Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шынысыз қыш ыдыстар – шыны немесе шынысыз қыш ыдыстар, әдетте 1200 °C (2192 °F) төмен температурада күйдіріледі. Терракота деп аталатын қарапайым қыш ыдыс су сияқты сұйықтықтарды сіңіреді. Дегенмен, қыш ыдысты керамикалық глазурьмен жапқанда, оны сұйықтықтарға өткізбейтін етіп жасауға болады. Керамиканың басқа маңызды түрлері – фарфор, сүйек қышы және тас ыдыстар, олардың барлығы шыныға айналатын, жоғары температурада қыздырылады. Соңғы қолданылуы: үстел ыдыстары және әшекейлік бұйымдар, мысалы, мүсіндер. Қыш ыдыстар «көптеген құрылыс кірпіштері, он жетінші ғасырға дейін барлық еуропалық қыш ыдыстар, Мысыр, Парсы және Таяу Шығыстың көптеген тауарлары; грек, римдік және Жерорта теңізі, кейбір қытайлықтар; және бүгінгі күні асханалық ыдыстарымыздың көп бөлігін құрайтын жақсы қыш ыдыстар» ("бүгін" 1962 жылды білдіреді). Ұңғымада күйдірілген қыш ыдыстар 29000–25000 жыл бұрынғы кездерге дейін жетеді, ал мыңжылдықтар бойы тек қыш ыдыстар жасалды. Тас ыдыстар біртіндеп 5000 жыл бұрын дамыды, бірақ кейін бірнеше мың жылға жоғалып кетті. Шығыс Азиядан тыс жерлерде фарфор тек 18-шы ғасырдан бастап өндірілді, бастапқыда ол қымбат сән-салтанат ретінде сатылды. Күйдірілгеннен кейін қыш ыдыс мөлдір емес, шыны тәрізді емес, жұмсақ және пышақпен сыза алады. Оның денесі сондықтан оларды RAM пресімен, ролик баспен немесе саз құмырамен пішіндеу фарфор немесе сүйек қыштан оңай. Оның кеуектілігіне байланысты, 5-8% су сіңіретін күйдірілген қыш ыдыстар су өткізбейтін болуы үшін глазурьленуі керек. Қыш ыдыстардың механикалық беріктігі фарфор, сүйек қышы немесе тас ыдыстардан төмен, сондықтан бұйымдар көбінесе қалың қимамен жасалады, бірақ олар әлі де оңай сызады.
Nonvitreous pottery
Пішін беру
Earthenware is glazed or unglazed nonvitreous pottery that has normally been fired below 1200 °C (2192 °F). Basic earthenware, often called terracotta, absorbs liquids such as water. However, earthenware can be made impervious to liquids by coating it with a ceramic glaze, and such a process is used for the great majority of modern domestic earthenware. The main other important types of pottery are porcelain, bone china, and stoneware, all fired at high enough temperatures to vitrify. End applications include tableware and decorative ware such as figurines. Earthenware comprises "most building bricks, nearly all European pottery up to the seventeenth century, most of the wares of Egypt, Persia and the near East; Greek, Roman and Mediterranean, and some of the Chinese; and the fine earthenware which forms the greater part of our tableware today" ("today" being 1962). Pit fired earthenware dates back to as early as 29,000–25,000 BCE, and for millennia, only earthenware pottery was made, with stoneware gradually developing some 5,000 years ago, but then apparently disappearing for a few thousand years. Outside East Asia, porcelain was manufactured only from the 18th century CE, and then initially as an expensive luxury. After it is fired, earthenware is opaque and non vitreous, soft and capable of being scratched with a knife. bodies and hence are easier to shape by RAM press, roller head or potter's wheel than bone china or porcelain. Due to its porosity, fired earthenware, with a water absorption of 5 8%, must be glazed to be watertight. Earthenware has lower mechanical strength than bone china, porcelain or stoneware, and consequently articles are commonly made in thicker cross section, although they are still more easily chipped. Shaping
Күйдіру
Firing
Қыш ыдыстар 600 °C (1112 °F) дейін температурада күйдірілуі мүмкін, ал көптеген балшықтар 1000 °C (1832 °F) жоғары температурада сәтті күйдірілмейді. Тарихи керамиканың көп бөлігі 800 °C (1472 °F) шамасында күйдірілді, бұл температураны өлшеудің нақты әдісі болмағандықтан үлкен қателік мүмкіндігін береді және пеш ішіндегі жағдай өте өзгермелі болды. Қазіргі кездегі қыш ыдыстарды бисквиттеу (немесе "жартылай күйдіру") температураға дейін және глазурьдеу (немесе "жартылай күйдіруден кейін глазурь жағу") температураға дейін күйдіруге болады. Кейбір студиялық саз құмырашылары кері тәртіпті қолданады, төмен температурада бисквиттеу және жоғары температурада глазурьдеу. Окистендіретін атмосфералар ең көп таралған. Күйдірілгеннен кейін қыш ыдыстардың көп бөлігі ақ, қоңыр немесе қызыл түске боялады. Темірге бай қыш ыдыстарды салыстырмалы түрде төмен температурада тотықтырғыш атмосферада күйдіргенде қызыл түс шығады, ал жоғары температурада атмосфераны азайту қара түс, соның ішінде қара түс береді. Жоғары температурада күйдіру қыш ыдыстың қабынуына әкелуі мүмкін.
Earthenware can be produced at firing temperatures as low as 600 °C (1112 °F) and many clays will not fire successfully above about 1000 °C (1832 °F). Much historical pottery was fired somewhere around 800 °C (1472 °F), giving a wide margin of error where there was no precise way of measuring temperature, and very variable conditions within the kiln. Modern earthenware may be biscuit (or "bisque") fired to temperatures between and glost fired (or "glaze fired") to between Some studio potters follow the reverse practice, with a low temperature biscuit firing and a high temperature glost firing. Oxidising atmospheres are the most common. After firing, most earthenware bodies will be colored white, buff or red. For iron rich bodies earthenware, firing at comparatively low temperature in an oxidising atmosphere results in a red colour, whilst higher temperatures with a reducing atmosphere results in darker colours, including black. Higher firing temperatures may cause earthenware to bloat.
Керамиканың үлгілері
Ең жоғары бағаланған қыш ыдыс түрлері белгілі бір мәдениеттерде тас ыдыс пен фарфор дамыған сайын оларға ауысқанмен, көркемдік тұрғыдан маңызды қыш ыдыстардың көптеген түрлері сақталған. Барлық ежелгі грек және ежелгі рим қыш ыдыстары қыштан жасалған, сондай-ақ орта ғасырдың соңындағы Испания-Мавр ыдыстары да осы санатқа жатады. Олар Еуропаның бірнеше аймақтарында қалайы глазурьмен жабылған қыш ыдыстар немесе фаянс дәстүрлеріне айналды, ең танымалдары – итальяндық Ренессанстың боялған майоликасы және голландтық Дельфт ыдыстары. Ақ глазурьдің арқасында олар Шығыс Азия мен Еуропа фарфорын сәлмен еліктей алды. Ең күрделі қыш бұйымдардың қатарында Ляо әулетінің (907–1125) толық өлшемдегі Исиан глазурьдалған Луохандары, шамамен 16-ғасырдың ортасында француз королі үшін жасалған Сен-Поршер ыдыстары және 1860 жылдары Минтон жасаған толық өлшемдегі майоликалық тауыстар бар. 18-ғасырда, әсіресе Англияның Стаффордшир қыш ыдыстарындағы техникалық жетістіктер Веджвудтың кремасуы сияқты өте сапалы бұйымдар жасауға мүмкіндік берді. Олар фарформен сәтті бәсекелесті, оның дәлелі – Екатерина Ұлы үшін жасалған оның үлкен кремасуы бар қызметтік жиынтығы. Көшіру басу технологиясының ойдағыдай жұмыс істеуі арқасында, Еуропаның көптеген тұрғындарына қолжетімді, әсем безендірілген ыдыстардың бағасы төмендеді. Қытайда санкай глазурьдалған ыдыстар қорғасын глазурьмен жабылған қыштан жасалған, ал терракота басқа жерлердегідей мүсін жасау үшін маңызды материал болып табылды. Этрусктер одан үлкен мүсіндер жасаған, ал римдіктер көбінесе мүсіншелер мен Кампана рельефтерін жасау үшін қолданды. Қытайдың Тан әулетіне тән қабір фигуралары және кейінгі Исиан глазурьдалған Луохандары да қыштан жасалған. Еуропалық фарфорда керамикалық мүсін қайта жаңғырғаннан кейін, қыш мүсіндер де пайда болды, мысалы, Англияның Стаффордшир қыш мүсіндері үлкен сұранысқа ие болды.
Despite the most highly valued types of pottery often switching to stoneware and porcelain as these were developed by a particular culture, there are many artistically important types of earthenware. All Ancient Greek and Ancient Roman pottery is earthenware, as is the Hispano Moresque ware of the late Middle Ages, which developed into tin glazed pottery or faience traditions in several parts of Europe, mostly notably the painted maiolica of the Italian Renaissance, and Dutch Delftware. With a white glaze, these were able to imitate porcelains both from East Asia and Europe. Amongst the most complicated earthenware ever made are the life size Yixian glazed pottery luohans of the Liao dynasty (907–1125), Saint Porchaire ware of the mid 16th century, apparently made for the French court and the life size majolica peacocks by Mintons in the 1860s. In the 18th century, especially in English Staffordshire pottery, technical improvements enabled very fine wares such as Wedgwood's creamware, that competed with porcelain with considerable success, as his huge creamware Frog Service for Catherine the Great showed. The invention of transfer printing processes made highly decorated wares cheap enough for far wider sections of the population in Europe. In China, sancai glazed wares were lead glazed earthenware, and as elsewhere, terracotta remained important for sculpture. The Etruscans had made large sculptures such as statues in it, where the Romans used it mainly for figurines and Campana reliefs. Chinese painted or Tang dynasty tomb figures were earthenware as were the later Yixian glazed pottery luohans. After the ceramic figurine was revived in European porcelain, earthenware figures followed, such as the popular English Staffordshire figures.