Кіріспе

Британдық арнайы операциялар күштері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде. Екінші дүниежүзілік соғыс коммандостары, сондай-ақ Британдық коммандостар деп те аталады, 1940 жылдың маусымында Уинстон Черчилльдің Германия басып алған Еуропаға қарсы шабуылдар жүргізе алатын арнайы күштерді құру туралы өтінішінен кейін құрылды. Бастапқыда Британ армиясының ішіндегі, Арнайы қызмет бригадасына ерікті түрде келген сарбаздардан құрылған коммандос қатары ақырында Британ қарулы күштерінің барлық түрлерінің және Германия басып алған елдерден келген көптеген шетелдік еріктілердің өкілдерімен толықты. Соғыс аяқталғанға дейін Ачнакарридегі коммандос курсынан 25 000 адам өтті. Бұл санға тек британдық еріктілер ғана емес, сонымен қатар Грекия, Франция, Бельгия, Нидерланды, Канада, Норвегия және Польшадан келген еріктілер де кірді. АҚШ Армиясының рейнджерлері, АҚШ Теңіз жаяу әскерінің шабуылшылары және Португалияның Fuzileiros теңіз жаяу әскерінің корпусы коммандостар үлгісінде құрылды. Соғыс кезінде 30-дан астам бөлімшеге және төрт шабуыл бригадасына жеткен коммандостар Арктикалық аймақтан Еуропаға дейін, Жерорта теңізі мен Таяу Шығыстан Оңтүстік-Шығыс Азияға дейін барлық соғыс театрларында қызмет етті. Олардың операциялары теңізден немесе парашютпен түсетін шағын топтардан бастап, Еуропа мен Азияға одақтастардың шабуылын бастаған шабуыл жасағының бригадасына дейін ауқымды болды. Соғыстан кейін көптеген коммандос бөлімшелері таратылды, тек Корольдік теңіз жаяу әскерінің 3-коммандос бригадасы сақталды. Қазіргі заманғы Корольдік теңіз коммандостары, Парашют полкі, Арнайы әуе күштері, Британ армиясының коммандостары және Арнайы қайық қызметінің тамыры коммандостарға дейін жетеді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы коммандостардың мұрасы Еуропа мен АҚШ-қа да таралады: француз теңіз коммандостары, голландтық Корпс Коммандотропен, бельгиялық Арнайы операциялар полкі, грек 1-ші рейдерлік-десантшылар бригадасы, АҚШ армиясының рейнджерлері және «жасыл береттер» соғыс кезіндегі коммандостардың ықпалына түсті.

Құрылу

Британдық коммандос – 1940 жылғы маусымда арнайы қызметтер үшін ұйымдастырылған Ұлыбритания қарулы күштерінің бір құрамасы. Британ экспедициялық корпусының (БЭК) Дюнкерктен эвакуациялануына әкелген оқиғалардан соң, Франция шайқасының сәтсіз аяқталуынан кейін, Ұлыбритания премьер-министрі Уинстон Черчилль немістерге зиян келтіру және британдықтардың рухын көтеру үшін күш жинап, жабдықтауға шақырды. Черчилль бірлескен штаб басшыларына Германия басып алған Еуропаға қарсы шабуыл жоспарларын ұсынуды тапсырды және 1940 жылғы 6 маусымда генерал Гастингс Исмайға жолдаған хатында: "Арнайы жаттығудан өткен, аңшылар сияқты әскерлермен кәсіпорындар дайындалуы керек, олар осы жағалауларда үрейлі билік орнатуға қабілетті болуы керек, бірінші кезекте "қиып-жою" саясатын қолдану арқылы" деді. Сол кездегі Императорлық Бас штабтың бастығы – генерал Джон Дилл, ал оның әскери көмекшісі – подполковник Дадли Кларк еді. Кларк бұл мәселені Диллмен Соғыс министрлігінде талқылап, оған Бур коммандостарының тактикасына негізделген жаңа күш құруды ұсынған құжатты дайындады: "шапшаң және күшті соққы беріп, ертең қайта шайқасу үшін шегініңіз"; осыдан бастап олар "Коммандос" аталды. Черчилльдің ниеттерін білген Дилл Кларктің ұсынысын бекітті. Бірінші коммандос операциясы, "Collar" операциясы, 1940 жылғы 24-25 маусым күндері түнде жүзеге асырылды. Арнайы қызметке еріктілерді іздеу бастапқыда Ұлыбританиядағы белгілі бір құрамалардағы әскерлермен және Норвегия кампаниясында қызмет еткен, Аумақтық армия (TA) дивизияларынан құрылған таратылған тәуелсіз роталардың еріктілерімен шектелді. 1940 жылы сәуірде 2-ші эшелондық Аумақтық армия дивизияларының еріктілерінен 10 тәуелсіз рота құрылды. Олар Норвегияда партизандық операциялар жүргізуге арналған. Әрбір 10 ротаның құрамында бастапқыда 21 офицер және 268 сарбаз болды. Арнайы қызметтер бригадасы тез арада 12 бөлімге дейін кеңейтілді, олар Коммандос деп аталды. Әрбір Коммандостың командирі подполковник болды және олардың саны шамамен 450 адамды құрады (75 адамнан тұратын взводтарға бөлінді, олар өз кезегінде 15 адамнан тұратын бөлімдерге бөлінді). Коммандос күштері Біріктірілген операциялар штабының оперативтік бақылауында болды. Біріктірілген операциялардың бас қолбасшысы ретінде алғашқы таңдалған адам – Адмирал Роджер Кейс, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Галлиполи операциясының және Зеебрюгге шабуылының қатысушысы болды. 1941 жылғы қазан айында Кейс отставкаға кетіп, вице-адмирал Лорд Луис Маунтбеттен оның орнына тағайындалды.

Командалық бөлімшелер

Ұлыбританияда құрылған командо бөлімшелері: No. 1, No. 2, No. 3, No. 4, No. 5, No. 6, No. 7, No. 8 (Гвардия), No. 9, No. 10 (Түйіндес Одақ), No. 11 (Шотландия), No. 12, No. 14 (Арктикалық), No. 30 және No. 62 Командо. Сол уақытта Таяу Шығыста төрт командо бөлімшесі құрылды: No. 50, No. 51, No. 52 және Таяу Шығыс Командосы. Бұл құрылған ең ірі командо бөлімшесі болды және онда Франция, Бельгия, Польша, Норвегия, Нидерланды және No. 3 (X) тобы болды. No. 3 (X) тобы жау шетелдік азаматтардан құралды; ол ағылшын, еврей немесе британ тобы деп те белгілі болды және 1944 жылы ресми түрде «Аралас топ» деп аталды. Олардың көпшілігі неміс, австриялық немесе Шығыс Еуропалықтар болды, ал басқалары нацистік Германиядан саяси немесе діни босқындар еді. Кейбір командостар бастапқыда нақты міндеттерге бағытталды. No. 2 Командо әрқашан парашюттік бөлімше болуы тиіс еді. 1940 жылдың маусым айында олар парашюттік дайындыққа кірісіп, 11-ші Арнайы Әуе Қызметі (SAS) батальоны болып қайта аталды, ол ақырында 1-ші Парашюттік Батальонға айналды. Олардың қайта аталғаннан кейін жаңа No. 2 Командо құрылды. Басқа командостар Лейфорс деп аталатын үлкен құрамаға біріктіріліп, Таяу Шығысқа жіберілді. No. 14 (Арктикалық) Командосының әскери қызметшілері Арктикалық аймақтағы операцияларға арнайы дайындықтан өтті және кемелерге шабуыл жасау үшін шағын қайықтар мен каноэлерді пайдалануға маманданған. Бірлескен қызмет бөлімі No. 30 Командосы барлау үшін құрылды. Оның мүшелері жау құжаттарын тану, іздеу техникасы, сейфтерді ашу, тұтқынмен жұмыс істеу, фотосуретке түсіру және қашу техникасы бойынша оқытылды. No. 62 Командосы немесе Кішкентай масштабты шабуыл күші – Арнайы Операциялар Атқарушысының (SOE) операциялық бақылауындағы 55 адамнан тұратын шағын бөлімше. Олар SOE жоспарлаған рейдтерді жүзеге асырды, мысалы, Батыс Африка жағалауындағы испандық Фернандо По аралындағы «Почта шебері» операциясы. 1941 жылдың ақпан айында командос жаңа әскери штатқа сәйкес қайта ұйымдастырылды. Әр командо бөлімшесі енді штабтан және алты топтан (бұрынғы 10-ның орнына) тұрды. Әр топ үш офицерден және 62 қатарлы әскерден тұрады; бұл сан әр топ екі шабуылдық десант кемесіне сыятындай етіп белгіленді. Жаңа құрылым сонымен қатар екі толық командо бөлімшесін «Глен» типіндегі десант кемесінде және бір бөлімшені «Голланд» типіндегі десант кемесінде тасымалдауға мүмкіндік берді. Әр командоға берілген автокөлік құрамына командирге арналған бір автомобиль, 12 мотоцикл (алтысы қосалқы арбаларымен), екі 15 центнерлік (cwt) жүк көлігі және бір 3 тонналық жүк көлігі кірді. Бұл көліктер тек әкімшілік және оқу мақсатында берілді және операцияларға қатысу үшін емес еді. 1942 жылдың ақпан айында Корольдік теңіз жаяу әскерлері өздерінің командо бөлімшелерін ұйымдастыруға міндеттелді. Корольдік теңіз жаяу әскерлері құрамында барлығы тоғыз командо бөлімшесі құрылды: No. 40, No. 41, No. 42, No. 43, No. 44, No. 45, No. 46, No. 47 және соңғысы – No. 48, ол 1944 жылы ғана құрылды. Басқасы – Корольдік Әуе Күштері Командосы, олар жаудың әуежайларын пайдалануға немесе жаңа ұшу-қону жолақтарын іске қосуға және оларды қорғауға көмектесу үшін шабуыл күшін сүйемелдейтін.

1943 жылғы қайта ұйымдастыру

1943 жылы командос бөлімшесінің құрамы өзгертілді. Әр командада енді шағын штаб, бес жауынгерлік топ, ауыр қару-жарақ тобы және байланыс взводы болды. Жауынгерлік топтар барлық шендегі 65 адамнан тұрды, олар екі 30 адамдық бөлімге бөлінді, ал әр бөлім үш 10 адамдық кіші топқа бөлінді. Ауыр қару-жарақ тобы 3 дюймдік миномет және «Викерс» пулеметтерінен құралған топтардан тұрды. Командаларға операцияларға қатысу үшін қажетті автокөлік берілді. Олардың автокөлігіне командирдің машинасы, 15 мотоцикл (алтысы тіркемелі), он 15 центнерлік жүк көліктері және үш 3 тонналық жүк көліктері кірді. Ауыр қару-жарақ тобында жеті «Джип» пен тіркемелер, сондай-ақ әр жауынгерлік топ пен штаб үшін бір-бір «Джип» болды. Бұл оларға екі жауынгерлік топты, ауыр қару-жарақ тобын және Команда штабын орналастыруға жеткілікті көліктерді қамтамасыз етті. Осы кезде командалар кішкентай шабуылдық операциялардан алыстай бастады. Олар болашақ одақтас десанттық операцияларын бастау үшін төрт бригадаға біріктірілді. Бұрынғы Арнайы қызмет бригадасының штабы генерал-майор Роберт Стерджестің басшылығымен Арнайы қызмет тобымен ауыстырылды. Қалған 20 командалық бөлімнің 17-сі төрт Арнайы қызмет бригадасын құруға жұмсалды. Қалған үш команда (№ 12, 14 және 62) кішкентай шабуылдарға назар аудару үшін бригада құрамынан тыс қалды. Операциялардың қарқынының артуы, еріктілердің жетіспеушілігі және жарақат алғандарды алмастыру қажеттігі 1943 жылдың соңында оларды таратуға мәжбүр етті. Кішкентай шабуылдық рөл № 10 (Халықаралық одақтас) командасының екі француз тобына берілді. 1944 жылдың желтоқсанында төрт Арнайы қызмет бригадасы команда бригадалары болып қайта аталды.

Оқыту

1940 жылы командос бөлімшелері құрылған кезде, оқуды бөлім командирлерінің жауапкершілігінде болды. Сол кездегі британдық армияда жабдықтың жалпы жетіспеушілігі оқу-жаттығуға кедергі келтірді, себебі көптеген қару-жарақ пен жабдық Дюнкеркте қалдырылған еді. 1940 жылдың желтоқсанында Таяу Шығыс командосы қоймасы құрылды, ол сол театрдагы командос бөлімшелерін даярлау және күшейтуге жауапты болды. 1942 жылдың ақпанында Шотландияның таулы аймағындағы Ашнакарридегі командос оқу қоймасы Бригадир Чарльз Хейдонның басшылығымен, Лейтенант-полковник Чарльз Вонның қолбасшылығымен құрылды. Бұл қойма толық бөлімдерді және жеке алмастырушыларды даярлауға жауапты болды. Оқу режимі сол кезде инновациялық және физикалық тұрғыдан қиын болды, сондай-ақ британдық армияның қалыпты жаттығуларынан әлдеқайда жоғары деңгейде еді. Қойма қызметкерлерінің барлығы қолмен таңдалған, еріктілердің өтемін бере алатын қабілетке ие болған адамдардан құралды. Оқу және бағалау келгеннен кейін дереу басталды, еріктілер Spean Bridge теміржол стансасынан командос қоймасына дейін барлық жабдықтарымен 8 миль (13 км) қашықтықты жүріп өтуге міндетті болды. Олар келгенде Вон оларды қарсы алып, курстың физикалық талаптарын және талаптарға сай келмейтін әрбір адамның "бөлімге қайтарылатынын" (RTU) атап өтті. Брэмарда тағы бір кішігірім командос қоймасы, Командалық тау және қар соғысы оқу лагері құрылды. Бұл лагерьді екі белгілі альпинист басқарды: қойма командирі, эскадрилья басшысы Франк Смайт және бас инструктор майор Джон Хант. Қойма арктикалық жағдайларда операцияларға дайындық жүргізді, қар басқан тауларға өрмелеу, тік жарларды бағындыру, кішкентай қайықтар мен каноэлерді басқару бойынша оқулар өткізді. Оқулар қарлы жағдайда қалай өмір сүруге, қалай күресуге және аяқпен немесе шаңғымен қалай жылжуға үйретті. Соғыс аяқталғанға дейін Ашнакарридегі командос курсынан 25 000 адам өтті. Бұл санға тек британдық еріктілер ғана емес, сонымен қатар Бельгия, Франция, Нидерланды, Норвегия, Польша және Командастар үлгісінде құрылған АҚШ армиясының рейнджерлері де кірді.

Қару-жарақ пен жабдық

Командалар рейдтік күш ретінде, әдеттегі жаяу әскер батальонының ауыр қару-жарағымен жабдықталмады. Қолданылған қару – сол кездегі стандартты британдық армияның жеңіл қаруы болды; көптеген мылтықшылар Lee-Enfield мылтығын алып жүрді, ал бөлімге оттық қолдауды Bren жеңіл пулеметі қамтамасыз етті. Thompson автоматты пістолеті басымдық таңдауы болды, бірақ соғыс барысында командалар арзан әрі жеңіл Sten пістолетін де қолданды. Команда бөлімдері, британдық жаяу әскер бөлімдеріне қарағанда, көбірек Bren және Thompson қаруларымен жабдықталған. Бастапқыда Webley револьвері стандартты жеке қару ретінде қолданылды, бірақ ол ақырында Thompson автоматты пістолеті сияқты оқ-дәрілерді пайдаланатын Colt 45 пістолетімен алмастырылды. Fairbairn-Sykes күрес пышағы командалардың қолма-қол айқасында қолдануы үшін арнайы жасалған, BC 41 буынды пышақ/қанжарды алмастырды, бірақ далада түрлі-түрлі дулығалар мен пышақтар қолданылды. Бастапқыда командалар британдық армияның қалған бөлігінен ешқандай айырмашылығы болмады және еріктілер өздерінің полк бас киімдері мен белгілерін сақтап қалды. №2 команда барлық шендер үшін шотланд бас киімін қабылдады, ал №11 (Шотландия) команда қара шүберекті Там О’Шантер киді. 1942 жылы жасыл команда береті мен Біріктірілген операциялар тактикалық тану белгісі қабылданды. Олар рейдтік операцияларға жабдықталғандықтан және жеңіл қаруланғандықтан, газға қарсы қорғаныс құралдарын және үлкен будаларын алып жүрмеді, ал стандартты британдық болат дулығасы жүн шапкамен ауыстырылды. Ауыр арнайы аяқ киімдердің орнына, олар үнсіз қозғалуға мүмкіндік беретін жеңіл резеңке табанды спорттық аяқ киімдерін киді. Барлық шендерде арқан болды, олардың бірнешеуі біріктіріліп, жартастарға немесе басқа кедергілерден өту үшін ұзын арқандар жасады. Катермен жүзу кезінде қауіпсіздік үшін үрмелі құтқару белбеуі кигізілді. Командалар оқ-дәрі, жарылғыш заттар және басқа да бұзу жабдықтарын тасымалдау үшін Bergen рюкзагын қабылдаған алғашқы бөлімше болды. Жауынгерлік киімге жамылғы кию үшін жауынгерлік киім жасалды, ал әуедегі күштердің маскировкаланған Denison көйлегі соғыстың соңында команда күштері үшін стандартты жабдыққа айналды. Тағы бір және ұқсас маңызсыз рейд, "Амбассадор" операциясы, 1940 жылдың 14 шілдесі күні түнінде Германия басып алған Гернси аралында №3 командасы мен №11 тәуелсіз компаниясының күштерімен жүзеге асырылды. Бір топ қателесіп, басқа аралға қонды, ал екінші топ қайықтан суға түсіп, су олардың бастарынан асып кетті. Барлау мәліметтеріне сәйкес, аралда үлкен неміс казармасы болған, бірақ командалар тек бос ғимараттарды ғана тапты. Жағаға қайтып келгенде, қатты толқындар олардың қайығын жағадан алысқа итерді, сондықтан оларды жинап алу үшін теңізге жүзуге мәжбүр болды. Солтүстік-батыс Еуропада 1940 және 1944 жылдар аралығында 57 рейд жасалды. Олардың 36-сы Франциядағы нысаналарға қарсы болды. Норвегияға қарсы 12 рейд, Норман аралдарына 7 рейд, Бельгия мен Нидерландыға бір рейд жасалды. Рейдтердің табысы әртүрлі болды; Сент-Назаирдегі кемежай қондырғыларына қарсы жасалған "Арба" операциясы барлық уақыттағы ең үлкен рейд ретінде мойындалды, бірақ басқалары, мысалы, "Акватинт" және "Мускетун" операциялары, барлық қатысушылардың тұтқындалуына немесе өліміне әкелді.

Норвегия

Норвегиядағы алғашқы коммандостық рейд, "Клеймор" операциясы, 1941 жылдың наурыз айында No. 3 және 4 командалары тарапынан жүзеге асырылды. Бұл соғыста Ұлыбританиядан жасалған алғашқы ірі рейд болды. Олардың мақсаты – қорғалмаған Норвегияның Лофотен аралдары. Олар балық майы зауыттарын, жанармай қоймаларын және 11 кемені жойды, 216 неміс әскерін, шифрлау құралдарын және код кітаптарын тұтқындады. 1941 жылдың желтоқсан айында екі рейд өтті. Біріншісі – "Анклет" операциясы, No. 12 командасының 26 желтоқсанда Лофотен аралдарына жасаған шабуылы. Неміс гарнизоны Рождество мерекесін тойлап жатқан кезде оңай жеңіліске ұшырады; коммандостар екі күннен кейін қайта кемеге мінді. "Арчер" операциясы – Вэгсёй аралына жасалған ірі рейд. Бұл рейдке No. 2, 3, 4 және 6 командаларының, Корольдік теңіз күштерінің флотилиясы және шектеулі әуе көмегі қатысты. Рейд зауыттарға, қоймаларға және неміс гарнизонына елеулі зиян келтірді, сондай-ақ сегіз кемені батырды. Осыдан кейін немістер Норвегиядағы гарнизонды тағы 30 000 әскермен күшейтті, жағалау және ішкі қорғанысты жақсартты және аймаққа бірнеше ірі кемелерді жіберді. Қалған үш команда Швецияға жетіп, ақырында No. 2 командасына қайтарылды. 1943 жылы Норвегия тобы No. 10 (Түрлі одақтас), No. 12 және No. 14 (Арктикалық) командалары Корольдік теңіз күштеріне Норвегия жағалау суларында кемелерге қарсы рейдтер жүргізуге көмектесті. Коммандостар теңізде болған кезде теңіз күштерінің моторлы торпедалық катерлеріне қосымша өрт күшін ұсынды және Норвегия фиордтарында тоқтаған кезде күзет күштері ретінде әрекет етті. 1943 жылдың сәуір айында No. 14 (Арктикалық) командасының жеті адамы Хаугесунд маңындағы неміс кемелеріне қарсы "Шахмат" кодолық атымен рейдке қатысты. Олар лимпет миналарын қолданып бірнеше кемені батыруға қол жеткізді, бірақ тұтқындалып, ақырында Заксенхаузен және Берген-Бельзен концлагерлеріне жеткізілді, онда олар өлім жазасына кесілді. Немістер Норвегияға бағытталған көптеген рейдтерге жауап ретінде ондағы әскерлер санын арттырды. 1944 жылға қарай гарнизонның саны 370 000 адамға жетті.

Канал аралдары

Канал аралдарында жеті командалық операция жүргізілді. Гернсиге бағытталған «Амбассадор» операциясы олардың алғашқысы және ең ірісі болды, онда No.3 командасы мен No.11 тәуелсіз ротасынан 140 адам 1940 жылдың 14 шілдесінде түнгі шабуыл жасады. «Бранфорд» операциясы, Алдерниге болашақ шабуылдарды қолдау үшін қолайлы қарулы позицияны анықтау мақсатындағы барлау миссиясы, бірнеше күннен кейін жүзеге асырылды. Сол жылдың қазан айында No.12 және 62 командаларынан 12 адам «Базальт» операциясына қатысты, ол Саркқа жасалған шабуыл кезінде 4 неміс сарбазын өлтіріп, біреуін тұтқынға алды. Басқа Канал аралдарындағы шабуылдар одан аз сәтті болды. 1943 жылдың қаңтарында Гермге жасалған «Хаккабак» операциясы сәтсіз аяқталды. Командалар үш рет аралдың тік беткейлеріне көтерілуге тырысқаннан кейін барып шыңға жетті, бірақ неміс әскерлерінің немесе арал тұрғындарының ешқандай белгісі байқалмады. Келесі шабуылдар – 1943 жылдың желтоқсанындағы «Хардтак 28» және «Хардтак 7» операциялары болды. «Хардтак 7» операциясында командалар Саркқа қайта оралды, бірақ аралдың тік беткейлерінен көтеріле алмағандықтан операцияны тоқтатып, Англияға қайтуға мәжбүр болды. Алайда, Африка корпусының Киренаикаға келуі және Югославия мен Грекияға басып кіруі стратегиялық жағдайды күрт өзгертті. Март айында Лейфорс Мысырға келген кезде жағдай қиын болды. Грекияға күштерді жөнелту командаларды жалпы резервтегі жалғыз әскер етіп көрсетті. Стратегиялық жағдай нашарлаған сайын, оларды мақсатты түрде қолдану қиынға соқты, себебі олар әскердің қалған бөлігін күшейту үшін шақырылды. 1941 жылдың мамырында Лейфорстың көп бөлігі Крит шайқасына күш ретінде жіберілді. Олар қонумен бірге шабуылдық рөлде қолданылмайды, керісінше, оңтүстікке қарай шегіну жолын қамтамасыз етеді деп шешілді. Олар осындай операцияға жақсы дайындалмаған, себебі оларда миномет немесе артиллерия сияқты жанама отты қолдау қарулары болмады; олар негізінен мылтықтармен және бірнеше Bren жеңіл пулеметтерімен қаруланды. Критке жіберілген 800 командадан 600-і қаза тапқан, жоғалған немесе жараланған деп есептелді; аралдан тек 179 команда қана шыға алды. 1941 жылдың сәуір айында No.7 командасы Бардияға шабуылға қатысты, бірақ 1941 жылдың шілдесінің соңында Лейфорстың күші күрт азайды. Ағымдағы жағдайға байланысты күшейту күтілмеді. 1942 жылдың қарашасында No.1 және No.6 командалары «Шамыл» операциясы аясында Алжирдегі одақтас әскерлерінің десанттарына бастаушы күш ретінде қатысты. Бұл кезде британдықтар мен Виши Франциясы арасындағы қарым-қатынас шиеленіскен, себебі Мерс-эль-Кебирге шабуыл сияқты бірнеше қақтығыстар болды. Нәтижесінде, командаларды американдық қару-жарақ пен формамен жабдықтау туралы шешім қабылданды, бұл қорғаушыларды ынталандыру мақсатында жасалды. Тунис науқаны «Шамыл» десанттарынан кейін басталды. No.1 және No.6 командалары 1943 жылдың ақпан-наурыз айларында Седжененнің бірінші шайқасына қатысты. Екі командалық бөлім де сәуір айына дейін соғыс алаңында болды, содан кейін оларды Солтүстік Африкадағы шайқастан шығару туралы шешім қабылданды. Әдеттегі жаяу әскер бөлімдерінің әкімшілік қолдауы мен күшеюі болмағандықтан, екі бөлімнің күші азайды және олар енді тиімді деп есептелмеді. Италия науқанындағы 2-ші арнайы қызмет бригадасына 1943 жылдың қарашасында No.10 (Көпұлтты одақтас) командасының бельгиялық және поляк әскерлері қосылды. Поляк әскерлері 2/6-шы Королева полкі уақытында кездесу орнына келмеген кезде, неміс басып алған ауылды өздері басып алды. 1945 жылдың 2 сәуірінде қазіргі 2-ші командалық бригаданың барлығы Солтүстік-шығыс Италиядағы Комаччо лагунасында «Рост» операциясына қатысты. Бұл немістерді По өзенінен өтіп, Италиядан шығарып тастау үшін жазғы үлкен шабуылдың алғашқы ірі әрекеті болды. Үш күндік қатал шайқастан кейін командалар лагунаны Адриатикадан бөліп тұрған тілшеге тазартты және 8-ші армияның қанатын қамтамасыз етті. Бұл негізгі шабуыл Аргента аймағынан емес, жағалау бойымен жүргізіледі деген ойды тудырды. Майор Андерс Лассен (Арнайы әуе күштері) және елордалық сержант Томас Пек Хантер No.43 (Royal Marine) командасы «Рост» операциясы кезінде көрсеткен батылдығы үшін қаза болғаннан кейін Виктория кресімен марапатталды.

Франция

1940-1944 жылдар аралығында Францияға қарсы 36 командалық шабуылдары жасалды, көбінесе 10 мен 25 адамға қатысты шағын операциялар. Кейбір ірі шабуылдарда бір немесе бірнеше командалық бөлімдер қатысты. 1942 жылдың 19 тамызында француз жағалауындағы Дипп қаласында ірі десант операциясы жүзеге асты. Негізгі күшті 2-ші канадтық жаяу әскер дивизиясы құрады, оған No. 3 және No. 4 командалары қолдау көрсетті. No. 3 командасының міндеті – Диппке түскен десантты атқылау мүмкіндігі бар Берневаль-ле-Гранд маңындағы неміс жағалау батареясын бейтараптандыру болды. No. 3 командасын тасыған десанттық кеме неміс жағалау конвойымен кездесті. Тек майор Питер Янгтың басқаруындағы бірнеше командалық жасақ ғана жағаға түсіп, тікенек сыммен тоғысқан тік жарды басып өтті. Ақырында 18 командалық жасақ Берневаль арқылы батарея периметріне жетіп, нысананы қолшаңғы қаруларымен атқылады. Олар қаруларды жоя алмаса да, снайперлік атыс арқылы неміс артиллериясын шабуылға тиімді атқылаудан алдын алды. Қосымша операцияда No. 4 командасы француздық No. 10 (Көшбасшылық одақтас) командасымен және 50 АҚШ әскерінің рейнджерлерімен бірге күшпен қонды және Варенгевильдегі артиллерия батареясын жойды. No. 4 командасының көп бөлігі Англияға қауіпсіз оралды. No. 4 командасының капитаны Патрик Портеус шабуыл кезіндегі ерлігі үшін Виктория кресімен марапатталды. 1944 жылдың 6 маусымында Нормандияға түскен кезде екі арнайы қызмет бригадасы қолданылды. 1-ші арнайы қызмет бригадасы британдық 3-ші жаяу әскер дивизиясының артынан Сворд-Бич жағасына қонды. Олардың басты мақсаты – түнде қонған және солтүстік фланкті және Орн өзенінің үстіндегі көпірлерді ұстап тұрған 6-шы әуе десанттық дивизияға жол ашу болды. Командалық жасақтар Уистрем қаласын тазартып, шамамен 16 шақырым қашықтықтағы көпірлерге бет алды. Пегасус көпіріне жеткен командалық жасақтар Орн көпірінің сол жақ қанатында шайқасты, бірақ кейін кері шегінуге бұйрық берілді. Нормандияға түскендегі барлық Корольдік теңіз жаяу әскерлерінің 4-ші арнайы қызмет бригадасы да қатысты. No. 48 командасы Юнона жағалауының сол жақ қанатына, ал No. 41 командасы Сворд-Бичтің оң жақ қанатына қонды, содан кейін Лион-сюр-Мерге шабуыл жасады. No. 48 командасы Сент-Обин-сюр-Мер бекінісінің алдына қонды және өздерінің құрамының қырық пайызын жоғалтты. 4-ші бригаданың соңғы бөлімі No. 47 командасы болды, ол Аснелс қаласының жанында Голд-Бичке қонды. Оларды жағаға жеткізген бес десанттық кеме миналар мен жағадағы кедергілерге түсіп, 420 адамының 76-сы қаза тапты. Бұл шығындар олардың негізгі мақсатына, Порт-ан-Бессин портына, келер күні басып алуын кешіктірді.

Нидерланды

Шелда шайқасы 1944 жылдың 1 қарашасында басталды, 4-ші арнайы қызмет бригадасы Вальхерен аралына теңізден шабуыл жасауға тағайындалды. Жоспар бойынша, аралға екі бағыттан шабуыл жасалуы керек еді: командостар теңіз арқылы, ал Канаданың 2-ші және 52-ші (Төмендік) дивизиялары тас жол арқылы шабуылдайды. 4-ші команда Флашингке, ал 41-ші және 48-ші командалар Весткапельге түсті. 47-ші команда резервте қалды және 41-ші және 48-ші командалардан кейін түсті. Олар 48-ші командадан өтіп, оңтүстіктегі 4-ші командамен байланыс орнатуға тырысуы керек еді. 48-ші команда тез арада радар стансасын басып алды, содан кейін Весткапельден оңтүстікке қарайғы қару батареясына шабуыл жасады, ол түн түспей тұтқындалды. 1-ші командалық бригада 1945 жылдың наурыз айында Рейн өзенін кесіп өту операциясы «Plunder»-ге қатысты. 1945 жылдың 23 наурыз күні кешке ауыр артиллериялық бомбалаудан кейін, бригада 15-ші (Шотландиялық) және 51-ші (Таулық) дивизиялармен бірге қараңғылықта алғашқы шабуылды жасады. Немістер өздерінің резервтік әскерлерінің көп бөлігін АҚШ-тың 9-шы бронетанкті дивизиясы басып алған Ремагендегі Людендорф көпіріне ауыстырды. Командостар Рейн өзенін Веселден батысқа қарай 2 миль (3 км) жерде кесіп өтті. Олардың кесіп өтуіне ешқандай қарсылық болған жоқ және бригада Веселдің шеттеріне бет алды. Мұнда олар Корольдік әуе күштерінің 200 бомбалаушы ұшағы шабуылдап, 1000 тоннадан астам бомба тастағанша күтті. Түн ортасынан кейін қалаға кірген командостар, ұшаққа қарсы дивизиямен ұйымдасқан қорғаушылардан қарсылыққа тап болды. Барлық қарсылық 25 наурыз күні ғана тоқтады және бригада қала басып алынғанын жариялады.

Бірма

1944-1945 жылдардағы Бирма науқаны барысында 3-ші командалық бригада Оңтүстік майданның бірнеше жағалауға түсу операцияларына қатысты. Бұл операциялар Кангаудағы 170-ші биіктіктегі шайқаспен аяқталды. Онда 1-ші командалық бөлімнің лейтенанты Джордж Ноуленд қаһармандық ерлігі үшін қаза болғаннан кейін Виктория кресімен марапатталды. Командостардың 170-ші биіктік үшін 36 сағатқа созған шайқастағы жеңісі 54-ші жапон дивизиясының қашу жолын кесті. 25-ші Үндістан жаяу әскер дивизиясының тағы да жағалауға түсуі және 82-ші (Батыс Африка) дивизиясының құрлықпен шабуылдауы жапондардың Аракан аймалындағы тұруын мүмкінсіз етті. Жапон армиясының жиырма сегізінші армиясының толық құрылуына жол бермеу үшін жалпы шегініс бұйырылды. Содан кейін командалық бригада "Тізім" операциясына дайындық үшін Үндістанға қайтарылды. Жапондардың капитуляциялауына байланысты "Тізім" операциясы қажет болмады, сондықтан бригада Гонконгқа полициялық міндеттерді орындау үшін жіберілді.

Мұра

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Ұлыбританияның барлық армиясы, Корольдік теңіз флоты, Корольдік әуе күштері және бірқатар Корольдік теңіз жауынгерлерінің командалары таратылды. Бұл үш Корольдік теңіз жауынгерлерінің командасын және бір бригаданы (армиялық бөлімдермен бірге) қалдырды. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, британдық командос күштері 3-ші командос бригадасынан тұрады, оған Корольдік теңіз жауынгерлері мен Ұлыбритания армиясының бөлімдері, сондай-ақ Корольдік теңіз және Корольдік әуе күштерінен жаттықтырылған командостар кіреді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық коммандостардан бастау алатын Ұлыбритания қарулы күштерінің басқа да бөлімшелері – Парашют полкі, Арнайы әуе күштері және Арнайы қайық күштері. No. 10 (Inter Allied) командасына қатысқан Батыс елдерінің ішінде соғыстан кейін командос күштерін құрамаған ел – Норвегия ғана. Француз әскерлері – теңіз командаларының ізашары болды. Голланд әскерлері – Корпс Коммандотропеннің, ал Бельгия әскерлері – Жедел әрекет тобының алдыңғы қадамдары еді. АҚШ армиясының рейнджерлерінің 1-ші батальоны да британдық коммандостардың ықпалында болды. Олардың алғашқы еріктілері Солтүстік Ирландиядағы әскерлерден болды, олар Ачнакарридегі командос базасында оқуға жіберілді. Бірақ кейіннен рейнджер батальондары британдық ықпалдан тәуелсіз құрылып, жаттықтырылды. Командалар құрамында қызмет еткендерге соғыс кезінде 479 награда берілді. Оның ішінде барлық шендерге берілген сегіз Виктория кресі бар. Офицерлерге 37 Еңбегі үшін ордені (9 қайталаумен) және 162 Әскери кресі (13 қайталаумен) табысталды. Қалған әскери қызметшілерге 32 Ерекше қызмет көрсеткені үшін медалі және 218 Әскери медаль берілді. 1952 жылы Король-ана Командос ескерткішінің ашылуына қатысты. Қазіргі таңдағы Шотландиядағы А санатындағы ескерткіш, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрылған британдық коммандос күштерінің ерлеріне арналған. Спиан Бридж ауылынан шамамен бір шақырым қашықтықта орналасқан ол, 1942 жылы Ачнакарри қалысында құрылған Командос оқу орталығының жаттығу алаптарына қарап тұрады.