Салоникидегі Ақ мұнара – Грекияның тарихи ескерткіші, музей және қаланың символы. Османдық кезеңде түрме ретінде пайдаланылған. Тарихы мен маңызы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Салоникидің Ақ мұнарасы (Λευκός Πύργος Lefkós Pýrgos; Beyaz Kule;) – Грекияның солтүстігіндегі Македония аймағының астанасы Салоники қаласының жағалауында орналасқан ескерткіш және мұражай. Қазіргі мұнара 12 ғасырда айтылған ескі Византия бекінісінің орнына салынды. Осман империясы 1430 жылы II Мұрат сұлтан Салоникині басып алғаннан кейін қаланың қорғанысын нығайту мақсатында оны қайта жаңартып, күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізді. Осман билігі тұсында мұнара жазғылық түрмеге айналып, көптеген жаппай атылымдардың куәсі болды, ең белгілісі – Махмұд II билігі кезінде көтеріліс жасаған янышарлардың жазалануы. 1912 жылы Грекия қаланың бақылауын алғанда, Ақ мұнара толыққанды түрде қайта жаңғыртылып, сыртқы қабырғасы ақ түспен боялды. Ақ мұнара қаланың символы ретінде қабылданып, қадірленеді.
The White Tower of Thessaloniki (Λευκός Πύργος Lefkós Pýrgos; Beyaz Kule; ) is a monument and museum on the waterfront of the city of Thessaloniki, capital of the region of Macedonia in northern Greece. The present tower replaced an old Byzantine fortification, known to have been mentioned around the 12th century, that the Ottoman Empire reconstructed to fortify the city's fortress some time after Sultan Murad II captured Thessaloniki in 1430. During the period of Ottoman rule, the tower became a notorious prison and the scene of numerous mass executions, most famously of the Janissaries who revolted during the reign of Mahmud II. In 1912, as Greece gained control over the city, and the White Tower was substantially remodeled and its exterior was whitewashed. White Tower has been adopted as the symbol of the city.
Физикалық қасиеттері
Ақ мұнара диаметрінде цилиндрлі барабан тәрізді, жер бетінен биіктігі бар, оның үстінде диаметрі және биіктігі бар мұнара орналасқан. Мұнараның сыртқы қабырғасындағы кейбір бойыңдарға спиральді пандус арқылы жетеді, ал қалғандарына алты қабаттың әрқайсысындағы орталық бөлмеден кіруге болады. Мұнараның үстінде диаметрі бар платформа орналасқан, ал мұнараның алдындағы негізгі мұнараның жоғарғы жағындағы платформа шамамен енді.
The White Tower takes the form of a cylindrical drum in diameter with a height of above ground level, on top of which is a turret in diameter and high. Some of the embrasures in the outer wall of the tower are reached by a spiral ramp; others are accessed from a central room on each of the six floors. The turret houses a platform with a diameter of , and the platform at the top of the main tower in front of the turret is about wide.
Шығу тегі
Қазіргі мұнара, шамасы, 1185 жылы қала тоналған кезде 12 ғасырдағы Фессалоника архиепископы Евстафий еске салған ескі Византия мұнарасының орнына салынған. Бір кезде қаланың теңіз қабырғаларының шығыс бөлігін қорғаған қазіргі мұнара көп жылдар бойы Венецияға жатқызылды, өйткені Византиялықтар 1423 жылы Салоникині оларға өткізді. Бірақ қазір мұнараны Осман империясы 1430 жылы Сұлтан Мурад II әскері Салоникині басып алғаннан кейін салғаны белгілі болды. Тарихшы Мишель Киль осы мерзімді қолдайды, алайда Синанның қатысқандығын анықтау мүмкін емес екенін айтады.
The present tower likely replaced an older Byzantine tower mentioned by the 12th century archbishop Eustathius of Thessalonica during the sack of the city in 1185. The present tower, which once guarded the eastern end of the city's sea walls, was for many years attributed to Venice, to which the Byzantines ceded Thessaloniki in 1423. It is now known that the tower was constructed by the Ottomans sometime after the army of Sultan Murad II captured Thessaloniki in 1430. This dating is supported by historian Michel Kiel, though he states that Sinan's involvement cannot be ascertained.
Өзгерістер
Османдықтар салған құрылыстың өзі жылдар бойы едәуір өзгертілді. Ертедегі суреттерде оның бастапқыда конус тәрізді шатырмен жабылғаны көрсетілген, бұл Истанбұлдағы Едикуле және Румелихисары бекіністеріндегі ұқсас мұнаралар сияқты еді. 1917 жылы бұзылғанға дейін мұнараның табанында ауыр қаруларды қолдап, негізгі мұнараның диаметрінен кем дегенде үш есе үлкен аумақты қоршап тұрған кеудеше (chemise) болды. Кеудешедегі сегізбұрышты мұнаралар және жер деңгейіндегі капонирлер мұнара төңірегінде қанаттық ату мүмкіндігін қамтамасыз етті. Кеудешенің мұнараның бастапқы жобасының бөлігі болғаны ма, әлде кейіннен қосылғаны ма, әлі белгісіз. Ғимарат ғасырлар бойы Салоникинің ескі қала қабырғасының бір бөлігі болып, еврей кварталын мұсылман және яһуди зираттарынан бөліп тұрды. Ақ мұнараның қазіргі атауы 1890 жылы пайда болды, сол кезде түрмедегі бір сотталған адам бостандыққа шығу үшін мұнараны әктеп бастады. Ол ғасырлар бойы көптеген аттармен аталып келді: 16 ғасырда "Арыстан мұнарасы", 18 ғасырда "Каламария бекінісі", 19 ғасырда "Янышар мұнарасы" және "Қан мұнарасы", себебі ол ұзақ мерзімге сотталғандарды жазалау орны және түрме ретінде қызмет етті. 1912 жылы Салоники Грекияға қосылғаннан кейін мұнара қаланың символына айналды. 1913 жылғы наурыз айында Грекия королі Георг I Ақ мұнарадан алыс емес жерде қаза тапты. Мұнара қазір бежевый түсті, бірақ "Ақ мұнара" деген атауын сақтап қалды. Қазір ол Салоникидің Никис (Жеңіс) бульварының бойында орналасқан. Онда Салоники тарихына арналған мұражай бар және ол қаланың ең танымал туристік орындарының бірі болып табылады.
The Ottoman built structure itself has been altered substantially over the years. Early illustrations show that it was originally covered by a conical roof, like similar towers in the Yedikule Fortress and Rumelihisarı fortress in Istanbul. Until its demolition in 1917, a chemise stood at the foot of the tower, supporting the heavy guns and enclosing an area at least three times the diameter of the main tower. Octagonal turrets on the chemise and caponiers at ground level provided flanking fire around the tower. It is unclear whether the chemise was part of the original scheme for the tower or was a later addition. The tower was for centuries part of the walls of the old city of Thessaloniki, separating the Jewish quarter of the city from the cemeteries of the Muslims and Jews. The current name of The White Tower came to be in 1890, when the tower was whitewashed by a convict in exchange for his freedom. It has had many names over the centuries: "Lions Tower" in the 16th century, the "Fortress of Kalamaria" in the 18th century, the "Janissary Tower" and the "Blood Tower" in the 19th century as it served as a prison and place of execution for long term convicts. After the incorporation of Thessaloniki into Greece in 1912, the tower became the symbol of the city. King George I of Greece was assassinated not far from the White Tower in March 1913. The Tower is now a buff colour but has retained the name White Tower. It now stands on Thessaloniki's waterfront boulevard, Nikis (Victory) Street. It houses a museum dedicated to the history of Thessaloniki and is one of the city's leading tourist attractions.
Ақ мұнара мұражайы
Ақ мұнарада Салоники қаласының және оның түрлі кезеңдердегі тарихына арналған көрме орналасқан, оны қаланың Византия мәдениеті мұражайы ұйымдастырған. Мұнара Грекия Мәдениет министрлігінің Византиялық ескерткіштер ефоратының басқаруында. Мұнара жұртшылыққа ашық, және келушілер қала картасын ескерткіштер мен мұражайлармен, Салоники тарихына қатысты оқиғалардың уақыт жолын, көрнекті тарихшылар мен археологтардың ғылыми мақалаларын, библиография және басқа да материалдарды көруге мүмкіндік алады. Мектептік экскурсияларды Византия мұражайымен байланысып ұйымдастыруға болады.
The White Tower houses an exhibition dedicated to the city of Thessaloniki and its history throughout various periods, organized by the city's Museum of Byzantine Culture. It is under the administration of the Ephorate of Byzantine Antiquities of the Greek Ministry of Culture. The Tower is open to the public, and visitors have the opportunity to view a map of the city with monuments and museums, a timeline with events relevant to Thessaloniki, scientific articles of distinguished historians and archaeologists, bibliography etc. School excursions may be arranged by contacting the Byzantine Museum.
Сурет
1990 жылдары Ақ мұнара Солтүстік Македония Республикасында (бұрынғы Македония Республикасы) түрлі заттарда, оның ішінде футболкалар мен плакаттарда суреттелген. Тарихшы Дональд Сассонның сөзіне сәйкес, Ақ мұнара бейнеленген банкноттарды Солтүстік Македония Республикасындағы экстремистік ұлтшыл ұйымдар жасаған. VMRO DPMNE Ақ мұнара бейнеленген банкноттарды ресми қабылдауды ұсынды. Бірақ Скопьедегі үкімет оны ресми түрде қолданудан бас тартып, 1992 жылы жаңа денар үшін басқаша дизайнды бекітті. IMPRES компаниясы Ақ мұнара бейнеленген ресми емес банкноттарды басып шығарды, олар Скопье көшелерінде сувенир ретінде сатылды және «Бұл сувенирлік банкнот, ресми қолдануға арналмаған» деген ескертумен жабдықталған.
In the 1990s, the White Tower was depicted on various objects, including T shirts and posters, in the Republic of Macedonia (now North Macedonia). According to historian Donald Sassoon, banknotes depicting the White Tower were created by extreme nationalist organizations in the Republic of Macedonia. VMRO DPMNE proposed the White Tower depicting banknotes' official adoption. However, the government in Skopje rejected its official use and adopted a different design for the new denar, which was issued in 1992. IMPRES printed unofficial banknotes depicting the White Tower, which were sold as souvenirs on the streets of Skopje, bearing the disclaimer, "This is a souvenir banknote and not for official use."