Кіріспе
Бұрынғы Батыс Германияның Messerschmitt Bölkow Blohm (MBB) әуе кеңістігін зерттеуші компаниясы болды. Ол 1960 жылдардың соңында Батыс Германияның әуе және ғарыш өнеркәсібін біріктіру жөніндегі күш-жігердің нәтижесінде құрылды. 1968 жылы ұшақ жасаушы Messerschmitt AG азаматтық құрылыс және авиациялық компания Bölkow-пен бірікті, ал келесі жылы бәсекелес ұшақ жасаушы Hamburger Flugzeugbau компаниясы сатып алынды. Компания өмір сүрген кезеңде әртүрлі ұшақтарды әзірлеуге және өндіруге жауапты болды. Оның ең танымал өнімдерінің қатарында MBB Bo 105 жеңіл екі қозғалтқышты тікұшақ және оның үлкейтілген түрі MBB/Kawasaki BK 117 болды. MBB сонымен қатар Airbus A300, кең корпусты екі реактивті ұшақ жобасындағы маңызды серіктес болды; компанияның A300-ді әзірлеуге және өндіріске қатысуы оны көпұлтты Airbus консорциумының маңызды бөлігіне айналдырды. Ол MBB Lampyridae сияқты көптеген тәжірибелік ұшақ бағдарламаларына да қатысты, ол тоқтатылған жасырын ұшақ болды. MBB-ның меншігі мен активтері оның шамамен 20 жылдық тарихында күрт өзгерді. 1989 жылы компания Deutsche Aerospace AG (DASA) сатып алды; бірнеше бірігулер мен қайта құрулардан кейін, MBB активтері қазір Airbus Group құрамына кіреді.
Messerschmitt Bölkow Blohm (MBB) was a West German aerospace manufacturer. It was formed during the late 1960s as the result of efforts to consolidate the West German aerospace industry; aircraft manufacturer Messerschmitt AG merged with the civil engineering and aviation firm Bölkow in 1968, while rival aircraft manufacturer Hamburger Flugzeugbau was acquired by the company in the following year. The company was responsible for the development and manufacture of various aircraft during its existence. Among its best known products were the MBB Bo 105 light twin engine helicopter and its enlarged derivative, the MBB/Kawasaki BK 117. MBB was also a key early partner on the Airbus A300, a wide body twin jet airliner; the company's involvement in the A300's development and production led to it forming a key component of the multinational Airbus consortium. It was also involved in numerous experimental aircraft programmes, such as the MBB Lampyridae, an aborted stealth aircraft. The ownership and assets of MBB changed drastically throughout its roughly two decades of existence. The company was bought by Deutsche Aerospace AG (DASA) in 1989; following several mergers and restructures, the assets of what was MBB presently form a part of Airbus Group.
Тарих
1968 жылдың 6 маусымында Messerschmitt AG шағын азаматтық құрылыс және азаматтық авиация фирмасы Bölkow-пен бірігіп, Messerschmitt Bölkow құрылды. Келесі мамыр айында компания Hamburger Flugzeugbau (HFB) компаниясын сатып алды, ол Blohm+Voss филиалы ретінде құрылған болатын. Соңғысының сатып алынуын көрсету үшін компания өзінің атын Messerschmitt Bölkow Blohm (MBB) деп өзгертті. Құрылған кезде MBB акцияларының 51% Блохм отбасына, Вилли Мессершмиттке және Людвиг Bölkow-ке тиесілі болды; 22,07% Германияның Гамбург штатына, 17,05% Германияның Бавария штатына, 7,16% Thyssen AG-ға, 7,16% Siemens AG-ға, 7,13% Allianz Versicherungs AG-ға, 7,13% Robert Bosch GmbH-қа және 6,15% Friedrich Krupp GmbH-қа тиесілі болды. MBB өндірген ең табысты өнімдердің бірі, әсіресе Bo 105 тікұшағы болды. Бұл роторлы ұшақтың жобасын неміс инженері Людвиг Бөлков басқарды. 1970 жылдың 13 қазанында Германияның азаматтық авиация органы Bo 105 тікұшағына сертификат берді; алғашқы клиенттер – ADAC Air Rescue және Бавария штатының полициясы – алғашқы жеткізілімдерді көп ұзамай алды. 1972 жылы Bo 105A-ны тез арада ығыстырған, күшті қозғалтқыштармен жабдықталған Bo 105C тікұшағының жетілдірілген нұсқасы жасалды. 1970 жылы пайдалануға берілгеннен кейін Bo 105 коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. Өндіріс 2001 жылға дейін жалғасты; өндіріс тоқтатылғанға дейін 1,406 роторлы ұшақ өндіріліп, әлемнің 55 еліндегі операторларға жеткізілді. MBB, өзінің сенімділігі мен қауіпсіздігі үшін жақсы танылған, 1970 жылдары өзінің ірі акционерлерінің бірі Boeing Vertol компаниясымен бірге Bo 105-тің кеңейтілген нұсқасын өндіру мүмкіндіктерін зерттеді. Алайда, Boeing жобадан бас тартты, бұл MBB-ді басқа серіктес іздеуге мәжбүр етті; ол жапондық Kawasaki Heavy Industries компаниясының түрінде табылды. 1977 жылдың 25 ақпанында MBB және Kawasaki жаңа роторлы ұшақты әзірлеу бойынша ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Осы келісім шарттарына сәйкес, екі корпорация бұрынғы бөлек жобаларын біріктіріп, екі қозғалтқышты жалпы мақсаттағы тікұшақтарды өндірді: MBB-ның Bo 107 және Kawasaki-дің KH 7. Әр компанияға жеке элементтер берілді; MBB роторларды (бұл бұрын MBB-ның Bo 105 тікұшағында қолданылған қатты ротор жүйесіне негізделген), құйрық бөлігін, ұшуды басқару жүйесін және гидравликалық жүйені әзірлеуге жауапты болды, ал Kawasaki қону шассиін, ұшақ корпусын, негізгі берілісті, электр жүйесін және басқа да ұсақ компоненттерді әзірлеуді қолға алды. Технологияларға тікұшақтағы алғашқы толық автоматтендірілген цифрлық қозғалтқыш басқару жүйесі (FADEC), шаршысыз негізгі ротор және жаңа берілісті енгізу кірді. 1988 жылдың 17 қазанында алғаш рет ұшқан, өндіріс нұсқасы 1990 жылдардың басында Eurocopter EC135 ретінде ұсынылды, ол Bo 105 тікұшағы сияқты коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. Осы кезде A300 Еуропадағы екінші ірі бірлескен ұшақ бағдарламасы болды, алғашқысы – ағылшын-француздық Concorde. Меморандумға сәйкес, Ұлыбритания мен Франция жобаның 37,5 пайызын, ал Германия 25 пайызын иеленуге тиіс болды. Францияның Sud Aviation компаниясы A300 жобасының жетекші компаниясы ретінде танылды, ал Hawker Siddeley британдық серіктес компания ретінде таңдалды. 1969 жылдың 29 мамырында Париж әуе көрмесінде француз көлік министрі Жан Шаман және неміс экономика министрі Карл Шиллер әлемдегі алғашқы екі қозғалтқышты кең корпусты ұшақ – Airbus A300-ті ресми түрде іске қосу туралы келісімге қол қойды. Париж әуе көрмесінен кейін жауапкершілікті тиімді басқару үшін экономикалық мүдделер тобы құрылатыны шешілді, бұл әртүрлі серіктестерге жеке бизнес ұйымдары болып қала отырып, жобада бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік береді; осылайша Airbus тобы құрылды. 1974 жылдың 15 наурызында A300 үшін Германия мен Францияның билік органдарынан үлгілік сертификаттар алынып, оның коммерциялық пайдалануына жол ашылды. 1981 жылы MBB бәсекелес компанияны – Vereinigte Flugtechnische Werke (VFW) сатып алды, ол Focke Wulf, Focke Achgelis және Weserflug ұшақ өндірушілерінің бірігуі арқылы құрылған болатын. Келесі жылы MBB космонавтикалық компанияны – Entwicklungsring Nord (ERNO) сатып алды; бұл өзгерісті көрсету үшін компания MBB ERNO деп қайта аталды. 1989 жылы MBB компаниясын Deutsche Aerospace AG (DASA) сатып алды, ол 1995 жылы "Daimler Benz Aerospace" деп аталды. 1998 жылы неміс өнеркәсіптік тобы Daimler Benz пен американдық Chrysler Corporation біріккеннен кейін, әуе-ғарыш бөлімі 1998 жылдың 7 қарашасында DaimlerChrysler Aerospace AG деп аталды. 1990 жылдардың соңындағы Еуропалық қорғанысты консолидациялау трендінің аясында DASA 2000 жылы Францияның Aerospatiale Matra және Испанияның Construcciones Aeronáuticas SA (CASA) компанияларымен бірігіп, Еуропалық аэронавигациялық қорғаныс және ғарыш компаниясын (EADS) құрды. DaimlerChrysler Aerospace-тің бұрынғы активтері қазіргі уақытта "Airbus Germany" ретінде жұмыс істейді.
Жалпы көздер
БК 117 – Жердегі ғарыш кемесі. Air International, 36-том, 4-нөмір, 1989 жылғы сәуір. Бромли, Ұлыбритания: Fine Scroll. 163–170 беттер. Боуэн, Джон Т. Әуе көлігінің экономикалық географиясы: кеңістік, уақыт және аспан бостандығы. Бизнес және экономика, 2010. МакКеллан, Дж. Мак. "Парамедик". Flying, 1986 жылғы ақпан. 113-том, 2-нөмір. 62–67 беттер. Питт, Иван Л. және Джон Рэндольф Норсворти. АҚШ коммерциялық әуе тасымалы индустриясының экономикасы: өнімділік, технология және либерализация. Springer, 2012. Сенгуттуван, П. С. Әуе көлігін басқару негіздері. Excel Books India, 2006. Саймонс, Грэм. Airbus A380: Тарих. Pen and Sword, 2014.