Кіріспе
Уэльсте жұмыс істейтін британдық көлік компаниясы, Біріккен Корольдік. Arriva Trains Wales (ATW; Trenau Arriva Cymru) – Arriva UK Trains иелігіндегі, Уэльс және Шекаралар франшизасын басқарған британдық пойыз операторы. Ол Уэльстегі барлық теміржол станцияларына, соның ішінде Кардифф Орталық, Кардифф Королева Көшесі, Ньюпорт, Суонси, Рексхэм Жалпы және Холихедке, сондай-ақ Англиядағы Херефорд, Шрусбери, Честер, Крю, Манчестер Пикадилли және Бирмингем Нью-Стрит сияқты кейбір станцияларға қалалық және қалааралық жолаушылар тасымалын жүзеге асырды. 2003 жылдың тамызында Arriva UK Trains компаниясына Стратегиялық Теміржол Басқармасы жаңадан құрылған Уэльс және Шекаралар франшизасын берді. Arriva Trains Wales 2003 жылдың желтоқсанында Wales and Borders компаниясынан франшизаны қабылдап, жұмысын бастады. 2005 жылғы Теміржол заңы және 2006 жылғы Көлік (Уэльс) заңы күшке енгеннен кейін, франшизаға жауапкершілік Уэльс Үкіметіне берілді, ол Arriva Trains Wales компаниясымен операциялар кезінде тығыз байланыста жұмыс істеді. Компания басқаруымен көптеген қызметтер өзгертілді; 2008 жылдың 6 ақпанында Ebbw Valley Railway 40 жылдан астам уақыттан кейін алғаш рет жолаушылар тасымалы үшін ішінара қайта ашылды. Сол жылдың желтоқсан айында тағы бір маңызды өзгеріс – Холихедтен Кардиффке дейінгі локомотивпен жүзеге асырылатын Премьер қызметінің іске қосылуы болды. 2010 жылдың наурыз айында Arriva Trains Wales компаниясының Аберистуиттен Лондон Мэрилебоунға тікелей қызмет ашуға жасаған өтініші, Office of Rail Regulation компанияның қаржылық тұрақтылығына және Wrexham & Shropshire сияқты басқа операторлардан алынатын кірістердің ықтимал азаюына байланысты қабылданбады. 2012 жылдың шілдесінде Көлік министрлігі Кардифф аңғарының теміржол желілері электрлендірілетінін хабарлады, бірақ бұл жоба Arriva Train Wales франшизасы кезінде іске аспады. 2010 жылдардың ортасында франшиза мерзімі аяқталуға жақын болғандықтан, келесі операторды іздеу үшін тендерлер жарияланды. Arriva Trains Wales 2017 жылдың қазан айында іріктеуден өткеніне қарамастан, процестен бас тартты. 2018 жылдың 23 мамырында KeolisAmey Wales жеңімпаз деп таңдалды. 2018 жылдың 13 қазанында Arriva Trains Wales франшизасы аяқталды, сол күні операциялар KeolisAmey операторына берілді.
Arriva Trains Wales (ATW; Trenau Arriva Cymru) was a British train operating company owned by Arriva UK Trains that operated the Wales & Borders franchise. It ran urban and inter urban passenger services to all railway stations in Wales, including Cardiff Central, Cardiff Queen Street, Newport, Swansea, Wrexham General and Holyhead, as well as to certain stations in England such as Hereford, Shrewsbury, Chester, Crewe, Manchester Piccadilly and Birmingham New Street. In August 2003, Arriva UK Trains was awarded the newly created Wales & Borders franchise by the Strategic Rail Authority, Arrival Trains Wales began operation during December 2003, taking over from Wales and Borders. Following the implementation of the Railways Act 2005 and Transport (Wales) Act 2006, responsibility for the franchise was devolved to the Welsh Government, which worked closely with Arriva Trains Wales during its period of operations. Numerous service changes were made under the company's management; on 6 February 2008, the Ebbw Valley Railway was partially re opened to passenger services for the first time in over 40 years. Another high profile change during December of that year was the inauguration of the locomotive hauled Holyhead to Cardiff Premier Service. In March 2010, Arriva Trains Wales' application to reinstate a direct Aberystwyth to London Marylebone service was rejected by the Office of Rail Regulation due to concerns over its financial viability, as well as the potential severe revenue abstraction from other operators such as Wrexham & Shropshire. In July 2012, the Department for Transport announced that the Cardiff Valley Lines would be electrified, although this ambition would not be substantiated during Arriva Train Wales' franchise period. During the mid 2010s, as the franchise period was nearing its end, tenders were sought for its next operator; Arriva Trains Wales' publicly withdrew from the process in October 2017 despite having been shortlisted. On 23 May 2018, KeolisAmey Wales was selected as the winning bid. On 13 October 2018, Arriva Trains Wales' franchise came to an end, operations being transferred to successor operator KeolisAmey that same day.
Өнер көрсету
2006 жылдың қазан айында ATW компаниясы Network Rail статистикасы бойынша 21 компанияның ішінде жетінші орынды иеленді, оның пойыздарының 89,9%-ы уақытында келді, бұл орташа көрсеткіштен жоғары. NR (Network Rail) ұйымының соңғы мәліметтері бойынша 2013/14 қаржы жылының 7-ші кезеңіндегі жол жүру уақтылылығы (Public Performance Measure) 96,1% құрады. 2013 жылғы 12 қазанға дейінгі 366 күнге арналған MAA (айлық жылдық орташа көрсеткіш) қазіргі таңда 93,9%-ды көрсетуде. BBC Wales.
Уэльс тіліндегі қызметтер
1993 жылғы Уэльс тілі заңы барлық мемлекеттік органдарға қызметтерді ағылшын тілімен қатар валлий тілінде де көрсетуді талап етеді. Arriva Trains Wales жеке компания болғандықтан және мемлекеттік орган емес еді, сондықтан валлий тілінде қызмет көрсетуге заң жүзінде міндетті болған жоқ, бірақ ол кейбір іс-әрекеттерін валлий тілінде жүргізді. Бұрын Arriva Trains Wales басқарған және валлий және ағылшын тіліндегі атаулары әртүрлі болған барлық станцияларда екі атау да көрсетілген, тек бірнеше ұсақ қателіктер болды. Мысалы, Херефорд станциясында теміржолға рұқсатсыз кіруге қарсы ескертетін екі тілдегі белгілер орнатылған. Arriva Trains Wales кем дегенде 46 станцияда екі тілдегі дисплейлер мен хабарламалар енгізді. 2004 жылы ATW валлий тілінде телефондық желі құрды.
Солтүстік Уэльс
Солтүстік Уэльс жағалау желісі бойынша қызметтер Холихед пен Лландунода тоқтады. Лландунодан берілетін қызметтер сағат сайын Честер және Уоррингтон Банк Кэй арқылы Манчестер Пикадиллиге қатынайтын. Холихедтен берілетін қызметтер сағат сайын Честер және Врексэм Генерал арқылы Шрусбериге, содан кейін Бірмингем Халықаралық немесе Кардифф Орталыққа кезекпен қатынайтын. Лландуно Джанкшннан батысқа қарай орналасқан (Конви, Пенмаэнмавр, Лланфайрфехан, Лланфайрпулл, Бодорган, Ти Кроэс, Роснеигр және Вэлли) өтпелі станциялар көбінесе кезекпен жүретін пойыздармен қамтылды. Конви аңғары желісі Лландуно мен Бленау Ффестиниог арасында бір пойызбен жұмыс істеді, күніне алты рет қайта оралып тұратын. Жеке Ффестиниог темір жолы Бленау Ффестиниог пен Портмадог маңындағы Минффорд арасында байланыс қызметтерін жүргізді. Шекаралық желідегі қызметтер Врексам Орталықтан Вирал түбегіндегі Бидстонға дейін жүрді, Солтүстік Уэльс жағалау желісін Шотоннан кесіп өтеді. Бұл желі Wrexham General станциясындағы магистральдық қызметтерге, Shotton станциясындағы Солтүстік Уэльс жағалау желісі қызметтеріне және Bidston станциясындағы Merseyrail басқаратын электрлендірілген желілерге қосылды. Болашақта электрмен жұмыс істеуге көшірілуі мүмкін.
Орта Уэльс
Кембриан желісіндегі қызметтер Аберистуиттен Шрусбериге, Бирмингем Нью-стрит және Бирмингем Интернационалына екі сағат сайын пойыздармен жүзеге асырылды. Пвиллиден келген пойыздар Макинлетте осы қызметке қосылды. Бұл желідегі қызметтерді тек 158 класындағы Express Sprinters пойыздары атқаратын, себебі олар желіде қолданылатын ERTMS жүйесі үшін қажетті жабдықтармен жабдықталған жалғыз пойыз түрі болды. Желінің бір рельстік болуы және Бирмингем Нью-стриттегі жолаушылардың көптігі кейде осы желідегі қызметтердің толыққанды болмауына себепкер болды. 2008 жылдың желтоқсанынан бастап көптеген қызметтер көбірек жолаушыларға арналған, Бирмингем Интернационалы стансасына дейін ұзартылды, бұл уақытты өтеуге мүмкіндік берді; сонымен қатар, бұл Аберистуит университетінің халықаралық студенттеріне әуежайға оңай қол жеткізуге көмектесуді де мақсат етті. Уэльс жүрегі желісінде Суонсиден Шрусбериге дейін Лланнелли және Лландринод арқылы күніне төрт немесе бес рет қызмет көрсетілді. Arriva Trains Wales компаниясы бұл желіні көрмелі, ауылдық бағыт ретінде таныстырды, арнайы билеттер қолжетімді болды.
Оңтүстік Уэльс
ATW Кармартеннен Манчестер Пикадиллиге Кардифф орталық және Уэльс Маркс желісі арқылы сағат сайын қашықтыққа қызмет көрсетті. Кейбір пойздар Кардифф орталықта аяқталып немесе сол жерден басталып, әр екі сағат сайын Милфорд Хейвенге қатынайтын немесе сондан келетін. Сондай-ақ, Фишгард Харбордан Манчестер Пикадиллиге күніне бір рейс болды, бірақ кері бағытта емес. Кейбір пойздар Манчестер Пикадиллиден Тенбиге, Пемброк докқа, Кармартенге және Мейстегке бағытталды. ATW сонымен қатар Кардифф орталықтан Холихедке Врексам Генерал арқылы әр екі сағат сайын қызмет көрсетті, ал Батыс Уэльс желісінің басқа тармақтары Свонси мен Кардифф орталықтарынан пойызбен қамтылды. Пойыздар Суонси мен Кардифф орталық (Swanline деп аталады) арасында шаттл қызметін жүзеге асырды, бұл Ұлы Батыс темір жолының қалааралық қызметтеріне қарағанда шағын стансаларға тоқтайтын. ATW сонымен қатар Шрусбери мен Суонси арасындағы Лландридод арқылы Уэльс жүрегі желісін басқарды, әр бағытта күніне төрт пойыз қатынайтын. Оңтүстік-шығыс Уэльске дейінгі арнайы пойыздар жыл сайын шілде айында Корольдік Уэльс көрмесі кезінде Буилт-роудқа дейін жүретін.
Кардифф және аңғарлар
Valley Lines желісі бұрын жеке франшиза ретінде жұмыс істеді, бұл Кардиффтегі және оның айналасындағы аймақтардағы қалалық желілердің жиынтығы, соның ішінде Оңтүстік Уэльс аңғарлары мен Гламорган аңғарлары. Arriva Trains Wales сонымен қатар Мейстегтен Челтенхэм Спаға дейін қызмет көрсетті. Кардиффтен солтүстікке қарай жатқан аңғарлардағы станциялар жолаушылар ағынының күрт өсуін бастан өткерді, нәтижесінде жаңа жарты сағаттық қызмет іске қосылды (Понтипридд – Трехерберт, Аберсинон – Абердар, Аберсинон – Мертир Тидфил және болашақта Баргод – Римни). Шеткі аймақтардағы қызметтердің жиілігін арттыру қиындық тудырды, себебі көбінесе ұзын, бір жолды учаскелер болды. Ірі қалалар мен Кардифф арасындағы қызметтер бірігіп, кемінде 15 минут сайын бір пойызбен қамтамасыз етілді, бұрын Понтипридд пен Кардифф арасында сағатына алты, ал Баргод пен Кардифф арасында сағатына төрт пойыз жүретін. Трехерберт және Римни тармақтарындағы станциялар алты вагонды қабылдау үшін ұзартылды, болашақтағы жолаушылар сұранысын қанағаттандыру үшін. 2008 жылдың 6 ақпанында Ebbw Valley темір жолы 40 жылдан астам уақыттан кейін жолаушылар тасымалы үшін ішінара қайта ашылды. Ол Эбб Вейл Таун станциясынан (17 мамыр 2015 жылы ашылды) Кардифф Орталық станциясына сағат сайын қызмет көрсетті, Эбб Вейл Парквей, Лланхилл, Ньюбридж, Кросскейс, Риска және Понтимистер, Роджерстон, Пай Корнер және Кардифф Орталық станцияларында тоқтады. Ашылғаннан кейін бір жыл өткен соң, желі 573 442 жолаушыны тасымалдап, Уэльс Ассамблеясы Үкіметі белгілеген барлық көрсеткіштерді арттырып түсті. Сенбі күндері пойыз құрамы стандартты екі вагондардың орнына төрт вагондардан тұрды. Мектеп демалысында жолаушылар ағыны жоғары болған кезде қосымша вагондар қосылды. Іске аспаған жобалардың арасында Эбб Вейл мен Ньюпорт арасындағы қызметті қайта жаңғырту да болды; Arriva операцияларын тоқтатқанға дейін, аталған ұсыныс Network Rail және Уэльс Үкіметінің мақұлдауын күтіп тұрды. Егер жоба іске асырылса, Ньюпорт пен Эбб Вейл арасында сағат сайын қызмет көрсетілмек. Arriva Trains Wales операциялары аяқталғандықтан, кез келген жаңа жоспарлар енді TFW аясында жүзеге асырылады. 2012 жылдың шілдесінде Көлік министрлігі Кардифф аңғарларының желілері электрлендірілетінін хабарлады, бірақ нақты мерзімі көрсетілмеді. Бұл мерзімі өткен Pacer пойыз автобустарын жаңа немесе басқа желілерден ауыстырылған пойыз вагондарымен алмастыруды білдіреді. Бұл жоба Arriva Trains Wales кезеңінде іске аспады және енді TFW операторының қолдауымен жүзеге асырылады.
Уэльс маршалары мен шекарасы
Честер мен Ньюпорт арасындағы қызметтер, Холихедтен Кардифф Орталыққа немесе Милфорд Хейвеннен Манчестер Пикадиллиге дейінгі басқа ATW қызметтері сияқты, олардың бір бөлігі болды. Солтүстікке қарай бағытталған пойыздар Шрусбериде (Орталық Уэльске қосылу үшін) тоқтағаннан кейін Солтүстік Уэльске бару үшін Рексем Генерал арқылы Честерге, ал Манчестерге бару үшін Крюге барады.
Премьерлік қызмет
15 желтоқсанда 2008 жылы Холихед пен Кардифф арасында апта ішіндегі Премьер-сервис енгізілді. Бұл қызмет Уэльс үкіметімен жасалған келісім бойынша жүзеге асырылды. Grand Central компаниясы да осы қызметті ұйымдастыруға қызығушылық танытты, бірақ келісімшарт Arriva Trains Wales компаниясына берілді. Премиум-сервис Холихедтен сағат 05:34-те, ал Кардиффтен сағат 17:16-да кететін еді. Пойызда бірінші сынып вагондары және аспазшымен жабдықталған толыққанды асхана вагоны болды. Қалыпты стандартты сынып билеттері осы пойызға жарамды болды. Бірінші сыныпқа баға қосымша төленетін, сондай-ақ таңертеңгі сапарға ақысыз таңғы ас, ал кешкі сапарға үш тағамдық кешкі ас қоса берілетін. Бұл ATW ұсынған бірінші сыныпты қызметтің жалғыз түрі болды. Алғашқыда бұл қызмет Крю қаласы арқылы жүргізілді, бірақ 2012 жылдың қыркүйегінде маршрут Врексам Генерал арқылы өзгертілді. Бұл өзгеріс Честер қаласында пойыздың бағытын өзгертуді және кешкі сапар уақытын 16:15-тен ығыстыруды қажет етті. 2014 жылдың желтоқсанында Премьер-сервис «Бизнес-сынып сервисі» деп қайта аталды. Arriva Trains Wales компаниясы осылайша қызметті жаңартуды және Кардиффке жұмысқа барып-келетін жолаушыларды қызықтыруды көздеді. Билет бағалары өзгеріссіз қалды және әлі де бірінші сынып билеттері ретінде сатылды. Асхана вагоны өз жұмысын жалғастырды, бірақ жұмыс атмосферасын жақсарту мақсатында үстел жамылғылары мен антимакасарлар алынып тасталды.
Арнайы қызметтер
Футбол немесе регби матчтары сияқты арнайы іс-шаралар үшін ATW көбінесе орынға қосымша қызметтер ұсынды. Wales & Borders бұрын Эдинбург Уэверлиге тоқталып өтетін қызмет ұйымдастырған болатын. Тағы да көптеген қызметтер іске қосылды. ATW әдетте матч күндері Ньюпортқа шаттл қызметтерін ұсынатын. Миллениум стадионында регбиден халықаралық матчтар өткен кезде, ATW жиі Премиер Сервисінің вагондарын пайдаланып, Холихедтен Кардиффке қосымша қызмет қосып жіберетін. 2015 жылдың сәуірінде ATW Миллениум стадионындағы Сот күні регби матчтарын қамтамасыз етудегі үнемі нашар өнімдері үшін қатты сынға ұшырап, кешірім сұрады. Жолаушылар қызметтердің және вагондардың жетіспеуіне байланысты сағаттап кезекте тұрды, ал кейбіреулері такси және микроавтобус жалдау сияқты басқа тәсілдерге көшуге мәжбүр болды. Компания өкілі: «Уэльстегі барлық пойыздың [сенбі күні] жұмыс істегенін барлық клиенттерге жеткізгім келеді» деді. Ол бұл шараның халықаралық регби шараларынан өзгеше екенін, себебі матчтарға барушылардың көп бөлігі Оңтүстік және Оңтүстік-Батыс Уэльстен келгенін, бұл белгілі бір бағыттарға зор жүктеме салғанын қосты.
Бұрынғы қызметтері
Arriva Trains Wales Манчестер Пикадилли, Пемброк Док, Кармартен және Суонсиден Лондон Ватерлоо, Брайтон, Портсмут гавань, Плимут және Пензансқа дейін Кардифф, Бристоль және Вестбери арқылы поездар қатынасын жүзеге асырды. Кардиффтің оңтүстігіндегі қатынастарды Ұлы Батыс темір жолы, ал Бристоль Темпл Мидс пен Лондон Ватерлоо арасындағы қатынастарды Оңтүстік-Батыс темір жолы қамтамасыз етеді.
Бас тартылған қызметтер
2009 жылдың соңында ATW Аберистуйттен Лондон Мэрилебонға тікелей қатынасты қайта іске қосу үшін өтініш берді, бұл қызмет Бирмингем халықаралық стансасының барлық аялдамаларында тоқталып, сондай-ақ Лимингтон Спа және Бичестер Норт стансаларында да тоқтау жоспарланған. Жоспар бойынша, күніне екі пойыз жүріп, жазғы маусымда сенбі күндері тағы бір рейстің қосылуы мүмкін болды. Пойздар 158-ші класс Sprinter болып өтуі керек еді. Егер ATW бұл қызметке ие болса, Wrexham General – Лондон Мэрилебон бағытындағы Wrexham & Shropshire операторының бизнесіне нұқсан келтіруі мүмкін деген алаңдаушылықтар болды. Wrexham & Shropshire компаниясының бас директоры Энди Гамильтон: "Біз бұл ұсыныс мақұлданса, WSMR компаниясының пайда табу мерзімін кем дегенде бір жылға ықшамдайды деп санаймыз. Осының салдарынан, біздің иеленуші тобымыз қосымша және үнемі болатын шығындарды көтере алмайды және WSMR қызметі тоқтатылады" деді. 2010 жылдың наурыз айында Теміржол реттеу кеңсесі қызметтің қаржылық тұрақтылығына және басқа операторлардың кірісінен болуы мүмкін жоғары деңгейлі шығынға байланысты өтінішті қабылдамағанын хабарлады. Wrexham & Shropshire компаниясы шамамен бір жылдан кейін жұмысын тоқтатты.
Өлім
2010 жылдардың ортасында Arriva Trains Wales компаниясының 15 жылдық франшиза мерзімі аяқталуға жақындаған кезде, ізбасарды таңдау процесі басталды. 2016 жылдың қазан айында Abellio, Arriva, Keolis/Amey және MTR Corporation компаниялары келесі франшизаға қатысуға іліккендер тізіміне енді. 2017 жылдың қыркүйек айында ресми тендер шақыруы жарияланды. 2017 жылдың қазан айында Arriva компаниясы тендерден өз еркімен бас тартқаны хабарланды; кейбір саясаткерлер бұл шешімді франшиза процесіне қатысты сұрақтар тудырды деп санайды. 2018 жылдың ақпан айында бәсекелес Abellio компаниясы да бас тартуды шешті, бұл негізінен оның серіктес компаниясы Carillion компаниясының бір ай бұрын банкротқа ұшырап, таратылуына байланысты болды. 2018 жылдың 23 мамырында KeolisAmey Wales компаниясы Arriva Trains Wales компаниясының франшизасының мерзімі біткеннен кейін 15 жылға жұмыс істейтін Wales & Borders франшизасын басқаруға таңдалды деп хабарланды.