Кіріспе

Итальян суретшісі (1883–1966)

Джинно Северини (7 сәуір 1883 – 26 ақпан 1966) – итальян суретшісі және футуризм қозғалысының жетекші мүшесі. Өмірінің көп бөлігін Париж мен Рим қалаларында өткізді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі он жылдықтарда неоклассицизм және «тәртіпке оралу» бағытымен байланысты болды. Мансабында мозаика және фреска сияқты әртүрлі техникаларда жұмыс істеді. Рим төртжылдық көрмесі сияқты маңызды көрмелерде өнер туындыларын көрсетіп, ірі ұйымдардан өнер жүлделерін жеңіп алды.

Ерте өмір

Северини Италияның Кортона қаласында кедей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі кіші сот қызметкері, ал анасы тігінші болған. Ол он бес жасқа дейін Кортонадағы Техникалық мектепте оқыды, содан кейін ол және бір топ сыныптастары емтихан қағаздарын ұрлауға тырысқандары үшін бүкіл итальян мектеп жүйесінен қуылды. Біраз уақыт әкесімен жұмыс істеді, ал 1899 жылы анасымен бірге Римге көшіп келді. Дәл сол жерде ол алғаш рет өнерге шын қызығушылық танытты, жұмыс істегенде бос уақытында сурет салды. Кортоналық меценаттың көмегімен ол сурет сабақтарына қатысып, жалаңаш сурет салуға арналған тегін мектепке (Римнің Көркемсурет институтының бөлімшесі) және жеке академияға түсті. Оның ресми өнер білімі екі жылдан кейін аяқталды, өйткені оның меценаты оның жәрдемақысын тоқтатып, "Мен сіздің тәртіпсіздігіңізді түсіне алмаймын" деді. 1900 жылы ол суретші Умберто Боччонимен танысты. Олар бірге Джакомо Балланың студиясына барды, онда олар дивизионизм техникасымен танысты: араластырылмаған, бірақ жақын түстермен сурет салу және боялған бетті нүктелі және жолақты өріске бөлу. Дивизионизм идеялары Северинидің ерте туындыларына және 1910-1911 жылдардағы футуристік суреттерге зор әсер етті. Северини 1906 жылдың қараша айында Парижге қоныс аударды. Бұл оның үшін маңызды оқиға болды. Кейін ол: "Мен ең жақын сезінетін қалалар – Кортона мен Париж: мен біріншісінде денелік, екіншісінде ақыл-ой және рухани жағынан тудым" деді.

Кристалл кубизм және неоклассицизм

1916 жылы Северини футуризмнен бас тартып, ерте Ренессанс өнеріне деген қызығушылығынан шабыттанған натуралистік стильде бірнеше туындылар жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Северини футуристік стилден біртіндеп қол үзді және 1920 жылға дейін синтетикалық кристалдық кубизм стилінде сурет салды. 1920 жылға қарай ол Алтын қимаға негізделген классикалық тепе-теңдік теорияларын дәстүрлі «коммедия дель арте» жанрындағы натюрморттар мен бейнелі суреттерге қолданды. Ол соғыстан кейінгі кезеңде өнердегі «қалыпқа оралу» қозғалысының бір бөлігіне айналды. «Екі Пульчинелла» (1922) сияқты туындылары Северинидің консервативтік, талдаушылық стильдегі сурет салуға бет бұруын көрсетеді, бірақ бұл туындыларда метафизикалық мән де бар. Қабырға суреттері 1922 жылы аяқталды.

Кейінгі өмірі

1940 жылдары Северинидің стилі жартылай абстрактілі болды. 1950 жылдары ол өзінің футуристік тақырыптарына қайта оралды: бишілер, жарық және қозғалыс. Ол Фрайбургтегі Сен-Пьер шіркеуі үшін тапсырыс орындады және «Ключтерді тапсыру» («Conségna delle Chiavi») мозаикасын ашты. Оның мозаикалары Париждегі Cahiers d'Art галереясында көрсетілді және ол Равеннада мозаика тарихына арналған конференцияға қатысты. Ол Римдегі KLM және Париждегі Alitalia кеңселерiн безендіруге тапсырыс алды, сондай-ақ Нью-Йорктегі Rose Fried галереясында «Футуристер, Балла – Северини, 1912–1918» көрмесіне қатысты. Римде ол соғыста қираған «Пан-Пан» биі мозаикасын қайта жаңартып құрды. Ол Римдегі Сан-Лука академиясының «Premio Nazionale di Pittura» сыйлығымен марапатталды, 9-шы Рим квадренналесінде өнер туындылары қойылды және Сан-Лука академиясында жеке көрме ұйымдастырылды. Өмірі бойында өнерге қатысты маңызды теориялық эсселер мен кітаптар жариялады. 1946 жылы «Суретшінің өмірі» атты автобиографиясын шығарды. Северини 1966 жылдың 26 ақпанында Парижде 82 жасында қайтыс болды. Ол Кортона қаласында жерленді.