Корей күнтізбесі: дәстүрлі ай-күн күнтізбесі, Корея мерекелері (Сeolal, Chuseok). Жасырақ ұрпақтар Григориан күнтізбесін қолданады, бірақ дәстүрлер сақталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәстүрлі ай-күн күнтізбесі
Солтүстік Кореяда қолданылатын жыл санау жүйесі
Traditional lunisolar calendar
the system of year numbering used in North Korea
Дәстүрлі корей күнтізбесі немесе Дангун күнтізбесі (хангул=단군) – ай-күн күнтізбесі. Күндер Кореяның меридианы бойынша есептеледі (қазіргі Оңтүстік Корея үшін 135-ші шығыс бойлықтық сызық), ал тойлар мен мерекелер корей мәдениетіне негізделген. Кореялықтар көбінесе 1896 жылы ресми қабылданған Григориан күнтізбесін пайдаланады. Дегенмен, дәстүрлі мерекелер мен егде жастағы адамдардың жасы әлі де ескі күнтізбе бойынша есептеледі. Бүгінде Кореядағы ең маңызды мерекелер, сонымен қатар ұлттық мерекелер – Сеоллал, дәстүрлі күнтізбенің бірінші күні, және Чусок, егін жинау мерекесі. Басқа да маңызды мерекелерге Бореумдал (бірінші толу айы), Дано (көктем мерекесі) және Самжиннал (көктемнің басталу мерекесі) жатады. Сонымен қатар, Юду (жазғы мереке) және Чильсок (жайлау мерекесі) сияқты шағын мерекелер де бар.
The traditional Korean calendar or Dangun calendar (hangul=단군) is a lunisolar calendar. Dates are calculated from Korea's meridian (135th meridian east in modern time for South Korea), and observances and festivals are based in Korean culture. Koreans mostly use the Gregorian calendar, which was officially adopted in 1896. However, traditional holidays and age reckoning for older generations are still based on the old calendar. The biggest festivals in Korea today, which are also national holidays, are Seollal, the first day of the traditional calendar, and Chuseok, the harvest moon festival. Other important festivals include Daeboreum also referred to as Boreumdal (the first full moon), Dano (spring festival) and Samjinnal (spring opening festival). Other minor festivals include Yudu (summer festival), and Chilseok (monsoon festival).
Тарих
Шығыс Азия елдерінің көптеген дәстүрлі күнтізбелеріне ұқсас, корей күнтізбесі қытай күнтізбесінен туындаған. Дәстүрлі күнтізбе жылдарын 270 жылдан 963 жылға дейін корейлік дәуір атауларымен, ал кейін 1894 жылға дейін қытайлық және корейлік дәуір атауларын араластыра қолданды. 1894 және 1895 жылдары ай күнтізбесі қолданылды, онда жылдар 1392 жылы құрылған Жосон династиясының негізінен саналып келді. 1896 жылдың 1 қаңтарында Григориан күнтізбесі қабылданды, оның корейлік дәуір атауы – Geon yang (хангул=건양) болды. 1945 жылдан 1961 жылға дейін Оңтүстік Кореяда Григориан күнтізбесінің жылдары б.з.д. 2333 жылы құрылған Гожосонның негізінен (бірінші жыл деп есептелді) саналып келді, бұл Кореяның аңыз бойынша Дангунмен құрылған күні. Сондықтан бұл Данги (хангул=단기) жылдары 4278-ден 4294-ке дейін болды. Бұл санау 1945 жылға дейін корей ай күнтізбесімен ресми емес түрде қолданылған, бірақ 1961 жылдан бері сирек қолданылады, көбінесе 1997 жылға дейін Солтүстік Кореяда. Ресми күнтізбе болмаса да, Оңтүстік Кореяда дәстүрлі корей күнтізбесін үкімет әлі де қолданып келеді. Қазіргі нұсқасы – Шығыс Азияның Шисиан күнтізбесіне (хангул=시헌력) негізделген, ол өз кезегінде иезуит ғалымдары тарапынан қайта қарастырылды. Солтүстік Кореяда 1997 жылдан бері мемлекеттің негізін қалаушы Ким Ир Сеннің туған күніне байланысты жылдарды санау үшін Чучхе күнтізбесі қолданылып келеді.
Similar to most traditional calendars of other East Asian countries, the Korean Calendar is derived from the Chinese calendar. The traditional calendar designated its years via Korean era names from 270 to 963, then Chinese era names with Korean era names at a few times until 1894. In 1894 and 1895, the lunar calendar was used with years numbered from the foundation of the Joseon Dynasty in 1392. The Gregorian calendar was adopted on 1 January 1896, with the Korean era name Geon yang (hangul=건양). From 1945 until 1961 in South Korea, Gregorian calendar years were counted from the foundation of Gojoseon in 2333 BC (regarded as year one), the date of the legendary founding of Korea by Dangun, hence these Dangi (hangul=단기) years were 4278 to 4294. This numbering was informally used with the Korean lunar calendar before 1945 but has only been occasionally used since 1961, and mostly in North Korea prior to 1997. Although not being an official calendar, in South Korea, the traditional Korean calendar is still maintained by the government. The current version is based on East Asia's Shixian calendar (hangul=시헌력), which was in turn revised by Jesuit scholars. In North Korea, the Juche calendar has been used since 1997 to number its years, based on the birth of the state's founder Kim Il Sung.
Фестивальдар
Ай күнтізбесі Сеоллал, Чусок және Будданың туған күні сияқты дәстүрлі мерекелерді сақтау үшін пайдаланылады. Одан әрі, ол ата-бабаларға арналған жеса еске алу рәсімдері мен егде жастағы корейлердің туған күндерін белгілеу үшін де қолданылады.
The lunar calendar is used for the observation of traditional festivals, such as Seollal, Chuseok, and Buddha's Birthday. It is also used for jesa memorial services for ancestors and the marking of birthdays by older Koreans.