Виталий Гинзбург: Физик, Нобель лауреаты және ғылымға қосқан үлесі
Vitaly Ginzburg
Виталий Гинзбург – Ресейлік физик, 2003 жылы физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. Суперпроводимость, ядролық қарулар теориясына үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей физигі (1916–2009)
Russian physicist (1916–2009)
Физика бойынша Нобель сыйлығы
Физика бойынша Вольф сыйлығы
Ломоносов алтын медалі
ForMemRS (Вита́лий Ла́заревич Ги́нзбург; 4 қазан 1916 – 8 қараша 2009) – 2003 жылы Алексей Абрикосов пен Энтони Леггетпен бірге «суперпроводниктер мен суперсұйықтықтар теориясына пионерлік үлес қосканы» үшін Физика бойынша Нобель сыйлығын алған ресейлік физик. Оның физикадағы мансабы бұрынғы Кеңес Одағында өтті және термоядролық құрылғылардың жобаларын жасауға жұмыс істеп, бұрынғы Кеңес Одағының ядролық қару бағдарламасының маңызды тұлғаларының бірі болды.
Nobel Prize in Physics
Wolf Prize in Physics
Lomonosov Gold Medal
ForMemRS (Вита́лий Ла́заревич Ги́нзбург; 4 October 1916 – 8 November 2009) was a Russian physicist who was honored with the Nobel Prize in Physics in 2003, together with Alexei Abrikosov and Anthony Leggett for their "pioneering contributions to the theory of superconductors and superfluids." His career in physics was spent in the former Soviet Union and was one of the leading figure in former Soviet program of nuclear weapons, working towards designs of the thermonuclear devices.
Өмірбаян
Виталий Гинзбург 1916 жылғы 4 қазанда Мәскеуде еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі – инженер Лазар Ефимович Гинзбург, анасы – дәрігер Аугуста Вильдауэр болды. Анасы бітірген Мәскеу мемлекеттік университетінің физика факультетінде оқығаннан кейін, 1940 жылы кандидаттық диссертациясын, ал 1942 жылы докторлық диссертациясын қорғады. 1944 жылы Кеңес Одағы Коммунистік партиясына мүше болды. Оның ғылыми жетістіктерінің ішінде 1950 жылы Лев Ландаумен бірге жасаған суперөткізгіштіктің ішінара феноменологиялық теориясы, Гинзбург–Ландау теориясы; плазмадағы электромагниттік толқындардың таралу теориясы (мысалы, ионосферада); және ғарыштық сәулелердің пайда болуы туралы теория бар. Ол биологтар қауымында саяси байланыстары бар, мендельдік емес агроном Трофим Лысенконың билігін құлатуға көмектескен ғалымдардың бірі ретінде танымал, осылайша қазіргі заманғы генетика ғылымының КСРО-ға қайта оралуына жағдай жасады. 1937 жылы Гинзбург Ольга Замшаға үйленді. 1946 жылы екінші әйелі Нина Гинзбургке (қыз фамилиясы Ермакова) үйленді, ол Кеңес басшысы Иосиф Сталинды өлтіруге қастандық жасады деген жалған айыппен бір жылдан астам уақыт қамауда болды. Гинзбург белгілі профессор және зерттеуші болғандықтан, Кеңес бомбасы жобасына үміткер ретінде қарастырылды. 1948 жылдан 1952 жылға дейін Игорь Курчатовтың басшылығымен сутекті бомба жасауға қатысты. Гинзбург пен Игорь Тамм сутекті бомба жасауға мүмкіндік беретін идеяларды ұсынды. Бомба жобасы Арзамас-16 қаласына көшіріліп, одан да құпиялы түрде жалғасқанда, Гинзбургке соңынан баруға рұқсат берілмеді. Оның орнына ол Мәскеуде қалды және алыстан қолдау көрсетті, өзінің тегі мен өткеніне байланысты бақылауда ұсталды. Сондай-ақ ол 1968 жылы Мәскеу физика-техника институтында құрған Физика және астрофизика мәселелері академиялық бөлімін басқарды. Гинзбург өзін діннен алыс еврей ретінде таныстырды және бұрынғы Кеңес Одағында коммунизм құлағаннан кейін еврей өміріне белсенді қатысты, әсіресе Ресейде, Ресей еврей конгресінің директорлар кеңесінде қызмет етті. Ол антисемитизмге қарсы күресімен және Израиль мемлекетін қолдауымен де танымал. 2000-ші жылдары Гинзбург саяси белсенділік танытып, Ресейдің либералды оппозициясын және адам құқықтары қозғалысын қолдады. Ол Игорь Сутягин мен Валентин Даниловты шпионаж айыптарынан қорғады. 2009 жылғы 2 сәуірде "Азаттық" радиосына берген сұхбатында Гинзбург ФСБ-ны Ресейге зиянды мекеме деп атады және оның билігін кеңейтуді сталинизмге оралу деп сипаттады. Гинзбург 1940 жылдан бері Мәскеудегі П.Н. Лебедев атындағы Кеңес және Ресей ғылым академиясының физика институтында жұмыс істеді. Ресей ғылым академиясы – Ресейден шыққан физика саласындағы Нобель сыйлығының лауреаттарының көпшілігі өздерінің зерттеулерін және ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізген ірі мекеме.
Vitaly Ginzburg was born to a Jewish family in Moscow on 4 October 1916— the son of an engineer, Lazar Yefimovich Ginzburg, and a doctor, Augusta Wildauer who was a graduate from the Physics Faculty of Moscow State University in 1938. After attending his mother's alma mater, he defended his qualifications of the candidate's (Kandidat Nauk) dissertation in 1940, and his comprehensive thesis for the doctor's (Doktor Nauk) qualification in 1942. In 1944, he became a member of the Communist Party of the Soviet Union. Among his achievements are a partially phenomenological theory of superconductivity, the Ginzburg–Landau theory, developed with Lev Landau in 1950; the theory of electromagnetic wave propagation in plasmas (for example, in the ionosphere); and a theory of the origin of cosmic radiation. He is also known to biologists as being part of the group of scientists that helped bring down the reign of the politically connected anti Mendelian agronomist Trofim Lysenko, thus allowing modern genetic science to return to the USSR. In 1937, Ginzburg married Olga Zamsha. In 1946, he married his second wife, Nina Ginzburg (nee Yermakova), who had spent more than a year in custody on fabricated charges of plotting to assassinate the Soviet leader Joseph Stalin. As a renowned professor and researcher, Ginzburg was an obvious candidate for the Soviet bomb project. From 1948 through 1952 Ginzburg worked under Igor Kurchatov to help with the hydrogen bomb. Ginzburg and Igor Tamm both proposed ideas that would make it possible to build a hydrogen bomb. When the bomb project moved to Arzamas 16 to continue in even more secrecy, Ginzburg was not allowed to follow. Instead he stayed in Moscow and supported from afar, staying under watch due to his background and past. He also headed the Academic Department of Physics and Astrophysics Problems, which Ginzburg founded at the Moscow Institute of Physics and Technology in 1968. Ginzburg identified as a secular Jew, and following the collapse of communism in the former Soviet Union, he was very active in Jewish life, especially in Russia, where he served on the board of directors of the Russian Jewish Congress. He is also well known for fighting anti Semitism and supporting the state of Israel. In the 2000s (decade), Ginzburg was politically active, supporting the Russian liberal opposition and human rights movement. He defended Igor Sutyagin and Valentin Danilov against charges of espionage put forth by the authorities. On 2 April 2009, in an interview to the Radio Liberty Ginzburg denounced the FSB as an institution harmful to Russia and the ongoing expansion of its authority as a return to Stalinism. Ginzburg worked at the P. N. Lebedev Physical Institute of Soviet and Russian Academy of Sciences in Moscow since 1940. Russian Academy of Sciences is a major institution where mostly all Nobel Prize laureates of physics from Russia have done their studies and/or research works.
Дінге қатысты көзқарас
Гинцбург әуелінен-ақ атеист болды, бұл оның міндетті түрде атеистік Совет үкіметі кезінде де, сондай-ақ діннің күшті қайта жаңғыруын бастан өткерген коммунистік Ресейден кейін де сақталды. Ол баспасөзде клерикализмді сынады және дін мен атеизм мәселелеріне арналған бірнеше кітап жазды. Осы себепті, кейбір православие христиандық топтар оны айыптады, олардың пікірінше, ешқандай ғылыми награда оның Ресей православие шіркеуіне жасаған сөздік шабуылдарын кешіре алмайды. Ол Ресейдің клерикалдануына қарсы Ресей Ғылым академиясының мүшелерінің Президент Владимир В. Путинге жазған ашық хатына қол қойғандардың бірі болды.
Ginzburg was an avowed atheist, both under the militantly atheist Soviet government and in post Communist Russia when religion made a strong revival. He criticized clericalism in the press and wrote several books devoted to the questions of religion and atheism. Because of this, some Orthodox Christian groups denounced him and said no science award could excuse his verbal attacks on the Russian Orthodox Church. He was one of the signers of the Open letter to the President Vladimir V. Putin from the Members of the Russian Academy of Sciences against clericalisation of Russia.
Нобель сыйлығы
Виталий Гинцбург, Энтони Леггет және Алексей Абрикосов 2003 жылы суперөткізгіштер теориясы бойынша жасаған маңызды жұмысы үшін Нобель сыйлығымен марапатталды. Олардың ынтымақтастығына дейін Ландау сұйық гелий және басқа кванттық сұйықтықтарды зерттеген болатын, бірақ Гинцбург оларға бір қадам алға жылжуға мүмкіндік берді. Гинцбург суперөткізгіштің күйін сипаттауға мүмкіндік беретін реттік параметр тұжырымын енгізді. Осы мақсатта олар суперөткізгіштің қасиеттерін сипаттауға арналған күрделі теңдеулер жиынтығын туындыстырды. Бұл теңдеулер зерттеушілерге қалыпты және суперөткізгіш күй арасындағы өтуді түсінуге және басқа суперөткізгіштердің түрлі қасиеттерін болжауға мүмкіндік беретін модельді ұсынды. Осы теңдеулерді пайдаланып, олар Гинцбург-Ландау параметрін енгізе алды. Бұл параметр I немесе II типтегі суперөткізгішті анықтау үшін жеке теңдеулер жиынтығын қолданды. Бұл жетістік Энтони Леггетке өз зерттеулерін жалғастырып, суперөткізгіштер бойынша зерттеулерін аяқтауға көмектесті. Суперөткізгіштерді зерттеу көптеген жаңа технологиялық жетістіктерге жол ашты, оның ішінде күнделікті өмірде кездесетін жаңалықтар да бар. Суперөткізгіштерді МРТ аппаратурасында, қозғалтқыштарда және жаңа магниттік левитациялық пойыздерде қолдануға болады.
Vitaly Ginzburg, along with Anthony Leggett and Alexei Abrikosov were awarded the Nobel Prize in Physics in 2003 for their groundbreaking work on the theory of superconductors. Before their collaboration, Landau had just done research on liquid helium and other quantum fluids, but Ginzburg allowed them to go a step further. Ginzburg introduced the concept of an order parameter, which would allow them to characterize the state of the superconductor. To do this, they derived a complex set of equations that would allow them to describe the behavior of the superconductor. These equations provided a model from which researchers can understand the transition between a normal and superconducting state, as well as be able to predict various properties of other superconductors. Using these equations, they were also able to introduce the Ginzburg Landau Parameter. This parameter used a separate set of equations in order to classify if they were looking at a Type I or Type II superconductor. This advancement allowed Anthony Leggett to build upon it and complete his own research on superconductors. This research on superconductors allowed many new technological advancements to unfold, including some we can see in everyday life. The use of superconductors can be seen in MRI machines, engines, and new Maglev trains.