Кіріспе

Орта ғасырдағы ағылшын феодалдық салымы – скутаж. Скутаж – рыцарьдық қызмет бойынша феодалдық жер иеленушілерінен алынатын орта ғасырдағы ағылшын салығы еді. Феодализм кезінде король вассалдары арқылы рыцарьларды қамтамасыз ету үшін жер берді. Рыцарьлар өз кезегінде королге әскери қызмет етуге міндетті болды. Рыцарьлар әскери қызметтен "құтылу" үшін скутаж төлеуге рұқсат етілді (scutum латын сөзінен шыққан, "қалқан" деген мағынаны білдіреді). Уақыт өте келе корольдер скутажды рыцарьдық иеліктерінің иелерінен, олар нағыз рыцарь болса да, болмаса да, талап ете бастады.

Жалпы ақпарат

Бұл институт Генрих I (1100-1135 жылдары билік еткен) және Стефан (1135-1154 жылдары билік еткен) тұсында болған, онда ол scutagium, scuagium немесе escuagium деп аталатын. Рыцарьлардың үлесіне түскен міндеттемелердің болуы оның енгізілуін жеделдеткен: мұндай үлеске ие болғандар өз міндеттемелерін тек scutage арқылы өтей алатын. 12 ғасырда жалдамалы әскерлердің көбеюі патшаға ақша төлеуді тиімдірек ететін. Scutage жинау науқандары сол науқандардың атымен аталатын, мысалы, «Тулузаның скутажы» (немесе «үлкен скутаж»), «Ирландияның скутажы» және т.б. Әрбір иеліктен бір марка (13с. 4d., фунттың үштен екісі), бір фунт немесе екі марка талап етілетін, бірақ бір фунттан асып кету Джон (1199-1216 жылдары билік еткен) билікке келгенге дейін ерекше жағдай болып саналды, ол соғыс сылтаусыз көп жылдар бойы екі марканы салыққа салды. Бұл салықтардың тудырған наразылығы 1214 жылы үш марка талап етілгенде шегіне жетті. Scutage арқылы салық салу 1215 жылғы көтеріліске және 1215 жылғы Магна Хартаның жариялануына әкелген көптеген себептердің бірі болды. Оның ережелері патшаға «билігіміздің жалпы кеңесі» болмаса, скутаж жинауға тыйым салды. 1217 жылғы қайта жарияланған Хартада, керісінше, скутаж ставкалары Генрих II билік еткен кезеңдегідей болуы керек делінген. Бірақ іс жүзінде Генрих III (1216-1272 жылдары билік еткен) тұсында скутаж ставкалары көбінесе үш маркаға жететін, бірақ барондардың келісімі қажет болды және алымдар тек қана орын алған жағдайларда ғана жиналатын. Осы арада, мүмкін, Ричард I (1189-1199 жылдары билік еткен) тұсынан бастап, үлкен барондардан науқанға қатыспауға рұқсат алу үшін арнайы «айыппұлдар» қабылдау тәжірибесі пайда болды. Бұл тәжірибе патшаның жеке қызметті талап ету немесе қызмет орнына скутаж қабылдау құқығына негізделген сияқты. Осылайша, ескі скутаж жүйесін көптеп алмастырған арнайы келісімдер жүйесі пайда болды. Алайда, бас иеленушілер мен олардың кіші иеленушілері арасында скутаж төлемдері жалғасты. Субинфеудация шартындағы талаптар, берілген рыцарь үлесінің мөлшерінен гөрі тиісті скутаж квотасын көрсеткенде, көбінесе скутаж ставкалары бекітілді. Кіші иеленушілерден төлем алу үшін бас иеленушілер патшадан de scutagio habendo жарлығын алды. Эдуард I (1272-1307 жылдары билік еткен) тұсында жаңа жүйе осылай толыққандықтан, патшалықтың алты скутаж алымының әрқайсысы иеліктен екі фунтқа дейін жететін, бірақ іс жүзінде тек кіші иеленушілерге қатысты, олардың иелері патшамен үлкен сомалар төлеу арқылы келісім жасады, бірақ олардың номиналды бағасы, біршама түсініксіз, әлдеқайда төмен болды (Рыцарь қызметіне қараңыз). Scutage кіріс көзі ретінде тез ескірді, Эдуард II (1307-1327 жылдары билік еткен) және Эдуард III (1327-1377 жылдары билік еткен) әрқайсысы бір ғана скутаж жинады және салық салудың басқа, біркелкі және тікелей тәсілдеріне сүйенді. Субинфеудацияның кең таралғандығы оның тез құлдырауын да жеделдетті; субинфеудацияның өсуі иеліктің төмендегі тізбегіндегі иеленушілердің төлемге жауапты болуы туралы үнемі даулар мен соттарға әкелді. Оның қаржылық аспектісінен бөлек, ол Брэктонның айтуынша, рыцарь қызметі бойынша иелік етудің сынағы ретінде құқықтық маңызға ие болды, оның төлемі, қаншалықты аз болса да, иеліктің «әскери» екенін дәлелдеді.

Шәкіртақы

Дж. Ф. Болдуиннің "Англиядағы скутедж және рыцарлық қызмет" (1897) диссертациясы Чикаго университетінің баспасында жарық көрген, бұл тақырып бойынша маңызды монография болып табылады (бірақ толығымен қатесіз емес). Мадокстың "Казначейство тарихы" еңбегі бұрынғы стандартты анықтамалық болған. Ж. Х. Раундтың "Феодалдық Англия" (1895) еңбегінде алғаш рет одан заманауи көзқарас ұсынылды. 1896 жылы "Қызыл кітап" (Rolls сериясы) жарық көрді, ол "Жалақы кітабы" (Мемлекеттік архив) және "Түтіктер тізімі" (Рекорд комиссиясы және Түтіктер тізімі қоғамы басылған) кітаптарымен бірге осы тақырып бойынша негізгі деректерді ұсынады; бірақ редактор скутеджлердің көптегенін дұрыс емес мерзімде жазған, ал Ж. Х. Раунд өзінің "Қызыл кітапты зерттеулерінде" (жеке жарияланым) және "Лондон қауымдастығы және басқа зерттеулер" (1899) оның қорытындыларын қатаң сынаған. Сондай-ақ, Полок пен Мэйтлендтің "Ағылшын құқығының тарихы" (1895) және МакКечнидің "Магна Карта" (1905) еңбектерін қараңыз. Скаргилл Бердтің "Скутедж және маршалдық тізімдері" Genealogist (1884), 1-том, кейінгі жазбалардың маңызды мәліметтерін қамтиды.