Сатушы мен сатып алушы қарым-қатынасы және клиент ұғымы
Customer
Клиент, сатып алушы, тауар немесе қызметтің алушысы кім? Сату-сауда, экономикадағы клиент туралы маңызды ақпарат. Қызметтер мен тауарларды сатып алушылар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сату, сауда және экономика саласында тұтынушы (кейде клиент, сатып алушы немесе төлемші деп аталады) – сатушыдан, жеткізушіден немесе өндірушіден қаржылық операция немесе ақшаға немесе басқа да құнды нәрсеге айырбастау арқылы тауар, қызмет, өнім немесе идея алған адам.
Recipient of a good, service, product, or idea from a vender or seller
In sales, commerce, and economics, a customer (sometimes known as a client, buyer, or purchaser) is the recipient of a good, service, product, or an idea, obtained from a seller, vendor, or supplier via a financial transaction or an exchange for money or some other valuable consideration.
Этимологиясы мен терминологиясы
Ертедегі қоғамдар адал қызметтерге негізделген сыйлық экономикасына тәуелді болды. Кейін, сауда дамыған сайын, адамдар арасындағы қарым-қатынастар уақытша қажеттіліктерге көбірек, ал берік әлеуметтік тілектерге азырақ байланысты бола бастады. Әдетте, тауарлар мен қызметтерді сатып алушыларды клиенттер деп атайды, ал жеке кеңес және шешімдер алатын адамдарды – қауымдастар (клиенттер) дейді. Мұндай ерекшеліктердің қазіргі семантикалық мәні болмаса да, заң фирмалары, киностудиялар және денсаулық сақтау ұйымдары қауымдастар (клиенттер) терминін қолдануға бейім, ал азық-түлік дүкендері, банктер және мейрамханалар клиенттер терминін қалайды.
Early societies relied on a gift economy based on favours. Later, as commerce developed, less permanent human relations were formed, depending more on transitory needs rather than enduring social desires. Customers are generally said to be the purchasers of goods and services, while clients are those who receive personalized advice and solutions. Although such distinctions have no contemporary semantic weight, agencies such as law firms, film studios, and health care providers tend to prefer client, while grocery stores, banks, and restaurants tend to prefer customer instead.
Клиент
Клиент термині латын тіліндегі "клиенттер" немесе "қамқорлық" сөздерінен шыққан, "мойынсұну" немесе "иілу" мағынасын береді және аяқталу сезімімен байланысты. Адамдардың әдеттерін тек ашкөздік пен қорқыныш тудырғанда ғана өзгертетініне көптерім сенімді. Сондықтан клиентті ұтып алу – бірегей оқиға, осы себепті нақты проблемалармен айналысатын кәсіби мамандар, жай ғана тұтынушыларға қарағанда, ұзақ мерзімді клиенттерге ие болуға бейім.
The term client is derived from Latin clients or care meaning "to incline" or "to bend", and is related to the emotive idea of closure. It is widely believed that people only change their habits when motivated by greed and fear. Winning a client is therefore a singular event, which is why professional specialists who deal with particular problems tend to attract long term clients rather than regular customers.
Жұмыс беруші
Құрылыс жұмыстарына төлем жасайтын клиент көбінесе "тапсырыс беруші" деп аталады.
A client paying for construction work is often referred to as an "employer".
"Ішкі тұтынушылар" терминін қолдануға қарсы дәлелдер
Менеджмент және маркетинг саласындағы жетекші авторлар, мысалы Питер Друкер, Филип Котлер, В. Эдвардс Деминг сияқтылар, өз еңбектерінде «ішкі клиент» терминін қолданған жоқ. Олар «клиентті» қоғамдағы өте нақты рөл ретінде қарастырады, ол сұраныс пен ұсыныс арасындағы қарым-қатынастың маңызды бөлігін білдіреді. Кез келген клиенттің ең маңызды қасиеттері: клиент ешқашан жеткізушіге бағынышты болмайды; клиент келіссөздер кезінде жеткізушімен тең құқықта болады және клиент қызмет немесе өнім туралы кез келген ұсынысты қабылдауға не қабылдамауға құқылы. Питер Друкер былай деп жазды: «Олардың бәрі «жоқ» деуге құқылы адамдар, сіз ұсынған нәрсені қабылдау не қабылдамауды таңдау мүмкіндігі бар адамдар». Клиенттің осы сипаттамаларына қарсы, компаниядағы әріптестер арасындағы қарым-қатынас әрқашан тікелей немесе жанама бағыныштылыққа негізделеді. Компания қызметкерлері өз компанияларының процестерін орындауға міндетті. Компания қызметкерлері қандай да бір тапсырманы орындау үшін бөлімше/әріптесті таңдауға құқылы емес. Компания қызметкерлері компанияның құрылымы мен бекітілген процестерін пайдалана отырып, қолданыстағы бөлімше/әріптесті пайдалануға міндетті, сондықтан бұл ішкі қарым-қатынастар таңдау опциясы ретінде қарастырылмайды. ITIL және Six Sigma әдістемелеріндегі көптеген авторлар «ішкі клиентті» компанияның басқа бөлімінің нәтижесін кіріс ретінде пайдаланатын компанияның ішкі бөлігі ретінде анықтайды. Бірақ шындығында, бұл анықтама клиент пен жеткізуші арасындағы қарым-қатынастан гөрі классикалық ішкі процесті жақсы сипаттайды. Питер Друкердің пікірінше, ұйымдардың ішінде клиенттер болмайды. Ол былай деп жазды: «Ұйым ішінде тек шығындар орталықтары ғана болады. Пайда табудың жалғыз орталығы – төлемі қайтарылмаған клиент». Сонымен қатар, Уильям Деминг өзінің 9-шы қағидасында менеджерлерге «Департаменттер арасындағы кедергілерді жоюға» кеңес береді, яғни компанияда жеткізуші-клиент қарым-қатынасы емес, командалық жұмыс болуы керек. Тағы бір аргумент, тіпті ITIL әдістемесі де «екі ішкі топтың бір-бірімен қалай байланыста екенін сипаттау үшін «әріптес» термині дұрыс болуы мүмкін» деп мойындайды.
Leading authors in management and marketing, like Peter Drucker, Philip Kotler, W. Edwards Deming, etc., have not used the term "internal customer" in their works. They consider the "customer" as a very specific role in society which represents a crucial part in the relationship between the demand and the supply. Some of the most important characteristics of any customer are that: any customer is never in a subordination line with any supplier; any customer has equal positions with the supplier within negotiations, and any customer can accept or reject any offer for a service or a product. Peter Drucker wrote, "They are all people who can say no, people who have the choice to accept or reject what you offer." In opposition to the stated customer's characteristics, relationships between colleagues in a company are always based on subordination – direct or indirect. Company employees are obliged to follow the processes of their companies. Company employees do not have the authority to choose a unit/colleague to fulfill any task. Company employees are obliged to use an existing unit/colleague by using the company's structure and approved processes, therefore these internal relationships are not considered as an option. Many authors in ITIL and Six Sigma methodologies define "internal customer" as an internal part of a company that uses the output of another part of a company as its input. But actually, this definition describes better a classical internal process rather than a relationship between a customer and a supplier. Peter Drucker considers that there are no customers inside organizations. He wrote "Inside an organization, there are only cost centers. The only profit center is a customer whose check has not bounced." In addition, William Deming advises managers, in his 9th point, to "Break down barriers between departments. They must work as a team", which means that there have to be teamwork in a company rather than a supplier/customer relationship. One more argument, even the ITIL methodology admits that "the term 'colleague' may be more accurate in describing how two internal groups are related to one another. ".