Гитлердің Бавариядағы жеке үйі - Бергхоф

Кіріспе

Бавариядағы Адольф Гитлердің резиденциясы

Бергхоф – Германияның Бавариясындағы Берхтесгаден қаласының жанындағы Бавария Альпісіндегі Оберзальцбергте орналасқан Адольф Гитлердің демалыс үйі. «Күгіртке ордасы» (Вольфсшанце) болғаннан басқа, ол Кеңес Одағына шабуыл үшін Шығыс Пруссиядағы штабында, нацистік Германияның фюрері болған жылдарында басқа кез келген жерден гөрі осы жерде көбірек уақыт өткізді. Бұл оның Еуропа бойынша орналасқан штаб-пәтерлерінің ең танымалдарының бірі еді. Бергхоф 1935 жылы қайта салынды және аты өзгертілді, содан кейін он жыл бойы Гитлердің демалыс резиденциясы болды. 1945 жылдың сәуір айының соңында британ бомбаларынан, ал мамыр айының басында шегініп келе жатқан СС әскерлерінен зақым көрді. Одақтас әскерлер аймаққа жеткеннен кейін ол тонауға ұшырады. Бавария үкіметі 1952 жылы өрттен қалған қирандыны бұзды.

Тарих

Бергхоф 1916 жылы (немесе 1917) Букстехуделік кәсіпкер Отто Винтер салған Haus Wachenfeld деп аталатын шағын шале ретінде басталды. Ол 1922–1923 жылдары Гитлер тұрған бұрынғы Мориц пансионаты, Платтерхофтың жанында орналасқан. 1926 жылы пансионатты басқарған отбасы кетіп қалды, ал Гитлер жаңа иесін ұнатпады. Ол алдымен Marineheim-ге, содан кейін Берхтесгадендегі Deutsches Haus қонақ үйіне көшті, онда 1926 жылдың жазында «Менің күресімнің» екінші томын диктант етті. 1926 жылдың күзінде Гитлер сол кездегі әйелі Мария Райтермен танысты, ол қонақ үйдің бірінші қабатындағы дүкенде жұмыс істеді. 1928 жылы Винтердің жесірі Haus Wachenfeld үйін Гитлерге жалға берді, ал оның жартылай қарындасы Анжела үй шаруасын жүргізу үшін келді, бірақ 1931 жылы Гитлердің Мюнхендегі пәтерінде қызы Гели қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай кетіп қалды. 1933 жылы Гитлер «Менің күресім» атты саяси манифестін сатудан түскен қаражатқа Haus Wachenfeld үйін сатып алды. Кішкентай шале стиліндегі ғимарат 1935–1936 жылдары Мартин Борманнның басшылығымен архитектор Алоис Деганомен қайта жаңартылып, кеңейтілді. Жаңа интерьерді Герди Трост жобалады. Үлкен терраса салынды, онда үлкен, түрлі-түсті, курорттық стильдегі кенеп шатырлар орнатылды. Кіреберіс залы «мажолика тостағаншаларындағы кактустардың әдемі көрнісімен» толтырылған еді. Асхананың қабырғалары қымбат кебра ағашымен қапталған. Гитлердің үлкен жұмыс кабинетінде телефон станциясы болды. Кітапханада «тарихи, сурет, сәулет және музыка» кітаптары сақталған. Үлкен зал Тевтон жиһазымен, үлкен глобуспен және кең қызыл мәрмәр каминімен безендірілген. Бір қабырғаның артында кешкі кино көрсетулерге арналған проекциялық бөлме болды (көбінесе Голливуд фильмдері, Микки Маус қоса). Гитлердің туған жері Австрияның қарлы тауларын көру үшін қабырғаға үлкен терезе түсірілген. Жазушы Уильям Джордж Фиц Джеральд Игнатиус Файр псевдонімімен нацистік үгіт-насихат көздерінен алынған Гитлердің үйіне сапар туралы көптеген мақалалар жариялады. Неміс пропагандалық дереккөздеріне сүйене отырып, британдық «Homes & Gardens» журналына жазған Фиц Джеральд Гитлерді «өзінің декораторы, дизайнері және жиһазшысы, сондай-ақ сәулетшісі» деп сипаттады, ал шалені «жарық және кең» деп, «ақылға сыймас жасыл түсті» деп бағалады; көптеген бөлмелерде антиквариатпен, көбінесе 18 ғасырдың неміс жиһазымен жабдықталған Харц роликтеріндегі канарлар ұсталған. Қонақ бөлмелерінде Гитлердің суреттерімен салынған эскиздерімен бірге ескі гравюралар ілінген. Оның жеке күзетшісі Хайнц Линге Гитлер мен оның ұзақ жылдар бойы серігі болған Ева Браунның екі жатын бөлмесі мен екі жуынатын бөлмесі болғанын, Гитлердің көбінесе кешкі уақытта онымен бірге кабинетінде шай ішетінін айтты. Гитлер темекі тартпаса да, террасада темекі шегуге рұқсат болды. Оның вегетариандық тағамын жақын жердегі бау-бақшалар, кейіннен жылыжай қамтамасыз етті. Жақын жерде нацистік басшыларға арналған үлкен тау үйлері кешені және олардың қауіпсіздігі мен қолдау персоналына арналған көптеген ғимараттар салынды. Бұл жобалар үшін жер алу үшін көптеген көршілер өздерінің мүліктерін сатуға және кетіп қалуға мәжбүр болды. Француз дипломаты Андре Франсуа Понсе атымен «Бүркіт ұясы» деп аталған Kehlsteinhaus құрылысы 1937–1938 жылдары Бергхофтың үстінде салынды, бірақ Гитлер сол жерге сирек барып тұратын. Бұл аймақ Гитлер диктатор ретінде билікке келгеннен кейін, 1930 жылдардың ортасында неміс туристерінің назарына ілікті. Зияратшылар Гитлерді көру үмітімен көлік жолының соңында немесе жақын жердегі қоғамдық жолдарда жиналды. Бұл аймаққа кіруді қатаң шектеу және басқа да қауіпсіздік шараларын енгізуге әкелді. Кейін оны полиция генерал-майоры басқарды. (Қонақ үй 1950 жылы қайта салынды және Рождествоға дейін Hotel zum Türken атымен қайта ашылды. Зияратшылар әлі күнге дейін нацистер пайдаланған тарихи жер асты дәліздерін және туннельдерін зерттей алады.) Гитлер қашан болса, онда RSD және Фюрербеглайткомандасы (Фюрердің күзет жасағы; FBK) өкілдері болып тұратын. RSD жасағы аумақты күзетсе, FBK жасағы Гитлерге жақын күзетті қамтамасыз етті. Сонымен қатар, жақын жерде Вермахттың тау әскерлерінің бірнеше бөлімдері орналастырылған. Сондықтан британдықтар осы кешенге тікелей шабуыл жасауды жоспарламады.

The Berghof began as a much smaller chalet called Haus Wachenfeld, a holiday home built in 1916 (or 1917) by Kommerzienrat Otto Winter, a businessman from Buxtehude. It was located near the Platterhof, the former Pension Moritz where Hitler had stayed in 1922–23. By 1926, the family running the pension had left, and Hitler did not like the new owner. He moved first to the Marineheim and then to a hotel in Berchtesgaden, the Deutsches Haus, where he dictated the second volume of Mein Kampf in the summer of 1926. Hitler met his girlfriend at that time, Maria Reiter, who worked in a shop on the ground floor of the hotel, during another visit in autumn 1926. In 1928, Winter's widow rented Haus Wachenfeld to Hitler, and his half sister Angela came to live there as housekeeper, although she left soon after her daughter Geli's 1931 death in Hitler's Munich apartment. By 1933, Hitler had purchased Haus Wachenfeld with funds he received from the sale of his political manifesto Mein Kampf. The small chalet style building was refurbished and much expanded by architect Alois Degano during 1935–36 under the supervision of Martin Bormann, when it was renamed The Berghof (English: "Mountain Court"). The renovated interiors were designed by Gerdy Troost. A large terrace was built and featured big, colourful, resort style canvas umbrellas. The entrance hall "was filled with a curious display of cactus plants in majolica pots." A dining room was panelled with very costly cembra pine. Hitler's large study had a telephone switchboard room. The library contained books "on history, painting, architecture and music." A great hall was furnished with expensive Teutonic furniture, a large globe, and an expansive red marble fireplace mantel. Behind one wall was a projection booth for evening screenings of films (often, Hollywood productions, including Mickey Mouse). A sprawling picture window could be lowered into the wall to give a sweeping, open air view of the snow capped mountains in Hitler's native Austria. Writer William George Fitz Gerald, under the pseudonym Ignatius Phayre, published many articles about visiting Hitler at home that were fabricated from Nazi propaganda sources. Based on German propaganda sources, Fitz Gerald, writing for the British Homes & Gardens magazine, described Hitler as "his own decorator, designer, and furnisher, as well as architect", and the chalet as "bright and airy" with "a light jade green colour scheme"; caged Harz Roller canaries were kept in most of the rooms, which were furnished with antiques, mostly German furniture from the 18th century. Old engravings hung in the guest bedrooms, along with some of Hitler's small watercolour sketches. His personal valet Heinz Linge stated that Hitler and his longtime companion Eva Braun had two bedrooms and two bathrooms with interconnecting doors, and Hitler would end most evenings alone with her in his study drinking tea. Though Hitler did not smoke, smoking was allowed on the terrace. His vegetarian diet was supplied by nearby kitchen gardens and, later, a greenhouse. A large complex of mountain homes for the Nazi leadership, and many buildings for their security and support staff, were constructed nearby. To acquire the land for these projects, many neighbours were compelled to sell their properties and leave. A mountaintop structure, the Kehlsteinhaus, nicknamed Eagle's Nest by André François Poncet, a French diplomat, was built in 1937–38 above the Berghof, but Hitler rarely went there. The area became a German tourist attraction during the mid 1930s, after Hitler came to power as dictator. Visitors gathered at the end of the driveway or on nearby public paths in the hope of catching a glimpse of Hitler. This led to the introduction of severe restrictions on access to the area and other security measures. It was later occupied by the Generalmajor of the Police. (The hotel was rebuilt in 1950 and reopened as a hotel before Christmas, the Hotel zum Türken. Visitors can still explore the historic underground hallways and tunnels that had been used by the Nazis.) Whenever Hitler was in residence, members of the RSD and Führerbegleitkommando (Führer Escort Command; FBK) were present. While the RSD men patrolled the grounds, the FBK men provided close security protection for Hitler. Several Wehrmacht mountain troop units were also housed nearby. Hence, the British never planned a direct attack on the compound.

Қонақтар

Бергхофқа саяси қайраткерлер, монархтар, мемлекет басшылары, дипломаттар, сондай-ақ суретшілер, әншілер мен музыканттар қонақ ретінде келді. Гитлер Бергхофтың баспалдағында жеке қарсы алған маңызды қонақтар: Дэвид Ллойд Джордж (3 наурыз 1936), Ага Хан (20 қазан 1937), Виндзор герцогы мен герцогинясы (22 қазан 1937), Курт фон Шушниг (12 ақпан 1938), Невилл Чемберлен (15 қыркүйек 1938) және Бенито Муссолини (19 қаңтар 1941). 1940 жылдың шілде айының соңында Гитлер ОКВ мен ОКХ-тан әскери басшыларын "Орыс мәселесі" талқыланған "Бергхоф конференциясына" шақырды. 1941 жылдың 11 мамырында Карльхайнц Пинч Бергхофқа Рудольф Гесстің Гитлерге Шотландияға заңсыз қашқандығы туралы хатты жеткізді. Гитлердің Бергхофтағы әлеуметтік айналымы – оның жақын адамдары "Бергте" деп атаған – Ева Браун мен оның қарындасы Гретл, Герта Шнайдер мен оның балалары, Еваның досы Марион Шёнман, Генрих Хоффман, сондай-ақ басқа нацистік көшбасшылардың әйелдері мен балалары, Гитлердің қызметкерлерінен тұрды. Олар Гитлердің туған күніне арналған жылдық топтық суретке түсетін. Бергхофтағы әлеуметтік өмір 1944 жылдың 14 шілдесінде Гитлер Шығыс Пруссиядағы әскери штаб-пәтеріне кеткен кезде аяқталды, ол ешқашан қайтып оралмады. Ева Браун түсірген үнсіз түсті фильмдер соғыстан аман қалды және Гитлер мен оның қонақтары Бергхофта демалып жатқандарын көрсетті. 2006 жылы компьютерлік эхолокация бағдарламасы олардың әңгімелерінің бірнеше бөлігін анықтады. Фильмдерде танылғандардың арасында Жозеф Геббельс, Рейнхард Гейдрих, Генрих Гиммлер, Иоахим фон Риббентроп, Альберт Шпеер және Карл Вольф болды. Екі қонақ Бергхофқа сапар барысында Гитлерді өлтіруді жоспарлаған. 1944 жылдың 11 наурызында капитан Эберхард фон Брайтенбух Гитлердің басын ату үшін жасырын тапаншамен келді, бірақ күзетшілер оны сол бөлмеге кіргізбеді. 1944 жылдың 7 маусымында полковник Клаус Шенк Граф фон Штауфенберг онда өткен кездесуде бомба жаруды жоспарлады, бірақ оның серіктестері Гиммлер мен Герман Геринг те қатыспағандықтан оған рұқсат бермеді.

Guests at the Berghof included political figures, monarchs, heads of state, and diplomats along with painters, singers, and musicians. The important visitors personally greeted on the steps of the Berghof by Hitler included David Lloyd George (3 March 1936), the Aga Khan (20 October 1937), Duke and Duchess of Windsor (22 October 1937), Kurt von Schuschnigg (12 February 1938), Neville Chamberlain (15 September 1938), and Benito Mussolini (19 January 1941). At the end of July 1940, Hitler summoned his military chiefs from OKW and OKH to the Berghof for the 'Berghof Conference' at which the 'Russian problem' was studied. On 11 May 1941, Karlheinz Pintsch visited the Berghof to deliver a letter from Rudolf Hess informing Hitler of his illegal flight to Scotland. Hitler's social circle at his Berghof retreat – which his intimates referred to as "on the Berg" – included Eva Braun and her sister Gretl, Herta Schneider and her children, Eva's friend Marion Schönmann, Heinrich Hoffmann, and the wives and children of other Nazi leaders and Hitler's staff who would all pose for an annual group photograph on the occasion of Hitler's birthday. The social scene at the Berghof ended on 14 July 1944, when Hitler left for his military headquarters in East Prussia, never to return. Silent colour films shot by Eva Braun survived the war and showed Hitler and his guests relaxing at the Berghof. In 2006, computer lip reading software identified several parts of their conversations. Among those identified in the films were Joseph Goebbels, Reinhard Heydrich, Heinrich Himmler, Joachim von Ribbentrop, Albert Speer, and Karl Wolff. Two guests planned to use a visit to the Berghof as an opportunity to assassinate Hitler. On 11 March 1944, Captain Eberhard von Breitenbuch arrived with a concealed pistol with the intention of shooting Hitler in the head, but guards would not allow him into the same room. On 7 June 1944, Colonel Claus Schenk Graf von Stauffenberg planned to detonate a bomb at a meeting there, but his fellow conspirators would not give him approval to do so because Himmler and Hermann Göring were also not present.

Британдықтар өлтіру жоспарын

Достасқандар Гитлердің Оберзальцбергке баратын пойзын тоқтату және пойыздағы ішу суына у салу туралы ұсыныстарды қабылдамады, бірақ 1944 жылы британдықтар «Фокслей» операциясы деп аталатын жоспар жасады. Бұл жоспар бойынша, снайпер Гитлерді күнделікті 15-20 минуттық серуені кезінде, Бергхоф резиденциясынан Мослахнеркопф төбесіндегі «Тихаусқа» (Teehaus) дейін өлтіруі керек еді. Бұл аймақ соғыс тұтқынынан алынған мәлімет бойынша анықталған. Операцияны неміс тілінде сөйлейтін поляк және неміс формасын киген британдық снайпер Австрияға парашютпен түсіріліп орындауға тиіс болды. Оларды жақын жердегі Зальцбургте тұратын, нацистерге қарсы күрескен «Хейденталер» атты адам бағыттап, жасыруға көмектесетін еді.

Соғыстан кейінгі қираған үйінділер

Оберзалцбергке жүздеген британдық RAF Lancaster ауыр бомбардировщиктері, соның ішінде No. 617 эскадрильясы RAF ("Dambusters") 1945 жылғы 25 сәуірде шабуыл жасады. Кем дегенде екі бомба Бергхофқа тиіп, ғимаратқа елеулі зақым келтірді. Гитлер Берлинде өз-өзіне қол жұмсағаннан кейін төрт күн өткен 4 мамырда, шегініп келе жатқан SS әскерлері вилланы өртеп жіберді. Бірнеше сағаттан соң АҚШ-тың 3-ші жаяу әскер дивизиясы және француздың 2-ші бронетанкті дивизиясы Берхтесгаденге келді. 3-ші дивизияның сержанты Герман Луис Финнелл өзінің және рядовой Фунгербургтің Бергхофқа және оның астындағы құпия өткелдерге бірінші болып кіргенін мәлімдеді. Финнеллдің сөзіне қарағанда, құрылыстың астындағы дәліздің екі жағында да бөлмелер қираған картиналармен, кешкі көйлектермен, сондай-ақ бұзылған медициналық құралдармен және шарап қоймасымен толы болған. Көп ұзамай оларға француздық танк экипажы қосылды, ал одақтас әскерлер келесі бірнеше күнде үйді тонап, барлық мүлкін алып кетті. Американың 506-шы жаяу әскер полкінің 1-ші батальоны 8 мамырда келді. 506-шы полктің 3-ші батальоны басқа бағыттан кірді және екі неміс 88 мм-лік зениттік/танққа қарсы пулеметтерімен болған шайқаста шығынға ұшырады. Америкалық әскерлер алып кеткен ең маңызды артефакттардың бірі – "Гитлердің глобусы" деп белгілі мемлекеттік және өнеркәсіптік лидерлерге арналған Колумб глобусы болды. 1945 жылғы сәуірдегі бомбалау кезінде Мослахнеркопф төбесіндегі шайхана зардап көрмеді, бірақ Бавария үкіметі 1951 жылы Гитлермен байланысы болғандықтан оны бұзды. 55 жыл бойы қираған ғимараттар Гутшоф гольф алаңының 13-ші лункасының жанындағы орманда тұрды, бірақ 2006 жылдың жазында олардың барлығы алынып тасталды. Бергхофтың қабырғасы 1952 жылға дейін сақталды, содан кейін Бавария үкіметі оны 30 сәуірде жарылғыш заттармен бұзды. Бергхоф, Геринг пен Борманның үйлері, SS казармалары, Кампфхаусл және шайхана толығымен қиратылды. Бұл американдықтар аймақты Бавария билігіне қайтарған келісімнің бір бөлігі болды. Қираған ғимараттар неонацистік қасиетті орынға айналып, туристерді тартады деп қорқынышты. Оберзалцбергтегі 50-ден астам нацистік ғимараттар қиратылды. Платтерхоф бұл аймаққа келген қонақтарға арналған жақын маңдағы пансионат болған, соғыстан кейін ол американдық әскерлер үшін генерал Уокер қонақ үйіне айналды. Ол 2001 жылы бұзылды.

The Obersalzberg was bombed by hundreds of British RAF Lancaster heavy bombers, including aircraft from No. 617 Squadron RAF (the "Dambusters"), which attacked Obersalzberg on 25 April 1945. At least two bombs struck the Berghof and did considerable damage to the building. Retreating SS troops set fire to the villa on 4 May, four days after Hitler's suicide in Berlin. Only hours later, the U. S. 3rd Infantry Division arrived at Berchtesgaden along with the French 2nd Armoured Division. Herman Louis Finnell of the 3rd Division stated that he and Private Fungerburg were the first to enter Berghof and the secret passages below the structure. Finnell stated that the hallway below the structure had rooms on either side filled with destroyed paintings and evening gowns, as well as destroyed medical equipment and a wine cellar. A French tank crew soon joined them, and Allied soldiers thoroughly looted and stripped the house over the next few days. The American 1st Battalion of the 506th Infantry Regiment arrived on 8 May. The 3rd Battalion of the 506th came into Berchtesgaden by a different route and sustained casualties in a skirmish with the crews of two German 88mm anti aircraft/anti tank guns. One of the most notable artifacts taken by American soldiers was the Columbus Globe for State and Industry Leaders, known more commonly as "Hitler's Globe". The teahouse on Mooslahnerkopf hill was unscathed in the April 1945 bombing raid, but the Bavarian government knocked it down by 1951 because of its link with Hitler. For 55 years, the ruins lay in the woods by the 13th hole of the Gutshof golf course, but these were taken away altogether during the summer of 2006. The Berghof's shell survived until 1952, when the Bavarian government demolished it with explosives on 30 April. The Berghof, the houses of Göring and Bormann, the SS barracks, the Kampfhäusl, and the teahouse were all destroyed. This had been part of an agreement under which the Americans handed the area back to the Bavarian authorities. There was fear that the ruins would become a neo Nazi shrine and tourist attraction. More than 50 Obersalzberg Nazi buildings were destroyed. The Platterhof had been a nearby hostel for visitors to the area, and it was turned into the General Walker Hotel for American troops after the war. It was demolished in 2001.

Бергхоф пен Гитлердің басқа штаб-пәтерлерінің орналасқан жері

Бергхоф соғыс кезінде Гитлер пайдаланған штабтардың бірі болды. Барлығы 14 аяқталған Фюрер штабы белгілі.