Кіріспе
Қаяу атаулының түрлері Parasteatoda tepidariorum, үй қабыланшасы немесе америкалық үй қабыланшасы – бүкіл әлемге тараған Parasteatoda туысына жататын қабыланша түрі. Үй қабыланшалары синантропты және адам тұрағының ішінде және жанында тіршілік етеді. Олардың аң ауу механизмі басқа торлы қабыланшаларға ұқсас: қабыланша тор арқылы берілетін қозғалысты сезінеді, содан кейін олжасын ұстап, параличтейді, ол әдетте үй жәндіктері мен басқа омыртқасыздардан (көбінесе зиянкестер саналатын) құралады.
Parasteatoda tepidariorum, the common house spider or American house spider, is a spider species of the genus Parasteatoda with a cosmopolitan distribution. Common house spiders are synanthropic and live in and near human dwellings. Their prey mechanism is similar to that of the other cobweb spiders: the spider follows disturbances transmitted along the web to entangle and then paralyze its prey, which usually consists of household insects and other invertebrates (often considered as pests).
Сыртқы келбеті
Жалпы үй өрмекшілерінің түсі сары қоңырдан қараға дейін өзгереді, көбінесе денелерінде әртүрлі түстердің өрнектері кездеседі. Еркектердің құрсағы аналықтарға қарағанда дөңгелектеу болады.
Тамақ және жыртқыш
Үй жәндіктері әдетте ұсақ жәндіктермен және үй зиянкестерімен, мысалы, шыбызбалармен, масалармен, құмырсқалармен және аралармен қоректенеді. Олар дене мөлшеріне қарай, кездейсоқ шағын жәндіктерге, көбелектерге, тарақандарға немесе басқа да жәндіктерге шабуыл жасай алады. Егер ол шағын жәндік тым жылдам болса, жәндік оған қашықтан тор шалып, содан кейін жіпті өзіне қарай тартады. Ірі аналықтары өз торына шыбызбаның қалдықтарын іліндіріп, осылайша жас кесірткелерді тартып алады. Тамағы құрғағаннан кейін, жәндік оны жойып, қайта жасау немесе орнын ауыстырудың орнына, торының кеңістігін босату үшін жерге түсіреді. Оларға үш түрлі жәндік жем болады: Мимет тұқымдасының (Mimetidae) пират жәндіктері, сондай-ақ екі секіруші жәндік түрі – Phidippus variegatus және Platycryptus undatus.
Басқа жәндіктермен өзара әрекеттесуі
Еркек және ұрғашы көбінесе бір торды ұзақ уақыт бойы бөліседі, және бірнеше ұрғашылар көбінесе өздерінің торын бір-біріне жақын салады. Дегенмен, ұрғашылар кездескенде кейде төбелес жасауы мүмкін.
Адамдар мен жыртқыш аңдармен өзара іс-қимыл
Бұл өрмекшілер адамдармен үнемі жақын арада өмір сүретіндіктен, олар көбінесе агрессивті емес және тіпті адам қолының өз желісіне жақындауына да рұқсат береді. Кәдімгі үй өрмекшілері тек өзін қорғау үшін ғана, ұсталып, қысылған кезде ғана адамды шағады. Дегенмен, олардың адаммен бірге тіршілік ету әдеті адамдарды шағу қаупін арттырады. Алайда, олардың шағуы басқа теридидтердің шағуына қарағанда жеңіл болады.
Кіші түрлер
Түршесіне P. tepidariorum australis (жалпы сұр үй өрмекшісі) жатады.