Кіріспе

Құстар туысы

Acrocephalus сойқышы – Acrocephalus тұқымдасына жататын кішкентай, жәндіктермен қоректенетін қосқанатты құстар. Бұрын парафилетикалық Ескі әлем сойқышы тобында болған, қазір олар батпақ және ағаш сойқышылар отбасының (Acrocephalidae) негізін қалаушы ретінде бөлініп шықты. Оларды кейде батпақ сойқышы немесе қамыс құсы деп атайды, бірақ бұл шатасуға мүмкіндік береді, себебі бұл атаулар басқа батпақ және қамыс сойқыштарына да қатысты. Бұл құстар көбінесе батпақтар мен басқа да сулы жерлерде кездесетін қарапайым қоңыр түсті сойқыштар. Кейбіреулері жолақты, ал кейбіреулері тегіс болады. Жылы аймақтарда көбейетін көптеген түрлер көшпенді болып табылады. Бұл тұқым тропикалық Тынық мұхитының аралдарында көптеген түрлерге тараған. Бұл өз кезегінде көптеген аралдық эндемикалық түрлердің жойылу қаупіне тап болуына әкелді. Осы түрлердің бірнешеуі (Мариана аралдарына тән барлық түрлерден басқа біреуі және Француз Полинезиясына тән екі түрден басқалары) қазірдің өзінде жойылып кетті. Тұқымның ең құпиялы түрі – үлкен мүңкілі қамыс сойқышы (A. orinus) 2006 жылдың наурыз айында Таиландта қайта табылды; сондай-ақ ол 2009 жылдың жазында Ауғанстанның шалғай бұрышында да табылған. Бұған дейін, ол 1867 жылы бір рет ғана табылған болатын.

Таксономия

Acrocephalus тұқымдасын 1811 жылы неміс натуралисі Иоганн Андреас Науман және оның ұлы Иоганн Фридрих Науман енгізді. Түрлік түрін 1840 жылы ағылшын зоологы Джордж Грей Turdus arundinaceus Linnaeus, 1758 деп белгіледі. Бұл – үлкен қамыс торғайы. Көптеген түрлердің басы жалпақ болып келеді, осыдан тұқымның атауы – Acrocephalus, ежелгі грек тілінен алынған, акрос – "ең жоғары", кефале – "бас" сөздерінен шыққан. Бәлкім, Наумандықтар акрос сөзін "сүйкімді ұшты" деп түсінген болуы мүмкін.