Кіріспе
Англияның бұрынғы графтығы Хамберсайд – Солтүстік Англияда 1974 жылдың 1 сәуірінен 1996 жылдың 1 сәуіріне дейін метрополитен емес және салтанатты графтық болды. Ол Хэмбер өзенінің екі жағындағы жерлерден құралған, Йоркширдің Шығыс және Батыс бөліктерінен, сондай-ақ Линкольнширдің солтүстік бөлігінен жасалған. Округтік кеңестің бас кеңсесі Беверлидегі Округтік ғимараты болды, ол Шығыс Ридинг округтік кеңесінен мұраға қалған. Оның ең ірі елді мекені және жалғыз қаласы – Кингстон-апон-Халл. Басқа да маңызды қалалар: Гуль, Беверли, Сканторп, Гримсби, Клитхорпс және Бридлингтон. Графтық солтүстіктегі Волд Ньютоннан оңтүстіктегі тағы бір Волд Ньютонға дейін созылған. Хамберсайд солтүстік және батыста Солтүстік Йоркширмен, оңтүстік-батыста Оңтүстік Йоркширмен және Ноттингемширмен, ал оңтүстікте Линкольнширмен шектесетін. Ол шығысқа қарай Солтүстік теңізге қараған. 1996 жылдың 1 сәуірінде Хамберсайд таратылды және оның орнына төрт біртұтас әкімшілік аймағы құрылды: Солтүстік Линкольншир, Солтүстік-Шығыс Линкольншир, Кингстон-апон-Халл және Шығыс Йоркшир. Атауы географиялық термин ретінде, әсіресе бұқаралық ақпарат құралдарында және Хамберсайд полициясы мен Хамберсайд өрттен қорғау және құтқару қызметі сияқты мекемелердің аттарында қолданыла береді. Бұл мекемелер, негізінен шығындарға байланысты, аттарын өзгертпеді. Полиция күштерін Йоркширдің басқа күштерімен біріктіру және содан кейін барлық күштердің аттарын сәйкес түрде өзгерту туралы ұсыныстар болды. Алайда, бұл ұсыныстар кейіннен қабылданбады. 2012 жылы Хамбер кәсіпорын аймағы өзен сағасының маңындағы 16 нысанда өнеркәсіптік дамуды ынталандыру үшін іске қосылды.
Humberside ('/h//ʌ//m//b//ər//s//aɪ//d/) was a non metropolitan and ceremonial county in Northern England from 1 April 1974 until 1 April 1996. It was composed of land from either side of the Humber, created from portions of the East Riding of Yorkshire, West Riding of Yorkshire, and the northern part of Lindsey, Lincolnshire. The county council's headquarters was County Hall at Beverley, inherited from East Riding County Council. Its largest settlement and only city was Kingston upon Hull. Other notable towns included Goole, Beverley, Scunthorpe, Grimsby, Cleethorpes and Bridlington. The county stretched from Wold Newton at its northern tip to a different Wold Newton at its southernmost point. Humberside bordered North Yorkshire to the north and west, South Yorkshire and Nottinghamshire to the south west, and Lincolnshire to the south. It faced east towards the North Sea. On 1 April 1996, Humberside was abolished, and replaced with four unitary authority areas: North Lincolnshire, North East Lincolnshire, Kingston upon Hull, and East Riding of Yorkshire. The name has continued in use as a geographical term, mainly in the media, and in the names of institutions such as Humberside Police and Humberside Fire and Rescue Service. These institutions did not change their names mainly due to costs. There were proposals to merge the police force with other Yorkshire forces and then change all the forces' names accordingly. However, these proposals were later ruled out. Humber Enterprise Zone was launched in 2012 to encourage industrial development at 16 sites around the estuary.
Атауы
"Хамберсайд" атауы Хамберді қоршаған аймаққа қатысты бейресми атау және географиялық термин ретінде, салтанатты округ құрылғанға дейін өте сирек қолданылды. Алайда, 20 ғасырдың ортасына қарай Хамбер сағасының екі жағындағы өнеркәсіптік даму күшейіп, бірігуге бет бұрды, соның салдарынан "Хамберсайд" атауы Халл, Гримсби және Гуль порттарына, сондай-ақ олардың айналасындағы аймақтарға кеңінен қолданыла бастады. Өзеннің екі жағын біріктіру мақсатында бұл терминнің қолданылуына жергілікті билік органдарының аспалы көпір салуды қолдау ниеті де ықпал етті. "Мерсисайд" күнделікті тілде қолданылғаннан өзгеше, "Хамберсайд" 1964 жылы Йоркшир және Хамбер жоспарлау аймағы құрылғанда ресми термин ретінде қабылданды. Оған бұрынғы Йоркширдің Шығыс аймағының көп бөлігі, Йоркширдің бұрынғы Батыс аймағының шығыс бөліктері және Линкольнширден Линдси аймағының бір бөлігі кірді. Осы кезден бастап "Хамберсайд" аймақты наситтау үшін белсенді түрде пайдаланылды. 1971 жылы жаңадан ашылған BBC жергілікті радиостанциясы Radio Humberside деп аталды, бірақ округ таратылғаннан бері хабар таратушылар Шығыс Йоркшир және Солтүстік Линкольншир тұрғындары туралы айтады.
Құрылу
Аудан 1974 жылғы 1 сәуірде 1972 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңға сәйкес құрылды. Ол Гримсби және Кингстон-апон-Халлдың бұрынғы қалалық округтерін қамтыды. Линдсиден ол Клитхорпс және Сканторп қалаларын, Бартон-опон-Хамбер және Бригг қалалық аудандарын, сондай-ақ Гланфорд-Бригг, Гримсби және Аксхолм аралы ауылдық аудандарын қосты. Шығыс Райдингтен ол Беверли, Бридлингтон және Хедон қалаларын, Дриффилд, Холтемпрайс, Хорнси және Уизернси қалалық аудандарын, Беверли, Бридлингтон (бөлігі), Дриффилд, Холдернесс, Хоуден және Поклингтон ауылдық аудандарын алды. Батыс Райдингтен ол Гуль қаласын және Гуль ауылдық ауданын алды. 1972 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңға дейін дайындалған Редклифф-Мод есебінде осыған ұқсас аймақ ұсынылмады. Оның орнына, Хэмбердің солтүстік бөлігін бір біртұтас әкімшілік бірлік етіп, оңтүстік бөлігін тағы бір біртұтас әкімшілік бірлік ету ұсынылды. Есептің артынан жарық көрген Ақ кітапта да Хэмбер арқылы билік етуші орган қарастырылмады, солтүстік бөлігі "Шығыс Йоркшир" деп аталды, ал оңтүстік аймақ Линкольнширде қалды. Хамберсайд алғаш рет оған атау беріліп, Парламентке ұсынылған Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заң жобасында пайда болды. Хоуденнен депутат Пол Брайан заң жобасына түзету ұсынды, ол Шығыс Йоркшир графтығын құруға мүмкіндік берер еді. Бұл түзету солтүстік Хамберсайдтың ауылдық аймағын Селби және Йоркпен (сондай-ақ Флакстон ауылдық округімен) бірге қамтуды көздеді, ал Хамберсайдты Холтемпрайс, Халл, Гримсби, Сканторп және Гуль қалаларынан тұратын етіп қалдыруды жоспарлады, ал Клитхорпс және Гримсби ауылдық округі Линкольнширде сақталар еді. Аталған түзету Парламент тарапынан қабылданбады. Ол кезде оның екі бөлігін байланыстыратын тек паромдар мен Гуль арқылы жасалатын қиын сапар болды (Гримсбиден штаб-пәтерге, Беверлиге дейінгі жол шамамен 100 мильді құрады). Үкімет Хэмбер көпірінің оны тиімдірек ететінін уәделеді. 1975 жылы көпірдің 1977 жылы ашылуы жоспарланған еді. Көпір ақыры 1981 жылғы 24 маусымда ашылды, ол Солтүстік пен Оңтүстікті тұрақты түрде байланыстырып, Гримсбиден Беверлиге дейінгі сапарды шамамен 30 мильге дейін қысқартты, бірақ ол Хамберсайдтың болашағын қамтамасыз етпеді.
Басқару
Хамберсайд – Хамберсайд округі кеңесі және 9 метрополитендік емес аудандық кеңестер басқаратын метрополитендік емес округ болған. Округ кеңесіне сайлау төрт жылда бір рет өткізілді, алғашқы сайлау 1973 жылы, ал соңғы сайлау 1993 жылы өтті.
Пошталық округтер
Royal Mail Хэмберсайдты пошта округі ретінде қабылдамады, оның орнына 1975 жылдың 1 шілдесінен бастап поштаны бағыттау мақсатында аймақты Солтүстік Хэмберсайд пен Оңтүстік Хэмберсайдқа бөлді. Royal Mail-дің 1996 жылдан бері қолданылып келе жатқан икемді мекенжай саясаты бойынша, пошта қаласы мен индекс (пошта коды) енгізілген жағдайда, пайдаланушылар мекенжайға округті (бұрынғы пошта округін) қоса алады, бірақ оны қосу міндетті емес. Саясатта «бұрынғы пошталық», «дәстүрлі» немесе «әкімшілік» округтерді пайдалануға рұқсат етіледі. Пошталық мекенжайлар файлының кодексі бұрынғы пошталық округті өзгертуге жол бермейді. 2008 жылы Пошта қызметтері жөніндегі комиссия (Postcomm) осы кодекске қатысты қоғамдық тыңдау өткізу туралы хабарлады. Осыған сәйкес, жергілікті кеңес басшылары мен парламент мүшелері Postcomm-нен Солтүстік және Оңтүстік Хэмберсайдты пошта деректер базасынан жоюды ұсынды. Ұсынымдар 2009 жылдың жаз айының соңында жариялануы күтілді, ал шешім жыл соңына дейін қабылданатын болды. 2013 жылдың тамызында жергілікті депутат Грэм Стюарт бұл мәселені қайта көтерді, себебі басқа депутаттар мен кеңесшілер «Хэмберсайд» терминін алып тастау туралы Postcomm-ге бірлескен үндеулер жасады. Грэм Стюарт: «Біз Йоркширдің Шығыс аймағында өмір сүретінімізге мақтан тұтамыз, Хэмберсайд емес». Үгіт 2013 жылдың 22 қарашасында депутат Грэм Стюарт жекешелендірілген Royal Mail компаниясының басшысы онымен кездесуден бас тартқанын мәлімдегеннен кейін күшейді. Жаңа стикерлер таратты, олар адамдарды дұрыс емес адрестелген поштаны қайтаруға шақырды. 2014 жылдың 2 қазанында Royal Mail Хэмберсайдты өзінің деректер базасынан жоюға келісті, бұл Грэм Стюарт көтеріп, тұрғындар жалғастырған наразылықтардың нәтижесі болды. Royal Mail компаниясының бас директоры Моя Грин: «Royal Mail клиенттерге жеткізілетін пошталық мекенжайлар файл өнімдерінде Солтүстік және Оңтүстік Хэмберсайдқа бұрынғы пошта округі ретінде автоматты сілтемені жою үшін қажетті техникалық өзгерістерді жасады, бұл шілде айында пилоттық жоба ретінде іске асырылды. Бұл енді бұрынғы пошта округінің мәліметтері Хэмберсайд сілтемесімен таңбаланған барлық индекске көрсетілмейді. Соңында, округ таратылғаннан кейін 18 жылдан астам уақыт өткен соң, «Хэмберсайд» пошталық бағыты ретінде болмады».
Мұра
Аудан жойылғанына қарамастан, "Хамберсайд" термині кейбір ұйымдарда географиялық белгі ретінде қолданылуын тоқтатқан жоқ. 2014 жылдың 2 қазанында Royal Mail мекенжайлар базасынан "Хамберсайд" атауын алып тастағаннан кейін, BBC өз веб-сайтынан және жергілікті радиостанциясынан осы атауды жою үшін көпшіліктің қысымына ішін тартып қалды. Полиция және өрттен қорғау қызметі атауды өзгертуге тырыспау себебін қазіргі экономикалық жағдайдағы шығындармен түсіндірді. Бүгінгі күнге дейін Хамберсайд полициясы (және Хамберсайд полициясы мен қылмыс комиссары), Хамберсайд әуежайы (Сканторп пен Гримсбидің шамамен ортасында орналасқан), Хамберсайд өрттен қорғау қызметі, Хамберсайд скауттары және BBC Radio Humberside (1971 жылы құрылған) бар.
Халл және Хамбер порттары қалалық аймағы
Бұрынғы Хамберсайд округі сонымен қатар Халл және Хамбер Порттары қалалық аймағының негізі болды, оның экономикалық дамуын Хамбер Экономикалық Серіктестігі (HEP) қолдайды – бұл субөңірлік экономикалық даму серіктестігі. Бұл субөңір бұрынғы Хамберсайд графтығының төрт ауданынан тұрады. Қалалық аймақта 887 500 адам тұрады, олардың 380 000-ы 30 000 кәсіпорнында жұмыс істейді. Бұл 2004 жылғы «Алға жылжу: Солтүстік жолы» құжатында белгіленген сегіз қалалық аймақтың бірі. Бұл Солтүстік Англия экономикасын дамытуға бағытталған 20 жылдық үкіметтік стратегияның бір бөлігі болып табылатын үш солтүстік аймақтық даму агенттігінің бірлескен жұмысының нәтижесі. Халл және Хамбер Порттары қалалық аймағының даму жоспарының мақсаты – бірегей орналасқан жері, эстуарийі, порттармен байланысы және табиғи ортасы бар, гүлденген, сыртқа бағытталған тұрақты экономикаға ие жаһандық қақпа болу.
Кәсіпорын аймағы
Хэмбер кәсіпорын аймағы, Хэмбер жергілікті кәсіпкерлік серіктестігі бастаған, 2011 жылы үкімет жариялап, 2012 жылдың сәуірінде іске қосылды. Ол Хамбер сағасының төңірегіндегі 16 нысанды қамтиды. Аймақ теңіз инженериясы және офшор, жаңартылатын энергия салаларына бағытталған және екі деңгейлі жүйе бойынша құрылған. Төрт нысан ірі өндірушілерге арналған капиталға қосымша жеңілдіктер ұсынады. Олар – Грин Порт Халл, Королева Елизавета догы, Паулл және Эбл теңіз энергетикалық паркі. Қалған нысандар ірі өндірушілердің тауар тізбегіндегі кәсіпорындарға арналған төмендетілген бизнес-салықтарды ұсынады. Олардың ішінде Гримсби порты да бар.