Кіріспе

Француз революциялық саясаткері (1756–1794)

Жан Батист Карьер (ʒɑ̃ batist kaʁje; 16 наурыз 1756 – 16 желтоқсан 1794) – француз революционері және саясаткері, ең бастысы Террорлық билік кезінде Вандедегі соғыстағы әрекеттерімен танымал. Роялистердің қарсы төңкерісін басуға бұйрық алғанда, ол Нант қаласында 4000 азаматты, көбінесе дін қызметкерлерін, әйелдерді және балаларды өлімге жіберді, олардың кейбіреулерін Луара өзеніне батырып өлтірді, Карьер бұл өзенді "Ұлттық ванна" деп атады. Робеспьер үкіметі құлағаннан кейін Карьер Революциялық трибуналда соғыс қылмыстары бойынша сотталды, кінәлі деп танылды және өлім жазасына кесілді.

Ерте өмір

Карьер Жолетте, Ауриллак қаласының жанындағы Жоғарғы Оверньдегі ауылда, Жан Карьер мен Маргарита Пюэкстің алты баласының төртіншісі болып дүниеге келді. Орташа дәулетті шаруаның ұлы болғандықтан, Карьер отбасы француз ақсүйектерінің жерін өңдеуден түскен табыспен күш көрді. Ауриллақтағы иезуит мектебінде білім алғаннан кейін, ол түрлі мамандықтарды таңдау мүмкіндігіне ие болды. Карьер 1785 жылға дейін Париждегі заң кеңсесінде жұмыс істеді, содан кейін Ауриллаққа оралды, үйленді және революция басталғанда Ұлттық гвардия мен Якобин клубына қосылды. 1790 жылы ол ауылдық адвокат (Аурилланың сот округінің кеңесшісі) болды, ал 1792 жылы Канталдан Ұлттық конвенцияға депутат болып сайланды. Ол Кордельелер мен Якобин клубының белгілі мүшелерінің бірі ретінде танылды. Фландрия бағындырылғаннан кейін, ол 1792 жылдың соңында конвенция тағайындаған комиссарлардың бірі болды. Ол Франция королі Людовик XVI-ның өлім жазасын қолдады, Орлеан герцогының тұтқындалуын алғашқылардың бірі болып талап етті және Жирондистерді құлатуға (31 мамырда) белсенді қатысты.

Нант қаласындағы өкілі

1793 жылы Карьер Ұлттық конвенцияның бұйрығымен Нантқа миссиялық өкіл ретінде жіберілді. Ол Нант қаласында революциялық трибунал құрып, революцияға қарсы көтерілісті басу және түрмедегі тұтқындарды жылдам жою мақсатында Марат легионы деп аталатын әскер бөлімін құрды. Сот процестері көп ұзамай тоқтатылып, құрбандар гильотинаға, атылып немесе басқа тәсілмен өлім жазасына кесілді. Оның әрекеті Қоғамдық қауіпсіздік комитетімен мақұлданды. Келесі күндері Карьер көптеген тұтқындарды түбінде шұңқылдары бар кемелерге мінгізіп, Луара өзеніне батырып жіберді. Бұл жазаға ұшырағандардың арасында дін қызметкерлері мен монахтар, сондай-ақ әйелдер мен балалар да болды. Бұл оқиға Нанттағы суға батыру деп танылды. Кейбіреулер Карьердің жас жігіттер мен қыздарды суға батыру алдында жалаңаш байлап қоюға бұйрық бергенін айтты, бұл әдіс "республикалық неке" деп аталды, бірақ бұл айыптама кейін контрреволюционерлер тарапынан таратылған қауесет екені анықталды. Адольф Тьерс оны "азаматтық соғыстардың ызасынан қатыгездік пен шектен шығуға ұшыраған, төменгі және зор рухтардың бірі" деп сипаттады.

Сот және өлім жазасы

1794 жылы Қоғамдық қауіпсіздік комитетінің мүшесі Нанттан жасалған қасіреттер туралы хабармен оралды. Осы мәлімдемеден кейін, оның әріптесі Феллиппс, Карьерді суға батыру, жаппай өлім жазалары, қирату, ұрлық, тонау, Нантты тоңсықтап салу, ашаршылық пен тәртіпсіздік, сондай-ақ әйелдер мен балаларды қасақана өлтірумен айыптады. Карьер Нантты тазарту үшін пайдаланған "Марат жасағының" мүшелері сотта болды, олардың ішінде Перро Шо, Левек, Боллоньель, Грандемайсон және Мэнге бар еді. Барлығы тікелей немесе жанама түрде Карьер тағайындаған Нанттың революциялық комитетіне кірді. Қазылар алқасы Карьерді өлім жазасына кесу туралы бірауыздан шешім қабылдады. Революциялық трибунал оны Республикаға қарсы күреспеген азаматтарды суға батырып, оқтап жаппай өлтіргені үшін кінәлі деп тапты. Олар бұл өлім жазаларын "біліп, қатыгездікпен және контрреволюциялық мақсатпен" жасалғанын мәлімдеді. Карьер Нанттың революциялық комитетінен екі серігімен бірге 1794 жылдың 16 желтоқсанында Парижде гильотинамен өлім жазасына кесілді.