Кіріспе
Грег Иганның 1999 жылғы романы — Грег Иганның 1999 жылы жарық көрген ғылыми-фантастикалық романы. Инженер және ғылыми-фантастикалық әдебиет сыншысы Карен Бернхам, Эганның романдары ғылыми және әлеуметтік-саяси талқылауларға «әдемі» стильде терең бойлап, осы әңгімелерге үлес қосатынын айтты. Бернхам Грег Иганның ғылыми фантастикадағы шеберлігі мен көркемдік көзқарасына арналған кітап жазды, сонымен қатар, өте жасырын Эганмен эксклюзивті сұхбат жүргізді. Грег Иган Батыс Австралия университетін математика ғылымдарының бакалавры дәрежесімен бітірді. «Терназия» романында американдық әдебиет сыншысы Н. Кэтрин Хейлс, Эганның кванттық механиканың санамен қалай қиылысуы мүмкін екенін тұжырымдағанын, бұл оның математикалық теорияларды зерттеуінің нәтижесі екенін талдайды. Эган «Негіздер» атты серияда кванттық механиканың негіздерін зерттейді, сонда оның көркем шығармаларындағы ғылыми теорияны түсінуге талпынған жанкүйерлерге қазіргі физиканың негізгі ұғымдарын түсіндіреді. Эган Австралияның босқындар мен пана іздеушілерге қатысты саясатына наразылығын білдірді. «Терназия» романының соңғы сөзінде Эган Австралияның ұстау орталықтарының қатал жағдайларын және 2001 жылғы «Тампа» оқиғасын, оның Австралияның шекараны қорғау саясатын күшейткенін атап өтеді. Ол өзінің осы «атаулылықты» хабарлауға «шынайы міндеттілік» сезінетінін мәлімдейді. Эган босқындарды қолдау қозғалысына белсенді қатысты, ұсталған босқындарды аралап, Австралияда жаңа өмір іздегендерді үйіне қабылдады. Бұл Эганның «Терназия» романының пейзажын құру кезіндегі зерттеулері мен шабыт көзінің маңыздылығын көрсетеді. Босқындық тәжірибесі мен көші-қонның салдары оның «Distress» (1995), «Zendegi» (2010) және «Teranesia» (1999) сияқты романдарынан көрінеді, онда Прабхир мен Мадхурси Канададан пана сұрайды. Американдық философ және мәдениет сыншысы Стивен Шавиро «Терназия» романының Индонезиядағы этностық және діни қақтығыстардың көші-қон арқылы қандай салдарға әкелетінін зерттейтінін айтады. «Терназия» романының алғы сөзінде Эган Альфред Рассел Уоллес жазған «Малай архипелагы» (1869) атты ғылыми саяхаттар журналына алғыс айтады. Ол сондай-ақ Тим Севериннің «Дәмді аралдарға саяхат» еңбегін еске алады, онда Севериннің экспедициясы туралы баяндалады, ол Уоллес алғаш зерттегеннен 140 жыл өткен соң жасалған. Бұл романның Эганның Оңтүстік Моллакус аралдарының экологиясын бейнелеуіне әсер етті.
Teranesia is a 1999 science fiction novel by Greg Egan. Karen Burnham, an engineer and science fiction literary critic, stated how Egan's novels dive into scientific and socio political discourse in an "elegant" way to contribute to these conversations. Burnham wrote a book dedicated to Greg Egan's hard science fiction craft and artistic agenda, with an exclusive interview with notoriously private Egan. Greg Egan received a Bachelors of Science degree in mathematics from University of Western Australia. In Teranesia, American literary critic N. Katherine Hayles analyses how Egan conceptualised how quantum mechanics can intersect with consciousness in Teranesia, a reflection of his studies into mathematical theories. Egan dives into the foundations of quantum mechanics in a series called 'Foundations', where he explains modern physics concepts for fans who yearn to understand the scientific theory in his fictions. Egan has been vocal about his disdain in Australia's treatment of refugees and asylum seekers. In the Afterword for Teranesia, Egan remarks the austere conditions of Australia's detention centres and the 2001 Tampa Affair which roused Australia's border protection policy. He concludes he feels a "melancholic duty to report" these "atrocities". Egan dedicated himself to the refugee support movement, visiting refugees who had been detained and welcoming his home to those released from detention centres seeking a new life in Australia. This highlights Egan's field of research and inspiration when building the landscape of Teranesia. The refugee experience and impacts of migration can be seen in an array of his novels such as Distress (1995), Zendegi (2010) and Teranesia (1999), where Prabhir and Madhursee seek asylum in Canada. Steven Shaviro, an American philosopher and cultural critic states how Teranesia explores ramifications of inter ethnic and religious conflict in Indonesia through migration. In the acknowledgements of Teranesia, Egan shows appreciation toward The Malay Archipelago (1869) by Alfred Russel Wallace, a journal of scientific exploration around the Dutch East Indies, also known as Malaysia, Singapore and Indonesia. He also mentions 'The Spice Islands Voyage' by Tim Severin which recounts Severin's expedition of where Wallace had initially explored 140 years later. This inspired Egan's take on the ecology of the islands of the South Mollacus in the novel.
Тақырыптар
Бұл роман сексуалдық және гендерлік мәселелер, биологиялық эволюция, сана және рационалдық туралы өзара байланысты пікірлерді қамтиды.
Жыныстық қатынас
Тернезияның жарыққа шығу алдындағы көптеген сұхбаттарында Эган, Тернезияның басты тақырыбы биологиялық эволюция және «сексуалдық қатынас» екенін айтады. Кристофер Палмер, ғылыми фантастика саласында сарапшы, фантастика авторы ретінде Тернезиядағы гендерлік стереотиптерді жоюға Эганның қатыстылығын талдайды. Палмер бұл ойды қолдап, Тернезияда Эганның рационализм және өз еркімен шешім қабылдау туралы әңгімелер айтуға бейім екенін көрсетеді. Ол Тернезияның Эганның кейіпкерлерге негізделген романдарының бірі екенін, Прабирдің өзін-өзі анықтауы мен рационалды ойлауының түбі әкесінің Үнді рационалистік қауымдастығымен байланысына дейін барып жететінін атап өтеді. Саймон Петри, танымал ғылыми фантастика жазушысы және Aurealis сыйлығының төрешісі, «Тернезияның» Эганның басқа романдарынан кейіпкерлерге баса назар бергендіктен ерекшеленетінін айтады. Нью-Йорк ғылыми фантастикасын зерттеуші Грег Л. Джонсон мен Петри екеуі де Эганның «Тернезиясының» негізгі күші кейіпкерлердің дамуында, әсіресе басты кейіпкер Прабирде екенін, оның эмоционалдық дағдарысы жауап берушілерді ғылыми жаңалықтардан гөрі көбірек қызықтыратынын мәлімдейді. Гримвуд Эганның дін, саяси тартыс және индонезиялық империализм сияқты маңызды тақырыптарды жеткілікті түрде зерттемейтінін, Прабирдің мотивациясын құруда олқылықтар қалдыратынын сынға алады. Технология мен ғылымның әдеби байланысында сарапшы Н. Кэтрин Хейлс, Эганның «Тернезия» романының сана тұжырымдамаларын «мыңжылдық қайта қарастырудан» өткізетінін айтады. Әдебиет және ғылыми фантастика сарапшысы, жазушы Кристофер Палмер Эганның эволюцияның биологиялық тұжырымдамаларын қалай байланыстырып, адамдардың кемшіліктеріне, мысалы, жаңылысулар мен импульстік әрекеттерге мысал келтіретінін көрсетеді.