Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оксфорд университетінің академиялық киімдерге қатысты ұзақ тарихы бар, ол қазірге дейін сақталып келеді.
The University of Oxford has a long tradition of academic dress, which continues to the present day.
Оксфорд академиялық киімінің құрамдас бөліктері
Компоненттердің атауларынан кейін Гроувс жіктеу жүйесі көрсетіледі.
After the names of the components, the Groves classification system is given.
Киімдер
Оксфордта қолданылатын мантилерді екі негізгі түріне бөлуге болады. Барлық мантилердің алды ашық, тек докторлардың академиялық жиналыстағы киімі ғана алдынан жабық болады.
The gowns in use in Oxford can be divided into two basic shapes. All gowns are open fronted, except for the Doctors' convocation habit which is closed at the front.
Құрамында:
Оксфордтағы капоттар үш пішінде болады. Дәрігерлер (клиникалық психология және инженерлік ғылымдарының докторларынан басқа) және дінтану бакалаврлары Оксфорд толық пішіндегі [f5] капот киеді, дәрігерлер үшін қызыл, ал дінтану бакалаврлары үшін қара түсті. Қалған барлық капоттар Бургон пішінде [s2] немесе Оксфордтың қарапайым пішінде [s1] болуы мүмкін, бірақ кейбіреулері дәстүрлі түрде нақты бір пішінде жасалады. Көптеген жаңа мамандықтар Бургон пішінде жасалса, ескі мамандықтар екеуін де қолдануы мүмкін, алайда Бургон пішіні көбірек танымал болып келеді. Әдетте, түлектер субфукс киген кезде капот киеді, бірақ кейде олар қарапайым галстукпен де киеді, мысалы, лекция оқыған кезде.
Hoods in Oxford are of three shapes. Doctors (except Doctors of Clinical Psychology and Doctors of Engineering) and Bachelors of Divinity wear hoods in the Oxford full shape [f5], scarlet in the case of doctors and black in the case of Bachelors of Divinity. All other hoods can be either in the Burgon shape [s2] or the Oxford simple shape [s1], though some are traditionally made in one shape or the other. Most of the newer degrees use the Burgon whilst older degrees use either, although the Burgon shape is becoming more popular. Generally, hoods are worn by graduates whenever subfusc is worn, but sometimes they are worn with an ordinary tie, e. g. by the lecturer at a public lecture.
Академиялық шапкалар
Ерлер миномет тақтасын киеді (сонымен қатар шаршы немесе траншеялық бас киім деп те аталады) [h1], оны үй ішінде канцлер, вице-канцлер және прокторлар ғана киеді. Көшеде университет вице-канцлерін, прокторларын немесе басқа да жоғары лауазымды қызметкерлерді кездестіргенде, ер адам бас киімін ұстап немесе көтереді. Қазіргі кезде көптеген адамдар бас киімдерін кимейді, оның орнына бас киімдер қажет болатын жағдайларда оларды алып жүреді. Әйелдер миномет тақтасы мен жұмсақ бас киім [h5] арасынан таңдау жасай алады. Бастапқыда әйелдер университет салтанаттарында жұмсақ бас киім киюге міндетті болған. 1995 жылғы Майклмас айынан бастап олар жұмсақ бас киім киюге міндетті болды, бірақ миномет тақтасын киюге немесе алып жүруге рұқсат берілді. 2008 жылғы Хилари айынан бастап, олар енді ерлер сияқты, университет салтанаттарында үй ішінде миномет тақталарын алып жүруге міндетті. Жұмсақ бас киімді таңдаған әйелдер оны үй ішінде киюі керек, бірақ алып жүруі керек емес. Лайықты факультеттердегі дәрігерлер (яғни, дінтану және философиядан басқалары) Тюдор бас киімдерін киеді [h2], олар дөңгелек және бархаттан жасалған.
Men wear a mortarboard (also known as a square or trencher cap) [h1], which is not worn indoors, except by the Chancellor, Vice Chancellor and Proctors. When meeting the Vice Chancellor, Proctors, or other senior official of the university in the street, it is traditional for a man to touch or raise his cap. In practice few people wear their caps nowadays, and instead carry their caps on occasions where caps are required. Women may choose between the mortarboard or the soft cap [h5]. Originally, women were required to wear their soft caps during university ceremonies. From Michaelmas 1995, they were required to wear the soft cap, but permitted either to wear or to carry the mortarboard. From Hilary 2008, they are now, like men, required to carry their mortarboards when at university ceremonies indoors. Women who opt for the soft cap must still wear, and not carry, them indoors. Doctors in the lay faculties (i. e. those except Divinity and Philosophy) wear Tudor bonnets [h2], which are round and made of velvet.
Материалдар
Киімдер мен шапандар дәстүрлі түрде матадан, Расселл жібінен немесе (жоғары факультет мүшелері үшін) жібектен тігілсе де, қазіргі заманғы киімдер мен шапандардың көпшілігі полиэстер сияқты синтетикалық материалдардан жасалады. Сол сияқты, бұрын жібекпен тігілген капюшондар мен киімдер енді көбінесе синтетикалық "жасанды жібекпен" жасалады. Бакалаврлардың капюшондарын жасау үшін қоян терісі де қазір сирек қолданылады, оның орнына жасанды тері пайдаланылады.
Although gowns and robes have traditionally been made from stuff, Russell cord or (in the case of members of the higher faculties) silk, most modern gowns and robes are made from synthetic material such as polyester. Similarly, hoods and gowns traditionally made out of silk are now more usually made of synthetic "art silk". Rabbit fur is also rarely now used in the making of bachelors' hoods, with artificial fur used instead.
Студенттер
Қарапайым студенттер (яғни стипендиясы немесе гранты жоқтар) костюм жакетін жартылай жабатын қысқа қара түсті көйлек киеді. Көйлектің жағасы жабық, ал жеңдерінің орнына екі лентасы болады, олар бүктемелермен әшекейленген. Бұл – жоғары факультеттердің байланған көйлектерінде көрініп тұратын жабық жеңдердің қалдығы. Ғылымға үміткерлер (және кейбір грант иегерлері) тізеге дейін жететін қара түсті, діни қызметкерлерге арналған көйлек киеді. Көйлектер мойын тұсында жиырылған және шынтаққа дейін кең жеңді (іс жүзінде бұл бакалавр киімінің қысқа нұсқасы). Бакалавр студенттері үшін ғылымға үміткерлер бірінші курс емтихандарында үздік көрсеткен немесе нақты пән бойынша академиялық жетістіктері үшін стипендия алған студенттер болуы мүмкін. Шамамен айтқанда, ғылымға үміткерлердің көйлегін киген студенттер соңғы емтихандарын аяқтағаннан кейін бірінші дәрежелі дипломға қол жеткізе алады деп болжауға болады. XIX ғасырда олардың мәртебесі жойылғанға дейін қарапайым студенттер мен ақсүйек студенттер әрқайсысы ерекше көйлек киетін, көбінесе түрлі түсті жібектен тігілген және қайырмамен безендірілген.
Commoners (i. e. those without a scholarship or exhibition) wear a short black lay type gown which just covers the suit jacket. The gowns have a flap collar and instead of sleeves have two streamers adorned with folds. These are the remnants of closed sleeves, as can still be seen on the laced gowns of the higher faculties. Scholars (and some exhibitioners) wear a black clerical type gown down to the knee. The gowns are gathered at the yoke, and have bell sleeves to the elbows (in effect they are shorter versions of the BA gown). For undergraduates, scholars are likely to be students who received a distinction in their first year examinations, or who have received a scholarship for academic excellence in a specific topic. As a very general approximation, students wearing scholars' gowns may be predicted to achieve a first class degree on completion of their final examinations. Until the abolition of their statuses in the nineteenth century, gentlemen commoners and noblemen commoners each had distinct gowns, generally of coloured silk in the lay shape, decorated with lace.
Бакалавриат және миномет тақталары
Көптеген жағдайларда студенттер дәстүр бойынша шапқыларын тақпайды (немесе тіпті оған айыппұл салынуы мүмкін) деп айтылады. Бұл дұрыс емес. Сыртта шапқы тағуға болады, бірақ университет немесе колледждің жоғары лауазымды қызметкерлеріне құрмет көрсету үшін шапқыны қолға ұстап немесе көтеру қалыпты жағдай. Ректордан, вице-ректордан және прокторлардан басқа, университеттегі барлық еркектер сияқты (бітірушілерді қоса), еркек студенттер университет салтанаттарында жабық кеңістікте шапқыларын шешіп тастауы керек. Сондай-ақ, студенттерге университет салтанаттарында миномет тақталарын шешуге рұқсат етілгені соңғы жылдарда ғана болды. Қазір миномет тақтасын таңдаған әйелдер оны жабық кеңістікте тақпайды, бірақ университет мүшелерінің еркектер тәжірибесіне сәйкес келеді. Бұрын айтқандай, дәстүрлі әйелдердің жұмсақ шапқысын таңдаған әйелдер әлі де осы жеңілдікке ие емес және әрқашан жабық болуы керек. Кейде еркек студенттер жабық кеңістікте миномет тақталарын тағуға міндетті. Прокторлар алдындағы сотқа келген студенттер шапқыларын киіп келуі және кірген кезде прокторларға дәстүрлі тәртіппен сәлем беруі керек. Содан кейін олар сот отырысының қалған бөлігінде шапқыларын шешіп тастайды.
It is often claimed that undergraduates by custom do not wear their caps (or even that they can be fined for doing so). This is incorrect. Outdoors, caps may be worn, but it is customary to touch or raise one's cap as a salute to senior university or college officers. Like all other male members of the university (including graduates) other than the Chancellor, Vice Chancellor and Proctors, male undergraduates must remove their caps during university ceremonies indoors. It is also only in recent years that female undergraduates have been permitted to remove their mortarboards during university ceremonies. Women who opt for the mortarboard now no longer wear them indoors, but conform with the practice of male members of the university. As mentioned earlier, women who opt for the traditional women's soft cap still do not have this dispensation, and should remain covered at all times. There are instances when male undergraduates are required to wear their mortarboards indoors. Undergraduates appearing before the Proctors' Court are required to present themselves wearing their caps and to salute the Proctors in the customary manner upon entering. They then remove their caps for the remainder of the proceedings.
Жоғары оқу орнынан кейінгілер
Оксфордта білім алмаған аспиранттар қара түсті, қарапайым халыққа арналған көйлектің толық өлшемді, тізеге дейін жететін нұсқасын киеді. Дегенмен, басқа университеттердің бакалавр дәрежесін оқып жатқан түлектері бұл көйлекті кимейді, олар тиісінше қарапайым немесе ғалымның көйлегін киеді. Университет мүшелері емес, диплом алу үшін оқып жатқандар да оны кимейді, тіпті sub fusc киімдерімен де. Басқаша айтқанда, аспиранттар бұрынғы университетінің академиялық киімін кие алады, бірақ "шетелдік" академиялық киімге тыйым салынған жағдайларда емес, мысалы, Encaenia кезінде және диплом беру рәсімінің екінші жартысында, онда түлек вице-канцлерге жаңа Оксфорд дәрежесінің киімінде құрмет көрсетеді.
Graduate students who do not already have an Oxford degree wear a black lay type gown that is a full sized version of the commoner's gown, reaching to the knee. However, they are not worn by graduates of other universities who are reading for the degree of Bachelor of Arts, who wear a commoner's or scholar's gown as appropriate. Nor are they worn by non members of the university reading for diplomas, who wear no gown, even with sub fusc. Alternatively, graduate students may wear the academic dress of their old university except at those occasions where "foreign" academic dress is prohibited, such as the Encaenia and the second half of degree ceremonies when the graduand pays his respects to the Vice Chancellor in the dress of his new Oxford degree.
Канцлер
Университеттің канцлері университеттің шақыруымен (яғни, диплом алған түлектермен) өмір бойына сайланады. Ол салтанатты шараларда лорд-канцлердің киімдеріне ұқсас, алтын өрнекпен безендірілген, ұзын сүйрегі бар қара жібек жапсырма киім киеді. Канцлердің митрасында бұрынғы ақсүйектердің қарапайым азаматтарына тән алтын мақтаны бар. Күнделікті киімде ол DCL киімін немесе күнделікті киімді киеді. Оксфордта ол әрқашан ақ галстук пен лента тағады, бірақ бұрын ол шапанның астында сарайлық киіммен бірге "көбіктейтін галстук" таққан. 2015 жылы түпнұсқа шапандар 100 жылдан асып, нашарлағандықтан канцлер үшін жаңа шапан тігілді. Бұл вице-канцлердің жаңа шапанына ұқсас, бірақ өрнектер жеңде емес, алдыңғы жағында орналасқан. Шапанның қалған бөлігінде әдеттегідей жіптің бесбұрышты элементтері салынған.
The chancellor of the university is elected for life by the Convocation (i. e. the alumni with degrees) of the university. He wears on ceremonial occasions a black silk lay type gown with a long train, decorated with gold lace, similar to the gowns of the Lord Chancellor. The chancellor's mortarboard has a gold tassel, like that of the former noblemen commoners. In undress he wears the DCL dress or undress gown. In Oxford he always wears white tie and bands though in the past he wore a 'waterfall cravat' with court dress underneath his robes. In 2015, a new robe was made for the chancellor in light of the original robes being over 100 years old and becoming fragile. This is similar to the new robe of the vice chancellor save that the embroidery is on the facings rather than the sleeves. The rest of the robe has the gimp lace pentagons in the usual places.
Вице-канцлер
Бұрын вице-канцлерлер ерекше киім кимейтін, оның орнына докторлық дәрежесі болса қара халат, шақыру рәсіміне арналған киім және қалпақ киетін, ал дәрежесі болмаса MA халаты мен қалпағын киетін. 2005 жылы университет қауымынан тыс Джон Худ вице-канцлер болып тағайындалғанда, оған қара түсті, жеңдері мен жағасы қарапайым алтынмен әшекейленген жаңа күнделікті киім (халат) жасалды. 2006 жылы ресми халат/киімге тапсырыс берілді. Бұл - университет гербінен шығып тұрған алтын және күміс лавр бұтақтарымен тігілген, төменгі жеңдеріне қосылатын панельдері бар, ал олардың үстінде университет колледждерінің гербтері бейнеленген күнделікті киім. Халаттың артында да университет гербі, алтын және күміс лавр бұтақтарымен әшекейленген.
Previously vice chancellors had no distinctive dress, but instead wore the black gown, convocation habit and hood if they were doctors or the MA gown and hood if they were not. When John Hood, a non MA from outside the Congregation of the university, was appointed vice chancellor in 2005, a new lay type (undress) gown was designed for him, being black with simple gold trimming on the sleeves and flap collar. An official/dress robe was commissioned in 2006. It is a lay type gown with detachable panels on the lower sleeves of embroidered gold and silver laurel branches growing out of the university shield with the arms of the university's colleges seated on them. The back of the gown has a large university shield similarly trimmed with gold and silver laurel branches.
Прокторлар
Оксфордтағы екі проктор университеттің кіші мүшелерінің тәртібін қадағалайды. Одан бөлек, олардың түрлі рәсімдік және әкімшілік міндеттері бар. Оксфордта прокторлар ақ галстук пен лента тағады, сондай-ақ дәрігерлердің толық киім үлгісімен жасалған қара шапан киеді, оның жеңдері мен алдыңғы жағы қою көк барқыттан (бұрын қара барқыттан) жасалған. Минивермен толығымен астарланған капот тек түгі көрінетіндей етіп кері бұрылып тағылады. Бұл бұрынғыда философия магистрінің (M.A.) толық киімі болған. Олардың прокториалдық және күнделікті M.A. шапандарының мойын тұсында сол жақ төменгі бөлігіне кішкентай қалта тігілген; бұл қалта M.A. шапанында өмір бойы сақталады, тіпті олардың қызмет еткен жылынан кейін де. Әрбір проктор екі көмекші прокторды тағайындай алады, олар проктордың орнына бір жыл бойы жұмыс істей алады. Көмекші прокторлар қызмет кезінде де субфуск, ақ галстук пен лента, сондай-ақ өз шапандарын киеді, ол M.A. пішініндегі қара шапан, алдыңғы жағы қара барқыттан және мойын тұсына тігілген кішкентай қалтадан тұрады. Прокториалдық міндеттерді орындаған кезде көмекші прокторлар проктордың капотын тағады. Оксфорд пен Кембридж университеттерінде бұрын прокторларды қараңғыда университет полициясымен немесе бульдогтармен (Кембриджде цилиндр, ал Оксфордта боулер киіп) көшеде күзеткенін көруге болар еді.
The two proctors in Oxford are responsible for the discipline of junior members of the university. In addition they have various ceremonial and administrative roles. In Oxford the proctors wear white tie and bands, and a black clerical type gown of the doctors' full dress pattern with sleeves and facings of dark blue velvet (formerly black velvet). A hood fully lined with miniver is worn turned inside out so that only the fur is visible. This was formerly the full dress of the M. A. On both their proctorial and undress M. A. gowns they have a tippet, or small pouch, sewn to bottom left of the yoke; this is kept for life on the MA gown even after their year in office. Each proctor may appoint up to two pro proctors, who may act in their stead throughout their year of office. The pro proctors, when on duty, similarly wear sub fusc, white tie and bands, and their own gown, which is a black clerical type gown of the MA shape, with facings of black velvet and a tippet sewn to the bottom left of the yoke. When performing proctorial roles pro proctors wear the proctors' hood. In both Oxford and Cambridge the proctors could formerly be seen patrolling the streets after dark with the university police, or bulldogs, who wore top hats in Cambridge and bowler hats in Oxford.
Бағалаушы
Бұрын бағалаушы MA көйлегін киіп, иыққа тігілген тігіспен жүретін. Қазір ол көк шомыр жең мен қаптамасының орнына қызғылт түсті проктор көйлегін киеді. Оның бағалаушы және күнделікті MA көйлектерінің иықтарының оң жақ төменгі бөлігіне түйме мен мақпал тігіледі, бұл прокторлардың тігістері сияқты, MA көйлегінде өмір бойы сақталады. Бағалаушының капоты – Бургон немесе Оксфорд үлгісіндегі, қарапайым пішінді, астарсыз ақ жібектен жасалған.
Previously the assessor wore an MA gown with a tippet sewn onto the yoke. He or she now wears a proctor's dress gown with purple instead of blue velvet sleeves and facings. A button and tassel is sewn to the bottom right of the yoke of their assessorial and undress M. A. gowns, which, as with the proctors' tippets, is kept for life on the MA gown. The assessor's hood is Burgon or Oxford simple shape made of unlined white corded silk.
Беделл мен бақша
Университет беделдері (немесе мацестер) мен университет вергері қара түсті, әсемделмеген діни киімдер мен Тюдор бас киімдерін, сондай-ақ ақ галстук пен жеңілдіктер (воротник) киеді.
The university bedels (or mace bearers) and the university verger wear plain black lay type gowns and Tudor bonnets, and white tie and bands.
Канцлер қайырымдылық жасайтын адамдар
Сот мүшелері дәрігерлік көйлек пішіндес, құлпынай қызыл түсті көйлек киеді. Жағасынан, қаптамасынан және жеңдерінің бойынан екі жолақтан тұратын кружево жолағы бар. Олар құлпынай қызыл шапка киіп, сол түсті қысқа мақұлықпен жүреді.
Members of the court wear a gown in the shape of doctor's gown that is deep cherry in colour. There is a line of lace that runs across the collar, down the facings in addition to two lines around the sleeves. They wear a bonnet of deep cherry with a short tassel in the same colour.