Кіріспе

Шөптер клады

Розмаринус ( /rɒzˈmærɪnəs/ ROSSməRYnəs) – Жерорта теңізі бассейнінде өсетін, иісті, жапырақты, көп жылдық шөптердің шағын таксономиялық клады, Lamiaceae тұқымдасына жатады. 2017 жылы Розмаринус туысының түрлері таксономиялық деректерге сүйене отырып, ірі Salvia туысына қосылды. Осылайша Розмаринус енді туыс емес, бірақ Salvia ішіндегі түрлердің монофилетикалық клады болып қалады.

Сипаттама

Жер орталық теңіз аймағында кең таралған розмарин (Salvia rosmarinus) және Солтүстік-Батыс Африка мен Испанияның оңтүстігіне тән Сальвия жордании (бұрынғы Rosmarinus eriocalyx) көптен бері жақсы танымал. Сальвия гранатенсис (бұрынғы Rosmarinus tomentosus) 1941 жылы жеке түр ретінде алғаш рет сипатталды. Розмаринус палауи 2002 жылы түр ретінде тұңғыш рет сипатталған, бірақ осы түрдің танылуы әлі де күмәнді. Жақындағы зерттеулер S. granatensis монофилетикалық топты құрайтынын, бірақ бұл топ парафилетикалық S. jordanii ішінде орналасқанын көрсетті. Сальвия жордании белгілі розмариннен кішкентайрақ жапырақтарымен (тек ұзындығы … және ені … см-ден кем), және тығыз түкті гүл сабақтарымен ерекшеленеді. Ол көбінесе төмен бойлы өседі, жиі … см-ден биік және жатқан (prostrate) түрінде болады, ал ең биік болғанда да … см-ден аспайды (S. rosmarinus … см-ге дейін, ерекше жағдайларда … см-ге дейін жете алады). Розмаринді жазда тұқымнан немесе кесу арқылы көбейтуге болады, сондай-ақ бақша қалдықтарын салғысыз тастау арқылы да таратуға болады.

Табиғи будандар

Сурет Ғылыми атауы Ата-аналары Таралуы Сальвия × лавандулацея де Ноэ (S. jordanii × S. rosmarinus) Андалусиялық розмарин Испания, Марокко, Алжир Сальвия × мендизабалии Sagredo ex Rosua (S. rosmarinus × S. granatensis) Гранадалық розмарин Испанияның Гранада аймағы