Кіріспе
Ағылшын адвокаты Раймонд Герберт Асквит (6 қараша 1878 жыл - 15 қыркүйек 1916 жыл) – ағылшын адвокаты және Ұлыбритания премьер-министрі Х. Х. Асквиттің үлкен ұлы. Ол Оксфордтағы көрнекті ғалым, «Котерия» деп аталатын әйгілі зиялылар тобының мүшесі болды. Бұл топқа Леди Диана Маннерс (онымен ұзаққа созылған сырлы қарым-қатынаста болды), Патрик Шоу Стюарт, Чарльз Листер, Хьюго «Эго» Чартерис, Джулиан Гренфелл және Эдвард Хорнер кірді. «Котерия» мүшелері консервативтік емес өмір салтымен және жомарт қонақжайлылығымен ерекшеленді. Олардың көптегені сияқты, Асквит те әкесі премьер-министр болып тұрған кезеңде Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты.
Raymond Herbert Asquith (6 November 1878 – 15 September 1916) was an English barrister and eldest son of British prime minister H. H. Asquith. A distinguished Oxford scholar, he was a member of the fashionable group of intellectuals known as the Coterie, which included, Lady Diana Manners (with whom he had a long flirtatious relationship), Patrick Shaw Stewart, Charles Lister, Hugo "Ego" Charteris, Julian Grenfell and Edward Horner. The Coterie were notable for their unconventional lifestyles and lavish hospitality. Like several of them, Asquith was killed in action in the First World War during his father's term in office.
Еңбек жолы және құрметтері
Асквит – британ премьер-министрі Х.Х. Асквиттің (1852-1928) үлкен ұлы және оның бірінші әйелі Хелен Келсалл Мелландтан (1854-1891) туған. Ол Винчестерде білім алған, 1896 жылы Баллиолға стипендия жеңіп, өзімен бірге дарынды екендігін дәлелдеді. Ирландия, Дерби және Крейвен стипендияларын ұтып алып, бірінші сыныпты дипломмен бітірді. 1902 жылы Олл-Соулз колледжінің мүшесі болып сайланды, Элдон заң стипендиясын алды және 1904 жылы адвокаттыққа қабылданды. Биік бойлы, сұлу Асквит – Эдвард дәуірінің әлеуметтік өміріне белсенді қатысушылар мен зиялылар тобы – «Котери» мүшесі болды. Асквит Солтүстік Атлантикалық балық аулау арбитражында және «Титаник» кемесінің апатқа ұшуына қатысты британдық тексеру комиссиясында кіші кеңесші болып жұмыс істеді, сондай-ақ Дерби округінен Либералдық партиядан кандидат ретінде қарастырылды. Алайда, оның мансабы Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуымен тоқтап қалды. 1914 жылдың 17 желтоқсанында ол 16-шы (Лондон графтығы) батальонына, Лондон полкіне (Королеваның Вестминстер атқыштары) екінші лейтенант болып тағайындалды. 1915 жылдың 14 тамызында 3-ші Гренадер гвардиясы батальонына ауыстырылып, штаб офицері болып тағайындалды, бірақ ол батальонымен бірге активті қызметке қайта оралуды сұрады, және Сомма шайқасы алдында бұл өтініші қабылданды. 1916 жылдың 15 қыркүйегінде Флерс-Курселет шайқасында, Гинчи маңында 4-ші ротаның алғашқы бөлігін басқарған кезде, ол кеудесіне оқ тиді, бірақ жарақатының ауырлығын жасыру үшін темекі тартты, осылайша оның әскерлері шабуылды жалғастыра берді. Ол британдық шепке қайтарылып бара жатып қайтыс болды. Оның денесі CWGC Гиллемонт жолындағы зиратта (I учаске, B қатары, 3 қабір) Гиллемонт қаласында жерленді. Қабір тасына: «Ағылшын жұлдызының өмірі қысқа болды, бірақ осы қысқа өмірде ұлы із қалдырды» деген сөздер жазылған, бұл Шекспирдің «Генрих V» пьесасынан алынған соңғы шумақ. 1928 жылы Х.Х. Асквиттің қайтысына орай Уинстон Черчилль жасаған естелік сөздерінде Асквиттің соңғы сәттері былай сипатталды:
In his 1928 obituary tribute to H. H. Asquith, Winston Churchill summarised Asquith's last moments:
"It seemed quite easy for Raymond Asquith, when the time came, to face death and to die. When I saw him at the Front he seemed to move through the cold, squalor and peril of the winter trenches as if he were above and immune from the common ills of the flesh, a being clad in polished armour, entirely undisturbed, presumably invulnerable. The War which found the measure of so many, never got to the bottom of him, and when the Grenadiers strode into the crash and thunder of the Somme, he went to his fate cool, poised, resolute, matter of fact, debonair. And well we know that his father, then bearing the supreme burden of the State, would proudly have marched at his side"
The writer John Buchan devoted several pages of his autobiography Memory Hold the Door to his friendship with Asquith. He noted of Raymond's character:
"I do not think he could ever have been called popular. He was immensely admired, but he did not lay himself out to acquire popularity, and in the ordinary man he inspired awe rather than liking. His courtesy was without warmth, he was apt to be intolerant of mediocrity, and he had no desire for facile acquaintanceships. Also – let it be admitted – there were times when he was almost inhuman. He would destroy some piece of honest sentiment with a jest, and he had no respect for the sacred places of dull men. There was always a touch of scorn in him for obvious emotions, obvious creeds, and all the accumulated lumber of prosaic humanity. That was a defect of his great qualities. He kept himself for his friends and refused to bother about the world. But as such who were to his friendship he would deny nothing. I have never known a friend more considerate, and tender, and painstaking, and unfalteringly loyal. It was the relation of all others in life for which he had been born with a peculiar genius." Buchan's analysis of Asquith's personality is endorsed by several other contemporaries who found him clever but rather arrogant, cold, cynical and aloof.
«Реймонд Асквит үшін, уақыты келгенде, өліммен бетпе-бет келу және өлу өте оңай болды. Мен оны майданнан көргенде, ол қысқы окоптардың суығы мен қиындығында, дене мүшелерінің ауруларынан жоғары тұрғандай, жылтыратылған қару-жарақпен киінгендей, толығымен беймаза болмайтын, тіпті зардап шекпейтіндей көрінді. Соғыс көптеген адамдардың өлшемін тапқан, оның түбіне жетпеді. Гренадерлер Сомманың дауылды дауысына қадам басқанда, ол салқынқанды, дайын, қатаң, іс жүзінде, debonair күйде тағдырына бет бұрды. Әкесі, сол кезде мемлекеттің ауыр жүгін көтеріп жүрген ол, оның қасында мақтанышпен жүретін еді». Жазушы Джон Бьюкен өзінің «Естелік есікті ұстап тұрыңыз» атты автобиографиясының бірнеше беттерін Асквитпен достығына арнады. Ол Реймондтың мінезі туралы былай деді: «Мен оны халыққа жақын деп айта алмаймын. Ол өте сыйлы болды, бірақ ол танымал болу үшін өзін жарнамалаған жоқ, ал қарапайым адамдар одан қорқып, ұнамайтын. Оның сыпайылығы жылылықсыз еді, ол орташалыққа төзбейтін, оңай танысуға құштар емес еді. Сонымен қатар, мойындауымыз керек, кейде ол адамгершіліктен алыс болатын. Ол адал сезімді әзілмен жоятын, ал жайбарақат адамдардың қасиетті орындарына құрмет көрсетпейтін. Оның ішінде әрқашан айқын эмоцияларға, сенімдерге және қарапайым адамзаттың жинаған жинақтарына деген келемездік сезімі болды. Бұл оның ұлы қасиеттерінің кемшілігі еді. Ол достары үшін өзін сақтап, әлемге алаңдамайтын. Бірақ оның достығына ие болғандар үшін ол ешнәрседен тайынбады. Мен одан мейірімді, қамқор, ұқыпты және адал дос көрген емеспін. Ол өмірдегі барлық қарым-қатынастар үшін ерекше дарынмен туған еді». Бьюкеннің Асквит мінезіне жасаған талдауы, оны ақылды, бірақ тәкаппар, суық, сыншыл және оқшау деп тапқан бірнеше замандастарымен қолдастырылды.
In his 1928 obituary tribute to H. H. Asquith, Winston Churchill summarised Asquith's last moments:
"It seemed quite easy for Raymond Asquith, when the time came, to face death and to die. When I saw him at the Front he seemed to move through the cold, squalor and peril of the winter trenches as if he were above and immune from the common ills of the flesh, a being clad in polished armour, entirely undisturbed, presumably invulnerable. The War which found the measure of so many, never got to the bottom of him, and when the Grenadiers strode into the crash and thunder of the Somme, he went to his fate cool, poised, resolute, matter of fact, debonair. And well we know that his father, then bearing the supreme burden of the State, would proudly have marched at his side"
The writer John Buchan devoted several pages of his autobiography Memory Hold the Door to his friendship with Asquith. He noted of Raymond's character:
"I do not think he could ever have been called popular. He was immensely admired, but he did not lay himself out to acquire popularity, and in the ordinary man he inspired awe rather than liking. His courtesy was without warmth, he was apt to be intolerant of mediocrity, and he had no desire for facile acquaintanceships. Also – let it be admitted – there were times when he was almost inhuman. He would destroy some piece of honest sentiment with a jest, and he had no respect for the sacred places of dull men. There was always a touch of scorn in him for obvious emotions, obvious creeds, and all the accumulated lumber of prosaic humanity. That was a defect of his great qualities. He kept himself for his friends and refused to bother about the world. But as such who were to his friendship he would deny nothing. I have never known a friend more considerate, and tender, and painstaking, and unfalteringly loyal. It was the relation of all others in life for which he had been born with a peculiar genius." Buchan's analysis of Asquith's personality is endorsed by several other contemporaries who found him clever but rather arrogant, cold, cynical and aloof.
Ескерткіштер
Амиен кафедральді соборында Асквиттің есіне ескерткіш тақта орнатылды. Француз және латын тілдерінде жазылған жазуда: "Priez pour l'âme de RAYMOND ASQUITH Lieutenant aux Grenadiers de la Garde Royale" деп жазылған. Ұлыбритания премьер-министрі Герберт Генри Асквиттің үлкен ұлы. 1878 жылдың 6 қарашасында туған. 1916 жылдың 15 қыркүйегінде Гинши маңында қаза тапты. [Реймонд Асквиттің жаны үшін дұға етіңдер, Корольдік гвардияның гранадерлерінің лейтенанты. Ұлыбритания премьер-министрі Герберт Генри Асквиттің үлкен ұлы. 1878 жылдың 6 қарашасында туған. 1916 жылдың 15 қыркүйегінде Гинши маңында қаза тапты.] O ORIENS SPLENDOR LUCIS AETERNAE VENI ET ILLUMINA SEDENTES IN TENEBRIS ET UMBRA MORTIS. [Нұрдың мәңгілік жарқырауы, шығыстан туған, қараңғылықта отырғандарды және өлім көлеңкесіндегілерді жарықпен нұрландыр.] Ол сондай-ақ Сомерсеттегі Меллстегі отбасылық үйінің жанындағы Сент-Эндрю шіркеуіндегі ескерткіштің нысаны болып табылады және Меллстің соғыс ескерткішінде тізімделген; екі ескерткішті де Асквит отбасының досы сэр Эдвин Лютенс жасаған. Сент-Эндрю шіркеуінің ескерткішіндегі жазу: In piam memoriam Raymondi Asquith Coll. Wintoniensis et Balliolensis scholaris Coll. Omnium Animarum socii qui in foro et republica ad omnia ingenii virtutisque praemia spe et votis aequalium destinatus medio in flore aetatis armis pro patria sumptis fortiter pugnans occidit defunctum terra tenet longinqua et amica desiderio inexpleto prosequuntur sui N. VI NOV. MDCCCLXXVIII OB. XV SEPT. MCMXVI.
Ағылшын тіліндегі мәтін: Реймонд Асквиттің естелігіне, Винчестер колледжінің және Баллиол колледжінің ғалымы, Барлық жандар колледжінің мүшесі. Ол замандастарының үміттері мен тілектерімен барлық зиялы және жақсылық сыйлықтарына лайық болды. Өмірінің гүлденген шағында туған елі үшін қару алып, ерлікпен соғысып қаза тапты. Алыс және досты ел оны қазір сақтап тұр. Оның отбасы мен достары оның қайтысына қайғырып, толыққанды қайғыға батыпты. 1878 жылдың 6 қарашасында дүниеге келген, 1916 жылдың 15 қыркүйегінде қайтыс болған. Асквит пен оның әйелі Кэтрин Фиби Тракуайрдің Торни Хиллдегі Барлық қасиеттілер шіркеуіндегі апсидалық қабырғалық суретінде бейнеленген, сонымен қатар Уильям Ротенштейннің Саутгемптон университетіндегі аяқталмаған "Соғыс карикатурасы" қабырғалық суретінде де кездеседі.