Кіріспе

Аукленд – Англияның Дарем графтығында Уэр және Гаунлес өзендерінің қосылған жеріндегі базарлық қала және азаматтық приход. Ол Дарлингтоннан солтүстік-батысқа қарай 19 шақырым, ал Дурхемнен оңтүстік-батысқа қарай 19 шақырым жерде орналасқан. Қаланың алғашқы тарихының көп бөлігі Дурхэм епископтарымен және Окленд қамалының алдағы құрылысымен байланысты, ол бастапқыда аң аулау үйі болған, бірақ Дурхэм епископтарының негізгі резиденциясына айналды. Бұл қала атауының бірінші бөлігінде бейнеленген. Бишоп Окленд парламенттік округі қаланың атымен аталады. Қазіргі таңда оны Консервативтік партиядан Дехенна Дэвисон ұстап тұр. Қала француз қаласы Иври-сюр-Сенмен қалаластық байланыс орнатқан. Окленд – бұл Сент-Хелен Окленд, Батыс Окленд және Сент-Эндрю Окленд елді мекендерінде қолданылатын аймақтық атау, соңғысы Оңтүстік шіркеудің ескі аты, олардың барлығы Гаунлес өзенінің бойында орналасқан. Дегенмен, бұл өзеннің диірменді қозғалта алмауынан, балыққа қоректенуге жарамсыздығынан немесе құнарлы су тасқыны жазықтарын жасай алмауынан туындаған деп саналады.

Окленд

Бұл кумбрик тіліне жатқызылады, ол Алклудқа (Стратклайд патшалығының тағы бір атауы) байланысты, яғни "Клайд өзеніндегі тік жар" дегенді білдіреді. "Клайд" атауы Гаунлес өзенінің ежелгі атауы болуы мүмкін деп саналады. Тарихи тұрғыдан, Оклендті ескі норвеж тіліндегі Аукландпен байланыстыруға әрекеттер жасалған, ол "қосымша жер" деген мағынаны білдіреді. Бұл атаудың шығу тегі туралы болжам, шамамен 1020 жылы король Кнуттың Дурхам епискобына берген қосымша жер ретінде тарихқа енген аймаққа сілтеу болуы мүмкін. Сонымен қатар, қазіргі Окленд қамалы орналасқан жерде римдіктердің қарау тұрағы және жақын маңдағы Бинчестерде бекініс болған. Қала маңында темір ғасырындағы елді мекендердің іздері де табылды, сондай-ақ қола ғасыры, неолит және мезолит дәуіріне жататын артефакттар да кездесті.

Дарем епископтары

Қала тарихының көп бөлігі Дурхэм епископтарымен байланысына толы. 1083 жылы епископ Вильям де Сент-Калас Дурхэмнен бірқатар канондарды қуды. Олардың кейбіреулері осы аймаққа қоныстанды және колледж шіркеуін құрды. Епископ Бек, Дурхэм қамалына қарағанда қаланың аң ауру алаптарына жақындығын артық көріп, қаланы негізгі резиденциясы етіп таңдады және кейіннен елорданы қамалға айналдырды. 1346 жылғы Невилл шайқасы алдында қамалдың аумағы 16 000 сарбазды қабылдауға жеткілікті кеңдігі айтылды. Колледж шіркеуі де мектепке демеу берген сияқты. 1428 жылы епископ Лэнгли басшылығымен колледж шіркеуі қайта ұйымдастырылды және сол ғасырдың бір кезінде қамал аумағына көшірілді. Колледж және оның мектебі 16 ғасырда толығымен таратылды. Мектепті қайта жаңғырту король Джеймс I билікке келгенге дейін күткен болатын, 1604 жылы Анна Свифт корольге мектеп ашу туралы өтініш жасады, нәтижесінде бүгінгі Джеймс I мектебінің тікелей алдағысы – король Джеймстің еркін грамматикалық мектебі құрылды. Мектептің алғашқы орналасқан жері белгісіз болғамен, 1638 жылы епископ Мортон базардағы ескі капеллада мектепке орын берді. Сол 1604 жылы Джеймстің ұлы, болашақ король Чарльз I қалаға үш сапарының алғашқысын жасады. Англияға алғаш келген сапарында оны епископ Мэтью құрметпен қарсы алды. 1617 жылы Джеймс 17-19 сәуір аралығында Окленд қамалында болды. Кейін, 8 мамырда Дурхэм қамалында король Джеймс епископ Уильям Джеймсті соншалықты айыптады, епископ Окленд қамалына оралып, үш күннен кейін қайтыс болды. Осыдан кейін король базардың сыртындағы Кристофер Добсонға тиесілі қонысжайда тұруға мәжбүр болды. Англия шіркеуінің жойылғаннан кейін, бірінші азаматтық соғыстың соңында Окленд қамалы сэр Артур Хейзелригке сатылды, ол қамалдың көп бөлігін, соның ішінде капелланы бұзды және сарай салды. Монархия қайта орнатылғаннан кейін, Дурхэмнің жаңа епискобы Джон Козин, Хейзелригтің сарайын бұзып, қаланы қайта салды, банкет залын бүгінгі капеллаға айналдырды. 2019 жылдың қараша айының басында Дурхэм епискобы – Пол Роджер Батлер болды, оның лауазымы оған Лордтар палатасында орын алуға мүмкіндік берді. 2012 жылы Джонатан Руффер Окленд қамалын және оның барлық мазмұнын, соның ішінде Франсиско де Зурбаранның туындыларын сатып алды. Қамал көп миллиондық қалпына келтіру жобасынан кейін 2019 жылдың қараша айында қайта ашылуы жоспарланған. Сайтта келушілер үшін үш жаңа мейрамхана да болады, олардың бірі 2019 жылдың қараша айының басында ашылады. Алайда, Шотландия қанатында Дурхэм епискобының кеңсесі орналасқан.

Өнеркәсіптік революция

1801 жылы қалада 1861 адам тұрды. Он сегізінші ғасырдың соңында қалада Рим жолынан басқа ерекше жолдар болған жоқ, ал тоқымадан басқа сауда да аз болды. Көмір өндіру 1183 жылға дейін, Болдон кітабында тіркелгендей, шағын көлемде жүргізілді. Бірақ, он тоғызыншы ғасырдың басында теміржолдың келуімен жағдай өзгерді, бұл ірі масштабта көмір өндіруге мүмкіндік берді. Теміржол көмірді қазуға, содан кейін жағалауға тасымалдауға және Лондонға, тіпті шетелге кемелермен жіберуге мүмкіндік жасады. Осы кезеңде епископ Шут Баррингтон төменгі әлеуметтік топтардың әлеуметтік және рухани жағдайын жақсарту үшін білім беруді қолдаушы болды. Вирдейлдегі қорғасын кенінен түскен 70 000 фунт стерлинг сомасын аймақтағы бірнеше мектептерді ашуға жұмсады. Солардың бірі – Епископ Баррингтон мектебі (қазіргі Епископ Баррингтон академиясы), қаладағы үш толық білім беретін мектептің бірі. Епископ Баррингтон мектебі 1810 жылдың 26 мамырында, епископтың туған күнінде ашылды. Мектепке тіпті 11 жасқа дейінгі қыздардың да оқуына рұқсат берілді. Баррингтонның кедейлерге білім беруді қолдауы әртүрлі пікірлерге бөлінді. Кейбіреулер кедейлерді оқыту адамдарды қоғамдағы өз орнына күмәндік тудырады деп санады, ал басқалары тіпті оны Франция революциясының себебі деп айыптады. Баррингтонның ізбасары Уильям ван Милдерт Дарем университетін құруға қатысты. Дарем қамалы жаңа университетге сыйға берілді, ал әдетте епископтар таңдайтын Окленд қамалы 1832 жылдан бастап Дарем епископының ресми резиденциясы болды. 1851 жылға қарай қала халқы екі еседен асып, 5112 адамға жетті. XIX ғасырдың екінші жартысында аймақта бір уақытта шамамен 60 шахта жұмыс істеді. ХХ ғасырдың басында аймақтағы тау-кен өнеркәсібінде 16 000 адам жұмыс істеді. Қала сонымен қатар маңызды теміржол орталығына айналды, айналасындағы аумақтан шығарылған көмір, әктас және темір кені сияқты минералдардың көп мөлшері жағалауға тасымалдау үшін қаладан өтті. Жақын орналасқан Шилдон қаласында көптеген адамдар теміржолда жұмыс істеді, онда локомотив құрастыру зауыты салынды.

Экономика

XVIII ғасырдың соңында қалада тоқымадан басқа сауда аз болған. Бірақ, көмірді аймақтан шығарудың ыңғайлы жолы болмағандықтан, көмір өндіру шектеулі болды. Каунтідегі халықтың ірі орталықтарының бірі ретінде, жақсы автобус және теміржол қатынастарымен, сондай-ақ бейсенбі және сенбі күндері дамыған базарлармен, сатып алушылар Дарем көмір алабындағы кішігірім елді мекендерден шақырымдармен тартылды. Дегенмен, көмір өнеркәсібінің төмендеуі, жеке көліктердің көбеюі және Гейтсхедтегі MetroCentre сияқты жергілікті сауда орталықтарының бәсекелестігі бөлшек саудагерлердің табысын төмендетті, сарапшылар қала орталығындағы арзан дүкендер мен қайырымдылық дүкендерінің көптігіне өкінді. Жауап ретінде, қала орталығын жаңғыртуға қатысты көптеген бастамалар ұсынылды, оның ішінде Bishop Auckland Town Centre Forum форумы құрылды және 2006 жылы Red Box Group әзірлеген жаңғыртудың бас жоспары, оған Wear Valley аудандық кеңесі және One NorthEast аймақтық даму агенттігі демеушілік етті. 2015 жылы Bishop Auckland Historic England ұйымынан Мұралық Аймақ мәртебесін алды, бұл 5 жылдық бағдарлама қаланың және оның экономикасын туризм мен мәдени мұрасы арқылы жаңғыртуға бағытталған. Қаладағы маңызды жұмыс берушілердің бірі – Ebac, кеңсесі қалада орналасқан және 350 адамды жұмыспен қамтиды. 2019 жылдың қыркүйек айындағы есепте Bishop Auckland жаңа Қалалар қорынан 25 миллион фунт стерлингке дейін қаржы алуға тағайындалған қалалардың бірі екені айтылды, бұл қор "экономикалық өсімнен тиісінше үлес көрмеген өнеркәсіптік аймақтарды жақсартуға" бағытталған. Дарем округінің кеңесшісі бұл қаражат серіктестерге (оның ішінде Auckland Project-ке) қала орталығын қоғамның барлық тұрғындарының игілігі үшін жаңғыртуға көмектесетінін мәлімдеді.

Қаладағы туризмді дамыту

2019 жылдың қазан айында The Guardian басылымында епископ Окленд қаласы "шахталар жабылғаннан бері тоқырап қалған қала" деп сипатталды, бірақ Окленд қамалының қайта ашылуы осы аймақты "басты туристік орталыққа" айналдыратыны болжанды. Бұл, Ұлттық лотереядан бөлек қаржыландырылған, миллиондаған фунт стерлинг тұратын қайта жаңарту жобасынан кейін күтілуде. Қамалда әлемдік діндер мұражайы мен үлкен шыныжай салынып жатыр. Қаланың өзінде немесе жанында жұмыс істеп жатқан басқа да тартымды орындар: қала орталығындағы бұрынғы банк ғимаратында орналасқан Тау-кен өнері галереясы, Уэр өзенінің ар жағындағы 7,5 акрлық ашық аспан астындағы театр, Кинрен – Англия тарихын бейнелейтін 1000-ге жуық актерлік құраммен; сондай-ақ қамалдағы Епископ Тревор галереясы. Соңғысы 2019 жылдың қазан айында Ұлттық галереяның шедеврлер турының көрмесін көрсетуді бастады. Алдағы уақытта қала орталығында немесе оның жанында тағы бірнеше жаңа тартымды орындар ашылуы күтілуде: испан өнерінің көрмесі (тағы бір бұрынғы банк ғимаратында), Иман мұражайы (2019 жылы қамалда салынып жатыр), орта ғасырлық және одан кейінгі кезеңдердің өнер туындыларын ұсынатын галерея, бұрынғы пабтардың орнында салынған бутик-қонақ үй және қазіргі епископтың асханасы кафесіне қосымша екі мейрамхана.

Тарихи

Аумақтың тарихының көп бөлігінде Дарем епискобының автономдық билігі графтықты Англияның қарауындағы князьдық ретінде басқаруға мүмкіндік берді. ЮНЕСКО сайтында епископтардың "Англия мен Шотландия арасындағы аралық мемлекет" рөлі сипатталған: 1075 жылдан бастап Дарем епискобы әскер жинау, өз монеталарын шығару және салық салу құқығына ие болған князь-епископқа айналды. Ол Англия короліне адал болғанша, өз аумағынан түсетін табыспен дербес басқара алатын, бірақ Англияның солтүстік шебін қорғау міндетін де естен шығармауы керек еді. XIII ғасырда епископ Антоний Бектың басқарушысы Англияның екі патшасы бар деді: король және Дарем епискобы. 1788 жылғы есепте епископтардың судьялар мен барондарды тағайындауға және кешірім беруге құқығы болғаны айтылған. Дарем епископтары 1836 жылғы Дарем (Графтық Палатинат) заңымен епископ Уильям Ван Милдерт қайтыс болғаннан кейін ғана өздерінің соңғы секулярлық биліктерінен айырылды.

Қазіргі заманғы

Тоғызыншы ғасырдың соңында 1894 жылғы Жергілікті басқару туралы заңмен Бишоп Окленд қалалық округтік кеңесі құрылды. 1894 жылдан 1974 жылға дейін қала Дарем әкімшілік округіне кіретін Қалалық округтік кеңеспен басқарылды. 1937 жылы Окленд ауылдық округі мен Уиллингтон қалалық округі таратылғанда, аудан бірнеше жақын елді мекендерді қоса кеңейтілді. 1972 жылғы Жергілікті басқару туралы заңға сәйкес, Қалалық округ екі деңгейлі округ (Wear Valley) және округтік жүйемен алмастырылды. Бұрынғы қалалық округ аумағы 2007 жылғы мамыр айындағы жергілікті сайлауларда жаңа қалалық кеңес құрылып қайта құрылды. Сайлаудан кейін кеңес Барбара Лориді қаланың алғашқы қайта құрылған мэрі етіп сайлады. 2007 жылдың 25 шілдесінде Дарем округі кеңесі мен Уэр-Вэлли аудандық кеңесі 2009 жылдың 1 сәуірінде Дарем округіның барлық аумағын қамтитын біртұтас әкімшілік органдармен алмастырылды.

Парламент

Қала Bishop Auckland парламенттік сайлау округінің бір бөлігі болып табылады және қазіргі уақытта Вестминстерде Дехенна Дэвисон (консерватор) депутаты өкілдік етеді. Brexit-ке дейін, Еуропалық парламентке оның тұрғындары Солтүстік-Шығыс Англия сайлау округінен Еуропарламент депутатын (ЕПД) сайлау үшін дауыс берді.

Басқа

Қала Дурхэм полициясының Оңтүстік аймағында орналасқан және Дурхэм және Дарлингтон округі өрт сөндіру және құтқару қызметі, сондай-ақ Солтүстік-Шығыс жедел жәрдем қызметімен қамтамасыз етіледі. Бишоп Окленд француз қаласы Иври-сюр-Сенмен қалалық байланыс орнатқан, ал кеңірек Уэр-Вэлли ауданы Германиядағы Бад-Ойнхаузенмен қалалық байланыста болды.

Қалалық әкімдік

Қалалық әкімдік – қаланың базар алаңына көрініс беретін "готикалық стильдегі" викториялық ғимарат, және ІІ* санаттағы мүлік болып табылады. 1980 жылдары тасталып, содан кейін бұзуға қаулы етілгеннен кейін, қалалық әкімдік 1990 жылдардың басында толыққанды қайта жаңартылды. Қазіргі таңда қаланың негізгі кітапханасы, театр, өнер галереясы, туристік ақпарат орталығы және кафе-бар орналасқан. Қалалық әкімдік тау-кен өнерінің суретшісі Том Лэмбтің үш көрмесін өткізді. Біріншісі 1999 жылы "Солған естеліктер" көрмесі, содан кейін 2004 жылы Лэмбтің "Менің жылдарымның іздері" көрмесі, ал 2008 жылы "Менің тау-кен күндерім" атты соңғы көрме ұйымдастырылды.