Кіріспе
Америкалық ғалым және конгрегациялық дін қызметкері (1703–1767)
Томас Клапп немесе Томас Клэпп (26 маусым 1703 – 7 қаңтар 1767) – американдық ғалым және педагог, конгрегациялық дін қызметкері және колледж әкімшісі. Ол Йель колледжінің бесінші ректоры және алғашқы ресми түрде «президент» аталған тұлға (1740–1766) болды. Ол 1740 жылдары Йельді сәтті реформалауымен танымал, ол Rev. Доктор Сэмюэл Джонсонмен бірлесіп, 40 жылдық мекемені көбірек заманауи үлгіде қайта құрды. Ол Коннектикут штатының Ассамблеясын Йель университетін салық төлеуден босатуға көндірді. Ол екінші колледж үйін ашып, колледждің көлемін екі есеге ұлғайтты. Оқу бағдарламасына ағартушылық математика мен ғылымды, сондай-ақ Джонсонның моральдық философиясын енгізді, бірақ пуритандық теологиясын сақтап қалды. Ол сонымен қатар 1753 жылы Линониялық қоғамды құруға көмектесті, ол әдеби және пікірсайыс қоғамы және Йельдің ең көне құпия қоғамдарының бірі. Ол Америкадағы алғашқы Оррериді жеке өзі жасады, бұл американдық ғылымның маңызды кезеңі, және өзінің досы Бенджамин Франклинге құрметті диплом табыс етті. Оның білім берудегі жетістіктері көптеген саяси, теологиялық және басқару қақтығыстарымен басылды, біріншіден Коннектикут штатындағы Жаңа Нұр фракциясымен, содан кейін англикандықтармен, одан кейін Ескі Нұр фракциясымен. Ол Коннектикут штатының Ассамблеясымен, Йель университетінің кеңесімен және, ақырында, өз оқытушыларымен және студенттерімен күресті. Ол 1766 жылы Йель университетінің президенті лауазымынан кетуге мәжбүр болды және көп ұзамай қайтыс болды.
Ерте өмір
Клап Массачусетс штатының Сцитуат қаласында дүниеге келді және "Шетелдегі Ізгі хабарды тарату қоғамынан" келген Нарагансет миссионері Рев. Джеймс МакСпарран мен Сцитуаттан Рев. Натиел Элспен білім алды. Ол 15 жасында Гарвард университетіне (сол кезде Гарвард колледжі деп аталған) түсіп, 1722 жылы бітірді. 1725 жылы Коннектикут штатының Уиндхэм қаласында уағыз айтты және 1726 жылы Рев. Сэмюэл Уайтингтің орнына сол жердегі министр болып тағайындалды, 1727 жылы Рев. Уайтингтің қызы Мэриге үйленді және 14 жыл бойы өте қатаң ортодоксалдықпен ерекшеленген діни қызмет атқарды (ол бір рет Арминийлік көзқарастарға ие деп айыпталған министрді тағайындауға қарсылық білдіру үшін Спрингфилдке сапар шекті).
Йельдегі реформаның алғашқы жылдары және діни қақтығыс
Ол Элиша Уильямстың отставкасынан кейін Йель колледжінің ректоры болып сайланды, өйткені сенімділер ол Йельде арминиандыққа қарсы тұрады деп ойлады және 1740 жылы қызметке кірді. Оның басшылығы ортодоксалдылығымен, ұрысқақтығымен, авторитарлығымен және дау-дамайларға араласуымен белгілі болды. 1743 жылы оның жүйесі Нейтан Уайтинг, оны және оның әйелі Мэри ата-анасы қайтыс болғаннан кейін тәрбиелеген, Йельді бітірді. Ол теология және ғылым саласында білімді болды және Америкадағы алғашқы планетарийді (оррери) жасады. Бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін ол 1740 немесе 1741 жылдың 5 ақпанында Мэри Хейнске үйленді. Ол колледжде тәртіпті сақтау үшін "автократиялық әдістерді" қолданған "қатаң", "догматикалық және мойынтырмас" көшбасшы ретінде танылды. Оның діни көзқарастары мен мінезі мектепте қақтығысқа әкелді: ол Ұлы оянудың саяхатшы уағызшысы Джордж Уайтфилдтің және Гилберт Теннент сияқты басқа да саяхатшы мұғалімдердің ілімдеріне қарсы болды. Нью-Хейвендегі пастор Джозеф Нойс Джеймс Давенпортты уағыз айту үшін қауымына шақырды: Давенпорт бұл мүмкіндікті пайдаланып, оны "иман келмеген адам" және "қосылмас" деп айыптады: қауым ақырында физикалық түрде екіге бөлінді, нәтижесінде Нью-Хейвендегі екі қауымдық шіркеу әлі күнге дейін тұр. 1741 жылы Йельдегі екі магистрлік үміткері "Ұлы оянуды насихаттаудағы тәртіпсіз және бейсақтық әрекеттері" үшін диплом алмады, ал колледж студенттің ректорды, сенімділерді немесе оқытушыларды "денеге тән немесе иман келмеген адамдар" немесе "қосылмас" деп атауын қылмыс деп есептеді. Көп ұзамай бір студент, Дэвид Брейнерд, осылай істеді, Тьютор Уиттлсидің "креслодан артық құндылығы жоқ" деді және қуылды. Джонатан Эдвардс, Аарон Берр (вице-президенттің әкесі) және Джонатан Дикинсон Брейнердтің қайта тағайындалуына сұраныс жасады, бірақ олар сәтсіз аяқталды. Клап саяхатшы уағызшылар мен қарапайым уағыздаушыларды тоқтатуға және шіркеулердің бөлінуіне кедергі келтіретін заңдарды қабылдауға шақырулар жасады. Діни дау-дамайлар студенттер қауымын бөліп тастады, олар тәртіпке бағынбады, "Ескі жарықтардан" (Ұлы оянудан бұрын пайда болған уағызшылар) діни оқудан бас тартты және сепаратистік жиналыстарға қатысты. 1742 жылы Клап колледжді жапты және студенттерді үйлеріне жіберді. Ол Бас Ассамблеяның қолдауын алды, ал көптеген ынталы студенттер 1743 жылы Йель қайта ашылғанда басқа мекемелерге ауысты. Клап Жаңа жарықтармен қақтығысқанда, англикандықтармен серіктестік құрды. 1740 жылдан бастап ол Коннектикут штатының Стратфорд қаласынан келген пастор Сэмюэл Джонсонмен бірге Йельді реформалау үшін жұмыс істеді. Ол математика мен ғылымды Йельдің оқу бағдарламасына енгізді, ал теология бойынша бакалавриат оқулары Джонсонның конфессиялық емес моральдық философиясымен ауыстырылды. Клап 1743 жылы Йель кітапханасының каталогын жариялады, оның индекс жүйесі досы Сэмюэл Джонсонның білім картасына негізделген, және 1745 жылы Бас Ассамблеямен бекітілген мектептің жаңа жарғысын жасады, бұл мекемені "Нью-Хейвендегі Йель колледжінің президенті және стипендиаттары" деп атады. Клап 1745 жылдың 1 маусымында Йельдің бірінші президенті болып ант берді. Оның Йельдің жаңа заңдар кодексін латын тілінде жасауы 1745 жылы Нью-Хейвенде басылған алғашқы кітап болды. Уайтфилд уағыз айту үшін Жаңа Англияға оралды, ал Йель "Йель колледжінің ректоры мен оқытушыларының Rev. Джордж Уайтфилд, оның қағидалары мен жоспарлары туралы хаты" деген мәлімдеме жасады. 1746 жылы Клап Самуэль Кукты Нью-Хейвендегі сепаратистік қауымды құрудағы рөлі үшін Йель корпорациясынан қуылды. 1747 жылдың мамыр айында Бас Ассамблея Йельге қаражат жинау үшін лотерея өткізуге рұқсат берді: бұл кіріс, колонияның фрегаты басып алған француз қайығын сатудан түскен ақшамен бірге, Йельдегі екінші ірі құрылым Коннектикут залын салуға жұмсалды. Осы аралықта корпорация ішінде қақтығыстар болды. Джаред Элиоттың күйеу баласы Бенджамин Гейл колледжге колониялық грантты тоқтатуды талап ететін памфлет жариялады, ал 1755 жылы грант берілмеді. Клап теология профессоры болу үшін қаржы жинауға кірісті, ал Нафтали Даггет 1756 жылдың 4 наурызында Ливингстонның теология профессоры болып тағайындалды. Профессор Нафтали Даггет оның орнына уақытша президент болды. Клап төрт айдан кейін Нью-Хейвенде алпыс үш жасында қайтыс болды.