Формула-1: Венгрия Гран-присінің тарихы

Кіріспе

Formula One Grand Prix
Formula One жарысы

Венгрия Гран-приі (Magyar Nagydíj) – жыл сайын Могиородтағы Венгаррингде өткізілетін мотор спорты жарысы. 1986 жылдан бері бұл жарыс FIA Formula One әлем чемпионатының бір бөлігі болып табылады.

Шығу тегі

Бірінші Венгрия Гран-приі 1936 жылдың 21 маусымында Будапешттегі Неплигет саябағында 5 километрлік трассада өткізілді. Mercedes Benz, Auto Union және Alfa Romeo құрамындағы Ferrari командалары үштен бір машинадан жіберді, ал жарысқа көп көрермен жиналды. Бірақ, саяси жағдайлар мен одан кейінгі соғыс елдегі Гран-при автожарыстарын елу жылға тоқтатты.

Венгерлік

Берни Экклстоунның 1986 жылғы Венгрия Гран-приі темір қоршаудың артында өткен алғашқы Формула-1 жарысы болды. Жарыс Будапешт маңындағы Могиород қаласындағы Венгарринг трассасында өткізіліп, содан бері жарыс күнтізбесінің тұрақты бөлігіне айналды. Алғашқы Гран-приге 200 мың адам келді. Трофейлер Herendi Porcelanmanufaktura Zrt компаниясының қолөнерімен жасалған, олардың өндірілуіне шамамен алты ай уақыт кетіп, әрқайсысының құны 40 000 евроны құрайды. Трассаның тар, бұрылып-шарлап және сирек пайдалану себепті көбінесе шаңды болуы Венгрия Гран-приін процессиялық жарыстармен байланыстырады, онда көліктер бір-бірінен өтуге тырысып, кейде ұзақ тізімде қалады. Тьерри Бутсен 1990 жылы осыны көрсетті, өзінің баяу Williams көлігін чемпионаттың көшбасшысы Айртон Сеннадан алда ұстады, ол оны озуға мүмкіндік таппады. Пит-стратегиясы көбінесе маңызды рөл атқарады; 1998 жылы Майкл Шумахердің Ferrari командасы жарыс барысында стратегиясын өзгертті, содан кейін Шумахер барлық тоқталымдардан кейін жеңіске жететін маржаны жасады. Бұл трассада озу қиын, бірақ 1989 жылы Найджел Манселл Ferrari көлігімен керемет өнер көрсетті, старттан 12-ші орында шығып, бірден-бір көлікті озу арқылы көшбасшы Айртон Сеннаны баяу көлікке тап болғанда озуға мүмкіндік берді. 2003 жылы трассада шағын өзгерістер енгізілді. Будапешттегі басқа да ерекше оқиғаларға Деймон Хиллдің (1993 жылы) алғашқы Гран-при жеңісі, Фернандо Алонсоның (2003 жылы, Испаниядан шыққан алғашқы Гран-при жеңімпазы және сол кездегі ең жас Гран-при жеңімпазы), Дженсон Баттонның (2006 жылы оқиғаларға толы жарыста), Хейки Ковалайненнің (2008 жылы, сондай-ақ Әлем Чемпионатының 100-ші жеңімпазы болды) және Эстебан Оконның (2021 жылы) жеңістері кіреді. 1997 жылы Деймон Хилл техникалық жағынан нашар Arrows Yamaha көлігімен жеңіске жақын болды, бірақ соңғы айналымда көлігінің қуаты жоғалып, екінші орынға түсті. 2014 жылы Льюис Хэмилтон жарысты пит-лейннен бастағанына қарамастан, жеңімпаз Даниэль Риккардодан алты секундқа қалып, үшінші орынды иеленді. 2001 жылы Майкл Шумахер Ален Просттің Гран-приде 51 жеңіске жеткен рекордты теңестірді, бұл оның төртінші Жүргзушілер Чемпионатын қамтамасыз етті, сонымен қатар Просттың мансабындағы көрсеткішімен де теңесті. 2006 жылғы Гран-при мұнда ылғалды жағдайда өткен алғашқы жарыс болды. Баттон 14-ші орында тұрып алғашқы жеңісін алды. 2020 жылы Льюис Хэмилтон Венгрия Гран-приін сегізінші рет жеңіп, бір жүргізушінің бір Гран-приді ең көп жеңгенімен теңесті (Майкл Шумахермен бөлісті, ол Франция Гран-приін сегіз рет жеңген). Келесі жыл Венгрия Гран-приі үшін есімде қаларлық болды; Mercedes-тің Валтери Боттас ылғалды жағдайда өткен бірінші айналымда бірнеше көліктің қатысуымен апатқа ұшырады, соның ішінде Макс Верстаппен, Ландо Норрис, Ланс Стролл және Серхио Перес, Чарльз Леклерк және Даниэль Риккардо; Риккардо мен Верстаппен жарысты аяқтады, ал Боттастың апатына қатысқан басқа жүргізушілердің барлығы жарыстан шықты. Апаттан кейін жарыс жетекшісі Хэмилтон аралық шиналарға ауысты, нәтижесінде ол желіден жалғыз көлік ретінде старт алды, ал қалған жүргізушілер пит-лейннен старт алды. Alpine-нің Эстебан Окон жарыстың көп бөлігін жетектеп, 2014 жылдан бері Enstone командасының алғашқы жеңісін алды. Хэмилтон жеткіліксіз отын үлгісі үшін Себастьян Феттелдің дисквалификациялануынан кейін екінші орынды иеленді. 2022 жылғы жарысты Верстаппен жеңіп алды. 2013 жылғы Венгрия Гран-приінде Венгрия 2021 жылға дейін Формула-1 жарысын қабылдауын жалғастыратыны расталды. Трасса 2016 жылдың басында алғаш рет толықтай қайта жабылды, содан кейін Гран-при келісімі тағы 5 жылға, 2026 жылға дейін ұзартылды. 2023 жылғы Венгрия Гран-приінде келісімшарт 2032 жылға дейін ұзартылды.

A major coup by Bernie Ecclestone, the 1986 Hungarian Grand Prix was the first Formula One race to take place behind the Iron Curtain. Held at the twisty Hungaroring in Mogyoród near Budapest, the race has been a mainstay of the racing calendar ever since. The first Grand Prix saw 200,000 people The trophies are "handmade by Herendi Porcelanmanufaktura Zrt with an approximate production time of six months at a cost of €40,000" each. Due to the nature of the track, narrow, twisty and often dusty because of under use, the Hungarian Grand Prix is associated with processional races, with sometimes many cars following one another, unable to pass. Thierry Boutsen demonstrated this in 1990, keeping his slower Williams car in front of championship leader Ayrton Senna, unable to find a way by. Pit strategy is often crucial; in 1998, Michael Schumacher's Ferrari team changed his strategy mid race before Schumacher built up a winning margin after all the stops had been made. Passing is a rarity here, although the 1989 race saw a bullish performance from Nigel Mansell in the Ferrari, who started from 12th on the grid and passed car after car, finally taking the lead when Ayrton Senna was baulked by a slower runner. The circuit was modified slightly in 2003 in an attempt to allow more passing. Other notable occasions in Budapest include first Grand Prix wins for Damon Hill (in 1993), Fernando Alonso (in 2003, the first Grand Prix winner from Spain, and the youngest ever Grand Prix winner at the time), Jenson Button (in an incident packed race in 2006), Heikki Kovalainen (in 2008, who also became the 100th winner of a World Championship race), and Esteban Ocon (in 2021). In 1997, Damon Hill came close to winning in the technically inferior Arrows Yamaha, but his car lost drive on the last lap causing him to coast in second place. In 2014, Lewis Hamilton finished in third, six seconds behind winner Daniel Ricciardo, despite starting the race from the pit lane. In 2001, Michael Schumacher equalled Alain Prost's then record 51 Grand Prix wins at the Hungaroring, a drive that secured his fourth Drivers' Championship, which also matched Prost's career tally. The 2006 Grand Prix was the first to be held here in wet conditions. Button took his first victory from 14th place on the grid. In 2020, Lewis Hamilton won the Hungarian Grand Prix for an eighth time, equalling the most times a driver had won the same Grand Prix (sharing the record with Michael Schumacher who won the French Grand Prix eight times). The following year proved to be a memorable Hungarian Grand Prix; Mercedes' Valtteri Bottas was involved in a first lap incident under wet conditions that took out multiple cars, including Max Verstappen, Lando Norris, Lance Stroll, and Sergio Pérez, along with Charles Leclerc and Daniel Ricciardo; Ricciardo and Verstappen managed to finish the race while the other drivers involved in Bottas' crash all retired. Following the resulting red flag, after which race leader Hamilton pitted for intermediates, making him the only car to start on the grid as the other drivers all started from the pits, Alpine's Esteban Ocon ended up leading the majority of the race, going on to take Team Enstone's first victory since 2014; Hamilton finished second after Sebastian Vettel was disqualified due to an insufficient fuel sample. The 2022 edition was won by Verstappen. At the 2013 Hungarian Grand Prix, it was confirmed that Hungary would continue to host a Formula One race until 2021. The track was completely resurfaced for the first time in early 2016, and it was announced the Grand Prix's deal was extended for a further 5 years, until 2026. At the 2023 Hungarian Grand Prix the contract was extended to 2032.