Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ұйқы мен арманмен байланысты құдай
Deity associated with sleep and dreams
Морфей («Түрлендіруші», μορφή – «түр, пішін» деген сөзден туындаған) – ұйқы мен арманмен байланысты құдай. Овидийдің «Метаморфозаларында» ол Сомнустың ұлы ретінде сипатталған және адам түрінде армандарға келеді. Орта ғасырлардан бастап бұл есім арман немесе ұйқы құдайына қатысты жалпылама атау ретінде қолданыла бастады.
Morpheus ('Fashioner', derived from the μορφή meaning 'form, shape') is a god associated with sleep and dreams. In Ovid's Metamorphoses he is the son of Somnus and appears in dreams in human form. From the Middle Ages, the name began to stand more generally for the god of dreams, or of sleep.
Овидий
Морфей туралы жалғыз ежелгі дерек Овидийдің "Метаморфозаларында" кездеседі, онда Овидий құстарға айналған Сейкс пен оның әйелі Алкионаның оқиғасын баяндайды. Овидийдің айтуынша, Юнона (елші құдайы Ирис арқылы) Морфейді Алькионаға оның күйеуі Сейкс түрінде түсіне кіріп, оның қазасын жеткізуге жібереді. Овидий Морфейді Сомнус (Ұйқы) құдайының мың ұлының бірі деп көрсетеді. Оның аты грекше "форма" (μορφή) сөзінен туындаған, ал оның міндеті адам бейнесінде түстерге келу еді. Овидийдің сөзімен айтқанда, "одан жақсы адамдардың қимыл-қозғалысын, сырт келбетін, сөйлеуін, сондай-ақ киімдерін және әдеттегі сөздерін бейнелейтін ешкім жоқ". Ұйқымен байланысты басқа да құдайлар сияқты, Овидий Морфейді қанатты деп сипаттайды. Овидий Морфейді және оның бауырларын, Сомнустың басқа ұлдарын "Сомния" ("түс пішіндері") деп атап, олар түстерде "көптеген түрлерді еліктейді" дейді. Овидий Ұйқының тағы екі ұлына ат қояды. Бірі – Исел ("Ұқсас"), ал адамдар оны Фобэтор ("Қорқытушы") деп атайды, ол "аң, құс немесе ұзын жылан түріне енеді", екіншісі – Фантазос ("Қиял"), ол "жердің, тастардың, судың, ағаштардың және жалпы тірі емес нәрселердің алдауыш пішіндерін киеді". Үш бауырдың есімдері Овидийден бұрын ешқайда кездеспейді, бұл олардың Овидийдің ойлап тапқандары болуы мүмкін. Трипп осы үш тұлғаны "әдеби, мифтік ұғымдар емес" деп атайды. Дегенмен, Гриффин Морфей мен оның бауырлары арасындағы түс пішіндерін бөлу, мүмкін олардың аттарын қоса алғанда, эллинистік кезеңде пайда болған болуы мүмкін деп санайды.
The only ancient mention of Morpheus occurs in Ovid's Metamorphoses, where Ovid tells of the story of Ceyx and his wife Alcyone who were transformed into birds. In Ovid's account, Juno, (via the messenger goddess Iris) sends Morpheus to appear to Alcyone in a dream, as her husband Ceyx, to tell her of his death. Ovid makes Morpheus one of the thousand sons of Somnus (Sleep). His name derives from the Greek word for form (μορφή), and his function was apparently to appear in dreams in human guise. According to Ovid "no other is more skilled than he in representing the gait, the features, and the speech of men; the clothing also and the accustomed words of each he represents." As with other gods associated with sleep, Ovid presents Morpheus as winged. Ovid called Morpheus and his brothers, the other sons of Somnus, the Somnia ("dream shapes"), saying that they appear in dreams "mimicking many forms". Ovid gives names to two more of these sons of Sleep. One called Icelos ('Like'), by the gods, but Phobetor ('Frightener') by men, "takes the form of beast or bird or the long serpent", and Phantasos ('Fantasy'), who "puts on deceptive shapes of earth, rocks, water, trees, all lifeless things". The three brothers' names are found nowhere earlier than Ovid, and are perhaps Ovidian inventions. Tripp calls these three figures "literary, not mythical concepts". However, Griffin suggests that this division of dream forms between Morpheus and his brothers, possibly including their names, may have been of Hellenistic origin.