Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гонконг мемлекеттік қызметкері және саясаткері
Hong Kong civil servant and politician
Гонконг саясаткері
the Hong Kong female politician
Ансон Мария Элизабет Чан Фанг Он Санг (; туған тегі Фанг; 17 қаңтар 1940 жылы туған) – зейнеткер Гонконг саясаткері және мемлекеттік қызметкері. Ол этникалық қытай және әйелдер арасынан алғаш рет Бас хатшы лауазымына тағайындалды, бұл британдық отарлық үкіметте де, 1993 жылдан бастап Қытайдың билігіндегі Гонконг арнайы әкімшілік аймағы үкіметінде де екінші жоғары лауазым еді. 2001 жылы үкіметтен зейнеткерлікке шыққанда бас атқарушы Тун Чи Хвамен арақатынасы нашарлап бара жатыр деген болжамдар пайда болды. Өкілеттік мерзімінде кең танымалдылыққа ие болған және көбінесе "Темір әйел" және "Гонконгтың санасы" деп аталған Чан Гонконгта демократияландыру процесін жеделдету және Гонконгтың автономиясын қорғау үшін белсенді түрде сөйледі. Пандемократиялық лагерьтің қолдауымен ол 2007 жылы Гонконг аралында өткен қосымша сайлауға қатысып, Заң шығару кеңесінің мүшесі болды. 2008 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол 2020 жылы толыққандай қоғамдық өмірден зейнеткерлікке шыққанға дейін Гонконгтың демократиясы мен автономиясы үшін ішкі және халықаралық деңгейде лоббилеу жұмыстарын жалғастырды.
Anson Maria Elizabeth Chan Fang On sang, (; née Fang; born 17 January 1940) is a retired Hong Kong politician and civil servant who was the first ethnic Chinese and woman to serve as Chief Secretary, the second highest position in both the British colonial government and the Hong Kong SAR government under the Chinese sovereignty from 1993 until she retired from the government in 2001, sparking speculations of her growing rift with Chief Executive Tung Chee hwa. Enjoying wide popularity during her tenure and often dubbed as "Iron Lady" and the "Conscience of Hong Kong", Chan became increasingly outspoken about pushing for a faster pace of the democratisation in Hong Kong and defending the autonomy of Hong Kong. Supported by the pan democracy camp, she stood in the 2007 Hong Kong Island by election and briefly served as member of the Legislative Council. After her retirement in 2008, she continued to lobby domestically and internationally for democracy and autonomy of Hong Kong, until her retirement from public life entirely in 2020.
Ерте өмір
Ансон Фанг 1940 жылы Шанхайда бай отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Фанг Шин Хау – банкир және тоқыма кәсіпкері, 1948 жылы Қытай Азамат соғысында коммунистер жеңіске жеткенге дейін отбасымен Гонконгтың британдық колониясына көшіп келді. Фанг Шин Хау 1950 жылы 36 жасында кенеттен қайтыс болды, ол кезде Ансон он жаста еді, анасы Фанг Заолингке сегіз бала қалды. Ансонның анасы үлкен ұлдарын Англияға білім алуға жіберді, ал қалғандарын Ансонның әжесі мен бірнеше ағалары мен апаларына тапсырды. Оның әкесінің әкесі, Фанг Чжэнву, Екінші Қытай-жапон соғысында күрескен Гоминьдан генералы болса, ал оның ағасы, сэр Гарри Фанг Синьян – танымал ортопед-хирург және 1974 жылдан 1985 жылға дейін Гонконгтың Заң шығару кеңесінің тағайындалған мүшесі болды. Анасы Фан Чжаолинг, сонымен қатар қытай суретшілігінің шебері, балаларын тәрбиелеумен қатар, өзінің суретшілік мансабын дамытуға тырысты. Ансон Қасиетті Жүрек Каноссиан колледжінде білім алып, Гонконг университетінде ағылшын әдебиетін оқыды. Ол жеке репетиторлықпен және бір жыл Queen Mary ауруханасында кеңсе қызметкері болып жұмыс істеу арқылы өзінің оқу ақысын төледі. Оқумен қатар ол әуесқой театрға да қызығушылық танытты, соның арқасында болашақ күйеуі Арчибальд Чан Тай-уингпен танысты. Ол әлеуметтік жұмыс саласында диплом алуға кірісті, бірақ кейін ойын өзгертті және 1962 жылы Гонконг мемлекеттік қызметіне қабылданды. Келесі жылы ол Арчиге үйленді, ол Санкт-Джозеф колледжінде ғылым пәнінің мұғалімі болды. Атқарушы кеңестің бейресми мүшелері жүргізген тергеу көрсеткендей, Чанның өкілеттіктеріне қатысты "заң шегінде әрекет еткені" анықталды, бірақ осыған ұқсас жағдайлардың қайталанбауы үшін заңға және Әлеуметтік қамсыздандыру департаментінің процедураларына өзгерістер енгізу ұсынылды. Кейіннен ол бұқаралық ақпарат құралдарының қысымы оны "қатты мазалағанын" мойындады, бұл оның кем дегенде бірнеше жыл бойы баспасөзден алшақтауына себеп болды.
Anson Fang was born in Shanghai into an affluent family in 1940. Her father Fang Shin hau was a banker and textile businessman who moved his family to the British colony of Hong Kong in 1948 on the eve of the Communist victory of the Chinese Civil War. Fang Shin hau died suddenly in 1950 aged 36 when Anson was only ten, leaving eight children to her mother Fang Zhaoling. Anson's mother took the eldest sons off to England to oversee their education, leaving the rest in the hands of Anson's paternal grandmother and some uncles and aunts. Her paternal grandfather, Fang Zhenwu, was a Kuomintang general who fought in the Second Sino Japanese War, while her uncle, Sir Harry Fang Sin yang was a well known orthopaedic surgeon and served as an appointed member of the Legislative Council of Hong Kong from 1974 to 1985. Her mother Fang Zhaoling who was also a Chinese painting master not only shouldered the responsibility of raising her children, but also tried to pursue her career as an artist. Anson was educated at the Sacred Heart Canossian College and studied English literature at the University of Hong Kong. She put herself through university by working as a private tutor and for a year as a clerk at Queen Mary Hospital. Along with studies, she was keen on amateur dramatics, and it was through this that she met her future husband, Archibald Chan Tai wing. She began work on a social work diploma, but later changed her mind and joined the Hong Kong Civil Service in 1962. The following year, she married Archie, who became a science teacher at St Joseph's College. An investigation by unofficial members of the Executive Council found that Chan had "acted within the law" in respect of her extreme powers, but recommended changes to the law and to the Social Welfare Department's procedures to prevent re occurrence of similar cases. She later admitted that the media pressure had made her "very upset" and this led to keep her distance from the press, at least for a few years.
Бас хатшы
1987 жылдан 1993 жылға дейін ол Экономикалық қызметтер жөніндегі хатшы қызметін атқарды. 1993 жылдың сәуірінен қазан айына дейін мемлекеттік қызмет жөніндегі хатшы болып жұмыс істеді. 1993 жылдың қарашасында ол 30-шы және соңғы бас хатшы, Гонконг мемлекеттік қызметінің басшысы болды. Осы лауазымда қызмет еткен кезінде мемлекеттік қызметтің жергілікті кадрлармен толықтырылуын қадағалады. 1994 жылдан бастап ол жаңа Чек Лап Кок әуежайының құрылысын бақылайтын Әуежайды дамыту жөніндегі басқару комитетіне жетекшілік етті. Чан Гонконгтағы екінші ең жоғары мемлекеттік лауазымды алғашқы әйел және алғашқы этникалық қытай болды. Гонконгтың Қытай Халық Республикасына тапсырылуына дейін ең жоғары мемлекеттік лауазым – губернаторды әрқашан британдықтар атқарған. Ол дәуірде Чанды "мұрт қолғаптағы темір жұдырықпен" "Темір ханым" деп жиі сипаттаған. Чан британдық губернатор Крис Паттеннің орынбасары және кейіннен SAR Tung Chee hwa-ның бірінші бас атқарушысы болғандығы үшін Азиядағы ең ықпалды әйел ретінде жоғары бағаланды. Ол Гонконгтың тапсырылуына дейін және кейін мемлекеттік қызметтің басшысы лауазымына тағайындалуға ең сенімді жоғары лауазымды адам болып саналды. Гонконгтың тапсырылуына дейін ол көбінесе "Гонконгтың бет-бейнесі" ретінде танылды, ол аумақтың Қытайға қайтарылғаннан кейін күйремейтініне және азаматтық бостандықтар сақталатынына әлемді сендіру үшін жіберілді. Оның сенімділігі әлемнің көптеген адамдарын жұбантты. Гонконгта ол жаңа әкімшіліктің алғашқы бас атқарушысы болуға кең қолдау тапты, бірақ 1996 жылдың қазан айында ол бұл лауазымға үміткер болмайтынын мәлімдеді.
From 1987 to 1993, she was Secretary for Economic Services. She served as Secretary for the Civil Service from April to October 1993 before becoming the 30th and last Chief Secretary, the head of the Hong Kong civil service, in November 1993. She mainly oversaw the localisation of the civil service during her time in this position. From 1994, she headed the Airport Development Steering Committee overseeing the construction of the new Chek Lap Kok Airport. Chan was the first woman and the first ethnic Chinese to hold the second highest governmental position in Hong Kong. The highest governmental position, the Governor, was always held by Britons before Hong Kong's handover to People's Republic of China. Chan was often described during this era as an "Iron Lady", with "an iron fist in a velvet glove". Chan was lauded as the most powerful woman in Asia for her role as the deputy of British Governor Chris Patten, and later first Chief Executive of the SAR Tung Chee hwa. She was considered most trusted high official in Hong Kong by both the UK and PRC government to appoint her to the head of the civil service, before and after the handover of Hong Kong. In the run up to the handover of Hong Kong, she was often the 'face of Hong Kong', dispatched to reassure the wider world that the territory would not implode upon its return to China and that civil liberties would be upheld. Her confidence reassured many around the globe. Within Hong Kong she had wide public support to be the first Chief Executive in the new administration but announced in October 1996 that she would not seek the role.
SAR әкімшілік мансабы
1997 жылдың 1 шілдесінде Гонконг Қытайға өткеннен кейін Чан сол кездегі бас атқарушы Тун Чхе Хва басшылығымен мемлекеттік қызметтің басшысы қызметінде қала берді, бұл жаңа басқару үшін тұрақтылықтың және үзіліссіздіктің маңызды белгісі болды. Ол әрқашан жоғары бағаланған: бір Ұлыбританияда туған мемлекеттік қызметкер "ол болмаса ештеңе жұмыс істемейді" деді, сондай-ақ "Тунға ол одан да көп керек" деп мәлімдеді.
After Hong Kong's handover to China on 1 July 1997, Chan stayed on as head of the civil service under then Chief Executive Tung Chee hwa, a valuable sign of stability and continuity for the new administration. She was always highly regarded: one British born civil servant said that "nothing would work without her", also noting that "Tung needs her more than she needs him."
Баспасөз бостандығын қорғау
Гонконгтағы үкіметті қолдайтын тұлғалар Гонконг радио-телевидениесін (RTHK) Гонконг және Қытай үкіметтерін тым сынайтыны үшін шабуылдағанда, Чан оны қорғауға кірісті. 1997 жылдан кейін олар өз мамандықтарын бұрынғыдай жалғастырсын, жазылуға тиіс оқиғалар мен редакциялық мақалаларды жазысын, жауапкершілікпен, объективті түрде, қорқу мен жақындықсыз. Олардың өтпелі кезеңнен кейін қаншалықты жақсы жұмыс істеуі, біздің басқа да бостандықтарымыздың қаншалықты жақсы қорғалатынын үлкен дәрежеде анықтайды. |автор=Ансон Чан Гонконг журналистерінің тапсырудан кейінгі рөлі
When pro government figures in Hong Kong attacked the Radio Television Hong Kong (RTHK) for being too critical of the Hong Kong and Chinese governments, Chan flew to its defence. Practise their profession after 1997 as they have practised it, continue to write the stories and editorials that deserve to be written, responsibly, objectively without fear or favour How well they do their job after the transition will to a very large extent decide how well our other freedoms will be protected.|sign=Anson Chan on Hong Kong journalists' role after the handover
1999 жылдың жазында RTHK Тайвань пен Қытай аралық талқыларға платформа болды. ҚХР Ұлттық Халық Конгресінің жергілікті мүшесі Цан Хиньчи үкіметке қарасты радиостанцияны өзін-өзі цензуралауға және Қытайдың бөлінуін қолдайтын платформа ұсынбауға шақырды; Қытай Халық Саяси Кеңес Конференциясының мүшесі Сюй Симин RTHK-ны Тайвань президентінің хабарларын таратуға рұқсат бермеуге шақырды. Чан Ваннан кейін төрт сағатқа созылған сөйлеуінде баспасөз бостандығы мен жарияланымның маңыздылығы туралы айтты, өйткені ол сыртқы қысымсыз шынайы баспасөз бостандығына сенді. 1999 жылы Чан зейнетке шығуын 2002 жылдың маусымына дейін кейінге жылдыруға келісті. Алайда, 2001 жылдың қаңтар айында Чан отставкаға кететінін жариялады және сол жылдың сәуір айында ресми түрде қызметтен босады.
In the summer of 1999 RTHK became a platform for Taiwan Mainland China discussions. A local member of the PRC's National People's Congress, Tsang Hin chi, urged the government owned radio station to exercise self censorship and not to provide a platform that expressed the splitting of China; Xu Simin, a member of Chinese People's Political Consultative Conference, urged RTHK to not allow Taiwan's president broadcasts. Chan spoke in a four hour speech after Wang on the importance of press freedom and publication, as she believed in genuine press freedom without external pressures. Chan agreed in 1999 to delay her retirement until June 2002. However, Chan announced her resignation in January 2001, and officially stepped down in April of the same year.
Азаматтық қызметтен кейінгі мансап
Мемлекеттік қызметтен кеткеннен кейін Чан көпшілік алдына жиі шыққан жоқ. Дегенмен, 2005 жылдың желтоқсанында ол Дональд Цанның конституциялық реформа жобасына қарсы, демократия үшін өткен шеруге қатысты және содан бері жалпы сайлау құқығы үшін келесі шерулерге де қатысып келеді. 2006 жылдың шілдесінде Дональд Цан төрағалық еткен Стратегиялық даму комиссиясын "бірқатар кемшіліктері бар және қанағаттандырмайтын" деп сынап, Гонконгтың конституциялық реформаларын талқылауды ілгерілету үшін "Түйін топты" құру ниетін жариялады. Кейіннен бұл топқа Аллен Ли, Кристин Ло, Элизабет Бошер, профессор Йоханнес Чан, Чандран Наир және Лили Ям Кван Пуи Ин сияқты салмақты тұлғалар кіретіні хабарланды. 2006 жылдың 23 қыркүйегінде өткен баспасөз мәслихатында Чан 2007 жылы Бас атқарушы лауазымына кандидат болмайтынын мәлімдеді.
After retiring from the civil service, Chan did not often show up in public. However, in December 2005, Chan participated in the protest march for democracy, against Donald Tsang's constitutional reform package and has since participated in subsequent marches for universal suffrage. In July 2006, she criticised the Commission on Strategic Development, chaired by Donald Tsang, for being "rather slow and unsatisfactory", and announced her intention to start a "Core Group" to push for taking forward the debate on Hong Kong's constitutional reforms. It was later announced that the group would consist of heavyweights including Allen Lee, Christine Loh, Elizabeth Bosher, Professor Johannes Chan, Chandran Nair and Lily Yam Kwan Pui ying. On 23 September 2006, in a news conference, Chan proclaimed that she would not run for the position of Chief Executive in 2007.
Заң шығарушы Кеңестің кезекті сайлауы
2007 жылдың 11 қыркүйегінде Чан Гонконг аралындағы бұрынғы DAB төрағасы Ма Ликтің қайтысынан босаған орынға 2007 жылдың желтоқсан айындағы қосымша сайлауға қатысатынын жариялады. Науқан барысында ол бұрынғы ICAC қызметкері Алекс Цуидің сынауына ішкірді. Цуи Чанды 1993 жылы Бас хатшы қызметін атқарып тұрғанда пәтер сатып алу үшін 100% ипотека алғанын айыптап, биліктің теріс пайдаланылуын көрсетті. Сити университетінің сарапшысы бұл мәселені Чанға қарсы қаралау науқанының басталуы деп бағалады, бірақ Чан да таза саясаттан алыс болды, Пекин үкіметінің қолдауымен келген бұрынғы Қауіпсіздік хатшысы Регина Ипті "жалған демократ" деп айыптады. Сондай-ақ, Чанның Richemont компаниясының директорлар кеңесіне де кіргені белгілі болды (онда директорлардың бірі бұрынғы легионер Тайпан Саймон Мюррей еді), ол танымал брендтердің сәнді тауарын өндіретін, бірақ сол кезде British American Tobacco компаниясының 23% үлесіне ие болған компания еді. Оның директорлар кеңесінің мүшесі екені жайлы ақпарат тарағаннан кейін, Чан дереу Richemont компаниясының директорлар кеңесінен кетті. 2007 жылдың 2 желтоқсанының таңында Чан 175 874 дауыспен қосымша сайлауда жеңіске жетіп, дауыс берушілердің шамамен 55% қолдауын алды. Чанның басты қарсыласы Регина Ип 137 550 дауыс жинады. Бұл сайлауға Чан 1,81 миллион гонконг доллары жұмсады, бұл Ипке қарағанда 330 000 долларға көп. Оның екі негізгі демеушісі – сэр Куо Вэй Ли және оның әйелі, сондай-ақ Гонконг Демократиялық қорының төрағасы Джордж Коттерли болды, олардың әрқайсысы 250 000 гонконг долларын сыйлады. Next Media төрағасы Джимми Лай 200 000 гонконг долларын, ал Демократиялық партия 65 840 гонконг долларын "қызметтер үшін" берді. 2008 жылдың 6 шілдесінде Чан өкілеттігі біткен соң Заңнамалық кеңеске қайта сайлануға ниеті жоқ екенін мәлімдеді.
On 11 September 2007, Chan announced that she would run in the December 2007 by election for the Hong Kong Island seat made vacant by the death of former DAB chairman Ma Lik. During the campaign, she was criticised by Alex Tsui, a former ICAC official who accused Chan of obtaining a 100% mortgage to purchase a flat in 1993 when she was Chief Secretary, suggesting an abuse of power. A City University commentator said the issue marked the start of a smear campaign against Chan, although Chan did not engage in smear free politics either, accusing her rival Regina Ip, the former Secretary for Security supported by Beijing government, of being a "fake democrat". Chan was also revealed of having been also taken a seat in the board of Richemont, (where a board member is former legionnaire Taipan Simon Murray) the manufacturer of name brand luxury items, but which at that time also owned a 23% share of British American Tobacco. When this news of her board membership was revealed she immediately resigned from the board of Richemont. In the early hours of 2 December 2007, Chan was elected in the by election with 175,874 votes, securing about 55% of the vote. Regina Ip, Chan's main rival, had 137,550 votes. For this election, Chan spent HK$1.81 million, $330,000 more than Ip. Her two main donors were Sir Quo wei Lee and his wife, and Hong Kong Democratic Foundation chairman George Cautherley, who donated HK$250,000 each. Next Media chairman Jimmy Lai donated HK$200,000, and the Democratic Party gave HK$65,840 "for services". On 6 July 2008, Chan announced that she would not be seeking re election to the Legislative Council at the expiry of her term.
Халықаралық лоббистік қызмет
2013 жылдың 24 сәуірінде Ансон Чан бұрынғы «Түйін топ» және «Конституциялық даму жөніндегі азаматтар комиссиясы» негізінде «Гонконг-2020» деп аталатын ұйым құрды. Оның мақсаты – 2017 жылы басшыны, ал 2020 жылға дейін Заң шығару кеңесінің барлық мүшелерін сайлауға толыққанды жалпыға бірдей сайлау құқығын қамтамасыз ету үшін конституциялық реформаның барысын бақылау және оған баға беру болды. 2014 жылдың сәуірінде Ансон Чан мен Гонконгтың оппозициялық Демократиялық партиясының негізін қалаушы Мартин Ли АҚШ-қа сапар шегіп, АҚШ вице-президенті Джо Байденмен, Өкілдер палатасының азшылық көшбасшысы Нэнси Пелосимен және Қытай жөніндегі Конгресс атқару комиссиясының мүшелерімен кездесті. Белсенділер Пекиннің Гонконг үстінен бақылауын күшейтуіне қарсылық білдірді және 2017 жылғы басшы сайлауына Пекин таңдаған кандидаттар ғана қатысуы мүмкін деген қауіптен алаңдады. Ли мен Чан Гонконгтағы баспасөз бостандығына қатысты да алаңдаушылықтарын жеткізді, журналистерге шабуыл жасалғанын айтып, Пекиннің сыншыл БАҚ-ты жақтамайтын жарнама берушілерге қысым көрсетіп отырғанын мәлімдеді. Байден Вашингтонның «Гонконгтағы демократияны және қаланың «бір ел, екі жүйе» қағидасы аясындағы жоғары дәрежедегі автономиясын ұзақ жылдардан бері қолдайтынын» атап өтті. Қытай Байденнің Чан мен Лимен кездескеннен кейін АҚШ-ты Гонконгтың ішкі істеріне араласпауға ескертті. Қытай Сыртқы істер министрлігі «қаланың ішкі істеріне кез келген елдің араласуына қатаң қарсы екенін» мәлімдеді. 2014 жылдың шілдесінде Ансон Чан мен Мартин Ли Ұлыбританияға барып, вице-премьер және коалицияның кіші серігі Либералды демократтар партиясының жетекшісі Ник Клеггпен кездесті. Олар Қытайдың аймақтағы билігіне қатысты алаңдаушылықтарын білдірді және Ұлыбританияның Гонконгтың демократиялық дамуына берген уәдесіне күмән келтірді. Клегг егер Қытай Қытай-Британия бірлескен декларациясын бұзса, Ұлыбритания «халықаралық қоғамды жұмылдырып, барлық заңдық және басқа да мүмкіндіктерді пайдаланатынын» уәделегенін растады. Қытайдың Ұлыбританиядағы елшісі Лю Сяоминг Мартин Ли мен Ансон Чанды «Гонконгтың тұрақтылығына нұқсан келтіруге тырысқандар» деп сипаттады. 2019 жылдың наурызында Ансон Чан және демократиялық бағытталған заң шығарушылар Чарльз Мок пен Деннис Квок АҚШ-қа сапар шегіп, вице-президент Майк Пенспен кездесіп, Пекиннің Гонконг ісіне араласуына және Гонконгтың экстрадициялау заңына ұсынылған түзетулерге қарсы сөйледі. Чан 1992 жылғы АҚШ-тың Гонконг саясаты заңымен қамтамасыз етілген Гонконг пен АҚШ арасындағы арнайы сауда қатынастарына алаңдаушылық білдірді. «Егер АҚШ үкіметі «бір ел, екі жүйе» қағидасын өзгертетін болса, онда Гонконг саясаты заңының мазмұнына өзгеріс енгізілуі мүмкін деген қауіптен алаңдауымыз керек», - деді Чан. Заңда «бір ел, екі жүйе» қағидасы негізінде, қала өзінің саяси және экономикалық істерін өзі басқаратындықтан, Гонконг Қытай мен АҚШ арасындағы саудадан бөлек ерекше мәртебеге ие болуы мүмкін екендігі айтылған. 2020 жылдың маусым айында 80 жасқа толған Ансон Чан, қызының қайтысынан кейін, қоғамдық және саяси өмірден шығатынын мәлімдеді.
On 24 April 2013, Anson Chan launched a group called Hong Kong 2020 on the basis of the former "Core Group" and "Citizen's Commission on Constitutional Development" to monitor and comment on the constitutional reform progress to achieve full universal suffrage for election of the Chief Executive in 2017 and all members of the Legislative Council by 2020. In April 2014, Anson Chan and Martin Lee, founder of Hong Kong's opposition Democratic Party, went to the United States and met U. S. Vice President Joe Biden, minority leader of the House of Representatives Nancy Pelosi and members of the Congressional Executive Commission on China. The activists spoke out against Beijing increasing control over Hong Kong and their fear of only candidates picked by Beijing would be allowed to take part in the 2017 Chief Executive election. Lee and Chan also voiced concerns over press freedom in Hong Kong, referring to violent assaults on journalists and alleging that Beijing is pressuring advertisers to shun critical media. Biden underscored Washington's "long standing support for democracy in Hong Kong and for the city's high degree of autonomy under the 'one country, two systems' framework". China warned the United States against meddling in Hong Kong's internal affairs after Biden met with Chan and Lee. In response, Chinese Ministry of Foreign Affairs said that it "firmly opposes any countries meddling in the city's internal affairs in any way." In July 2014, Anson Chan and Martin Lee visited the United Kingdom and met with Deputy Prime Minister and the leader of the coalition's junior partner the Liberal Democrats Nick Clegg and raised concerns over China's jurisdiction of the region, and questioning Britain's commitment to Hong Kong's democratic development. Clegg affirmed Britain's commitment to honour the pledge that if China breached the Sino British Joint Declaration, Britain would "mobilize the international community and pursue every legal and other avenue available". Liu Xiaoming, PRC ambassador to Britain, described Martin Lee and Anson Chan as "bent on undermining the stability of Hong Kong". In March 2019, Anson Chan and pro democrat legislators Charles Mok and Dennis Kwok visited the United States and met with Vice President Mike Pence to speak against Beijing's intervention in Hong Kong affairs and the proposed amendments to Hong Kong extradition law which later escalated to the massive anti government protests. Chan expressed concerns on the special trading relationship between Hong Kong and the United States which guaranteed by the United States–Hong Kong Policy Act of 1992. "If [the US government’s] perception of 'one country, two systems' changes, then we must be concerned that something could be done to change the content of the Hong Kong Policy Act," said Chan. The act stipulated that Hong Kong can enjoy a special trading status separate from that between mainland China and the U. S. because of the one country, two systems principle, under which the city has control over its own political and economic affairs. In June 2020, aged 80, and following the death of her daughter, Chan announced that she was withdrawing from civic and political life.
Құрметтер
Британдық тәжге 34 жыл бойы қызмет еткені үшін Чан 1999 жылы Гонконгтың Ұлы Баухиния медалімен марапатталды. Демократияға және әйелдерді күштендіруге жасаған зейнеті мен университеттің демеушісі ретіндегі қызметінің танылуы ретінде, Азия әйелдер университеті Ансон Чанға 2017 жылдың 20 мамырында құрметті доктор дәрежесін берді.
In recognition of her 34 years of public service to the British Crown, Chan was awarded the Hong Kong Grand Bauhinia Medal in 1999. In recognition of her commitment to democracy and the empowerment of women, and her service as Patron of the university, Asian University for Women conferred upon Anson Chan an honorary doctorate degree on 20 May 2017.