын орындауы бар. 2014 жылғы анимациялық мини-сериал "Бақша қабырғасының артында" екінші бөлімінде, "Хаскин арасындағы қиындықтар" атты түпнұсқа "Қасиетті арфа" шығармасы орын алады.
Sacred Harp singing appears as diegetic music in the films Cold Mountain (2004) and Lawless (2012), and as background music in The Ladykillers (2004). The 2010 song "Tell Me Why" by M. I. A. includes a sample of "The Last Words of Copernicus" by Sarah Lancaster, recorded at the 1959 United Sacred Harp Convention in Fyffe, Alabama, by Alan Lomax. The album version of Bruce Springsteen's "Death to My Hometown" (2012) also samples this recording. Electronic musician Holly Herndon's 2019 track "Frontier" includes a performance of Herndon's music by a singing class in Berlin, Germany. The 2014 animated miniseries Over the Garden Wall features an original Sacred Harp composition in the second episode, "Hard Times at the Huskin' Bee".
Музыканың пайда болуы
Қасиетті арфа әндерінде қолданылатын музыка эклектикалық. Көптеген әндерді төрт тарихи қабаттың біріне жатқызуға болады. 1991 жылғы «The Sacred Harp» басылымында осы төрт негізгі қабаттың ешқайсысына жатқызуға болмайтын бірнеше қосымша әндер бар. Еуропалық текті өте ескі әндер де бар, сондай-ақ Жаңа Англияның алғашқы композиторларын шабыттандырған ағылшыл ауылдық дәстүрінен алынған әндер де кездеседі. Еуропалық классикалық композиторлардың (Игназ Плейел, Томас Арн және Генри Роули Бишоп) бірнеше әні де бар. Кітапта тіпті Лоуэлл Мейсонның бес гимні де бар, ол бұл дәстүрдің бұрынғы қатал қарсыласы және «Қасиетті арфа» осы дәстүрді бүгінгі күнге дейін сақтап қалды. Осы сипаттама 1991 жылғы «The Sacred Harp» басылымына, сонымен қатар Денсон басылымы деп танылатын нұсқасына негізделген. Көп қолданылатын «Купер» басылымы мазмұнының шамамен 60% осы басылыммен сәйкес келеді, бірақ оған көптеген жаңа әндер де қосылған. Осы екі басылымды егжей-тегжейлі салыстыруды «Қасиетті арфа» ғалымы Гейлон Л. Пауэлл жасаған.
The music used in Sacred Harp singing is eclectic. Most of the songs can be assigned to one of four historical layers. There are a few additional songs in The Sacred Harp, 1991 edition that cannot be assigned to any of these four main layers. There are some very old songs of European origin, as well as songs from the English rural tradition that inspired the early New England composers. There are also a handful of songs by European classical composers (Ignaz Pleyel, Thomas Arne, and Henry Rowley Bishop). The book even includes five hymns by Lowell Mason, long ago the implacable enemy of the tradition that The Sacred Harp has preserved to this day. The description just given is based on The Sacred Harp, 1991 edition, also known as the Denson edition. The widely used "Cooper" edition overlaps considerably (about 60%) in content, but also includes many later songs. A detailed comparison of the two editions has been made by Sacred Harp scholar Gaylon L. Powell.
"Киелі арфа" атты басқа да кітаптар
"Киелі арфа" атауы 19 ғасырдағы әндер мен күйлер жинақтары үшін танымал болды, осы атауды төрт кітап қана емес, одан да көп кітаптар алып жүрді. Алғашқысы Джон Хойт Хикок құрастырып, 1832 жылы Пенсильвания штатының Льюистаун қаласында басылып шықты. Екіншісін Лоуэлл мен Тимоти Мейсон жинақтап, жоғарыда айтылған "жақсы музыка" қозғалысының бір бөлігі ретінде 1834 жылы Цинциннатиде (Огайо штаты) жариялады. Баспагерлер кітапты пішіндегі ноталармен шығарды, бірақ аудиторияны кеңейту үшін дөңгелек ноталармен шығаруды қалаған. Үшінші "Киелі арфа" Б. Ф. Уайт пен Э. Дж. Кингтың еңбегі (1844) болды, ол бүгінгі "Киелі арфа" ән айту дәстүрінің бастауы саналады. Соңында, В. Ж. Рейнольдстың "Біздің сеніміміздің әндері" атты еңбегінде айтылғандай, төртінші "Киелі арфа" да болды – ол 1867 жылы Дж. М. Д. Кейтс басып шығарған, Теннесси штатының Нэшвилл қаласында жарық көрген кітап.
The Sacred Harp was a popular name for 19th century hymn and tune books, with no fewer than four bearing the title. The first of these was compiled by John Hoyt Hickok and printed in Lewistown, Pennsylvania in 1832. The second was compiled by Lowell and Timothy Mason and printed in Cincinnati, Ohio in 1834, as part of the "better music" movement mentioned above. The publisher released their book as a shape note edition, while they preferred to urbanize their audience by releasing a round note edition. The third Sacred Harp was the one by B. F. White and E. J. King (1844), the origin of today's Sacred Harp singing tradition. Lastly, according to W. J. Reynolds, writing in Hymns of Our Faith, there was yet a fourth Sacred Harp – The Sacred Harp published by J. M. D. Cates in Nashville, Tennessee in 1867.
Комедиялық пародия
Қасиетті арфа әуендеріне қолжетімділікті арттыру мақсатында 2013 жылы Machinists Union Press баспасы «Jo Puma – Wild Choir Music» кітабын жариялады, онда өзгеріссіз Қасиетті арфа ноталары Хатшы Майклдың жаңа әлемдік мәтіндерімен үйлесім тапқан.
In order to increase accessibility to the Sacred Harp tunes, Jo Puma – Wild Choir Music was published by the Machinists Union Press in 2013, combining the unaltered Sacred Harp arrangements with new secular lyrics by Secretary Michael.