Кіріспе

Еуропалық тау торғайы (Anthus petrosus) немесе жай ғана тау торғайы – батыс Еуропадағы тасты жағалауларда көбейетін шағын торғайтәрізді құс. Оның үстіңгі жағы жолақты сұрғылт қоңыр, ал астыңғы жағы сары түсті, және сыртқы түрі басқа еуропалық торғайларға ұқсас. Үш түршесі бар, олардың ішінде тек фенноскандиялық түршесі қыстау үшін Еуропаның оңтүстігіндегі жағалау мекендеріне ұшып барады. Еуропалық тау торғайы көбею маусымында аумақтық болады, ал жыл бойы тұрақты мекендейтін жерлерде де аумақтық мінез-құлық танытады. Аталар кейде көршілес аумаққа кіріп, оның аумағын қорғауға көмектеседі, мұндай мінез-құлық тек африкалық скрипка крабында ғана кездеседі. Еуропалық тау торғайлары жағалау өсімдіктерінің астында немесе жартастардың жарықтарында тостаған тәрізді ұя салады және төрттен алтыға дейін ұсақ, көкшіл сұр жұмыртқа салады, олар шамамен екі аптада шығады, ал одан кейін 16 күннен кейін ұядан ұшып кетеді. Көбінесе тастардан немесе жақын суда жиналған ұсақ жәндіктермен қоректенеді, кейде құрт-құмырсқаларды ұшып бара жатқанда ұстайды. Еуропалық тау торғайы жыртқыш құстардың шабуылына ұшырауы мүмкін, паразиттермен, мысалы, бітелермен зарардануы мүмкін немесе кәдімгі көкектің еріксіз мекені болуы мүмкін, бірақ жалпы алғанда оның популяциясы көп және тұрақты, сондықтан ол Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) тарапынан ең аз қызығушылық тудыратын түр ретінде бағаланады.

Тамақтандыру

Еуропалық тас пипитінің қоректену ортасы – су пипиті ұнататын ылғалды жайылымдар емес, тасты жағалаулар. Өзге туысқандары сияқты, ол жалпы кукудың, ұрықпаразитінің қожайыны болып табылады. Пипиттерді қожайын ретінде пайдаланатын кукулардың салған жұмыртқалары пипит жұмыртқаларына ұқсас келеді. Еуропалық тас пипиті Ceratophyllus borealis және Ceratophyllus және Dasypsyllus туыстарының бірнеше басқа да құрт түрлеріне де қожайындық етеді. Еуразиялық тас пипиті Littorina littoria – жалпы бұршақшаның кастрациялайтын трематода Parorchis acanthus паразиті болуынан пайда көреді. Жағажайлар бұршақшаның азаюы салдарынан көбірек жайылымсыз балдырлардың пайда болуымен тартымды болуы мүмкін, бұл пипиттердің тағамы ретінде омыртқасыздардың көбеюіне және кішкентай Littorina бұршақшаларының түрлілігіне әкеледі.

Мәртебе

Еуропалық тау-кен қаздың көбейетін популяциясының бағалаулары әртүрлі, бірақ 408 000 жұпқа дейін жете алады, оның шамамен 300 000 жұбы Норвегияда кездеседі. Ұлыбританиядағы популяцияның сәл кемуіне және Финляндиядағы ареалдың кеңеюіне қарамастан, популяция жалпы алғанда ірі және тұрақты деп есептеледі, осы себепті IUCN оны ең аз қызығушылық тудыратын түр ретінде бағалайды. Көбею тығыздығы мекендеу ортасының сапасына байланысты 0,9–6 жұп/км² (1,4–9,7 жұп/миль²) құрайды. Тәуекелдер аз, бірақ мұнай төгілуі салдарынан зардап шеккен тасты жағалаулардағы жұмырқалардың саны уақытша азаюы мүмкін.