Су құсты – Acrocephalus paludicola. Еуропа мен Батыс Азияда көбейеді, қыстау үшін Батыс Африкаға ұшып кетеді. Сенгалдағы Djoudj ұлттық паркінде қыстайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Сулы құс (Acrocephalus paludicola) – Акроцефалус туысына жататын Ескі әлемнің құсы. Ол шығыс Еуропа мен батыс Азияның қоңыржай аймақтарында көбейеді, шамамен 11 000 – 15 000 жұп құс бар. Көшпелі құс, қыстауын батыс Африкада өткізеді. Көп жылдық белгісіздіктен кейін, Еуропалық популяцияның көп бөлігінің қыстау орындары Сенегалдағы Джудж Ұлттық Құс Қорғағында табылды, онда 5 000-ден 10 000-ға дейін құс тіркелді. Оның оңтүстік-батысқа қарайғы көшіп-қону жолы, оның Ұлыбритания мен Ирландияға дейін батысқа қарай жүйелі түрде ұшуын білдіреді. Бұл кішкентай торғай құсы, сулы қамыс арасында, өсімдіктері дренаж салдарынан қысқа болатын жерлерде табалады. Дренаждық жұмыстардың нәтижесінде бұл түрдің саны азайды, қазіргі кезде оның негізгі ареалы Польшаның шығысы мен оңтүстік Белоруссияның Полесье аймағында орналасқан, мұнда әлемдік популяцияның 70% көбейеді. 3–5 жұмыртқа төменгі жағындағы өсімдіктерге салынған ұяға салынады. Бұл түрдің жыныстық белсенділігі жоғары, көптеген еркек және ұрғашы құстардың ұрпақтары бірнеше серіктеспен болады. Бұл орташа мөлшердегі құс. Ересегінің арқасы күңгір, ал астыңғы жағы ақшыл, жолақтары айнымалы. Маңдайы жалпақ, тұмсығы мықты және сүйір. Көзге түсетін ақшыл суперцилий және бас жолағы бар. Оны жас қамыс құсымен шатастыруға болады, оның басында жолақ болуы мүмкін, бірақ бұл түрде жолақтар анығырақ көрінеді, ол ұшып келе жатқанда ақшыл және тікенді құйрықты болып көрінеді. Көптеген құстар сияқты, оның да жыныстары бірдей, бірақ жас құстардың кеудесі жолақсыз болады. Көптеген торғайлар сияқты, ол жәндіктермен қоректенеді, бірақ жидектер сияқты басқа да шағын тағамдарды да жейді. Әні – жылдам, шапшаң «жа-жа-жа» дыбысынан тұрады, әдетте акроцефалинге тән сыбызғылармен толықтырылады. Acrocephalus туысының атауы ежелгі грек тілінен алынған, «akros» – «ең жоғары» және «kephale» – «бас» деген мағынаны білдіреді. Наумман мен Наумман «akros» сөзі «сүйкімді тік» дегенді білдіретінін ойлаған болуы мүмкін. Ал paludicola латын тілінен алынған, «paludis» – «батпақ» және «colere» – «мекендеу» деген мағынаны білдіреді.
The aquatic warbler (Acrocephalus paludicola) is an Old World warbler in the genus Acrocephalus. It breeds in temperate eastern Europe and western Asia, with an estimated population of 11,000 15,000 pairs. It is migratory, wintering in west Africa. After many years of uncertainty, the wintering grounds of much of the European population were finally discovered in Djoudj National Bird Sanctuary, Senegal, with between 5,000 and 10,000 birds present at this single site. Its south westerly migration route means that it is regular on passage as far west as Great Britain and Ireland. This small passerine bird is a species found in wet sedge beds with vegetation shorter than Drainage has meant that this species has declined, and its stronghold is now the Polesie region of eastern Poland and south Belarus, where 70% of the world's population breeds. 3–5 eggs are laid in a nest in low vegetation. This species is highly promiscuous, with most males and females having offspring with multiple partners. This is a medium sized warbler. The adult has a heavily streaked brown back and pale underparts with variable streaking. The forehead is flattened, and the bill is strong and pointed. There is a prominent whitish supercilium and crown stripe. It can be confused with the juvenile sedge warbler, which may show a crown stripe, but the marking is stronger in this species, which appears paler and spiky tailed in flight. The sexes are identical, as with most warblers, but young birds are unstreaked on the breast below. Like most warblers, it is insectivorous, but will take other small food items, including berries. The song is a fast, chattering ja ja ja punctuated with typically acrocephaline whistles. The genus name Acrocephalus is from Ancient Greek akros, "highest", and kephale, "head". It is possible that Naumann and Naumann thought akros meant "sharp pointed". The specific paludicola is Latin, from paludis, "swamp", and colere, "to inhabit".
Қорғау
Су құсы – Еуропадағы ең сирек және халықаралық деңгейде қорғауға алынған жалғыз тұқымдас құс. Батыс Сібірдегі өте шағын қалдық популяциядан басқа, оның көбейетін жерлері Еуропамен ғана шектеледі. Бұл түрге ең үлкен қауіп – ылғалды жерлерді кептіру, дәстүрлі, кең ауқымды шаруашылықтың төмендеуі және құстың мекендеу ортасын қамыс, бұталар немесе ағаштармен жабу салдарынан туындаған ортаның жоғалуы немесе нашарлауы. Жабайы жануарлардың көшіп-қонуы туралы конвенция (ЖЖК), сондай-ақ Бонн конвенциясы ретінде танылатын, Су құсын сақтау шаралары жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандум (МТҰ) жасалып, 2003 жылғы 30 сәуірде күшіне енді. Меморандум 22 елді (Беларусь, Бельгия, Болгария, Франция, Германия, Венгрия, Латвия, Литва, Люксембург, Мали, Мавритания, Марокко, Нидерланды, Польша, Португалия, Ресей Федерациясы, Сенегал, Словакия, Испания, Швейцария, Украина және Ұлыбритания) қамтиды. 2012 жылғы тамыз айының мәліметі бойынша, 16 ел Меморандумға қол қойған. Бұл құжат үкіметтерге, ҮЕҰ-ларға және ғалымдарға осы түрді және оның мекендеу ортасын сақтау үшін бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Бұл түрдің мекендеу ортасын қорғауға бөлінетін қаржының көп бөлігі Еуроодақтың LIFE бағдарламасынан түседі.
The aquatic warbler is the rarest and the only internationally threatened passerine bird found in mainland Europe. Apart from a very small remnant population in Western Siberia, its breeding grounds are completely confined to Europe. The main threat the species is facing is the loss/degradation of habitat due to draining of wetlands, the decline of traditional, extensive agriculture and overgrowing of the species' habitat with reeds and bushes or trees. Under the auspices of the Convention on Migratory Species of Wild Animals (CMS), also known as the Bonn Convention, the Memorandum of Understanding (MoU) concerning Conservation Measures for the Aquatic Warbler was concluded and came into effect on 30 April 2003. The MoU covers 22 range States (Belarus, Belgium, Bulgaria, France, Germany, Hungary, Latvia, Lithuania, Luxembourg, Mali, Mauritania, Morocco, the Netherlands, Poland, Portugal, Russian Federation, Senegal, Slovakia, Spain, Switzerland, Ukraine and United Kingdom). As of August 2012, 16 range States have signed the MoU. This instrument provides the basis for governments, NGO's and scientists to work together to save the species and their habitat. Much of the funding for habitat protection for this species has come from the EU's LIFE programme.
Сақтау әдістері
Түрлерді жойылудан қорғаудың басты жолы – олардың мекендеу ортасын қалпына келтіру. Бұталар, қамыс және ағаштар кесіледі. Гидравликалық құралдарды орнату арқылы су деңгейін қалыпқа келтіруге қол жеткізіледі. Құстардың балаларын қорғау үшін шаруалар шөп шабу үшін ең қолайлы уақытты (тамыздың 15-інен кейін) таңдап, экологиялық таза технологияларды пайдалануы керек. Кейінірек шабылған шөп малға жем ретінде жарамсыз болғандықтан, бұл шаралар экономикалық тұрғыдан тиімсіз. Сондықтан, көмектесуге келіскен шаруалар мемлекеттен сыйақы алады. Жарамсыз, кейінірек шабылған шөптер биоотынға немесе шөп гранулаларына айналдыру үшін қайта өңдеу заводтарына жіберіледі.
The main method employed to protect the species from extinction is habitat restoration. Bushes, reeds and trees are cut down. An adequate level of water regulation is achieved through hydraulic equipment installation. In order to protect the bird's offspring, farmers need to select optimal grassland mowing time (as late as 15 of August) and choose environment friendly mowing technologies. As the late cut grass isn't suitable for feeding making these measures economically unfavorable, farmers who agree to help out receive state issued compensations. The unusable late cut grass is taken to processing plants that recycle it into biofuel/grass pellets.
Көшірулер
Литвада су құстың шағын және бөлінген популяцияларының болуына байланысты, Литвадағы Жувинтас биосфералық қорығына оларды қоныстандыру, аймақтағы генетикалық әртүрліліктің төмендеуін тоқтату үшін қажет болды. 2018 жылдың маусым айында Литваның Балтық қоршаған орта форумы (BEF) Званец Беларусьтен 49 су құстының балапанын Жувинтас биосфералық қорығына сәтті қоныстандырып, өсіріп, босатты. 2019 жылғы жазғы көбейту маусымының соңына қарай, қоныстандырылған құстардың 11-і (22%) Жувинтас биосфералық қорығына қайтып келді. 2019 жылдың жазында BEF Званец Беларусьтен тағы 50 құсты Жувинтас биосфералық қорығына сәтті қоныстандырып, өсіріп, босатты.
Due to small and fragmented populations of aquatic warbler within Lithuania, translocation to the Žuvintas biosphere reserve in Lithuania became necessary as a method to reverse declining genetic diversity in the region. During the species' first translocation In June 2018, the Lithuanian Baltic Environmental Forum (BEF) successfully translocated, raised, and released 49 aquatic warbler chicks from Zvanec Belarus to the Žuvintas biosphere reserve in Lithuania. By the end of the 2019 summer breeding season, 11 (22%) of the translocated birds returned to the Žuvintas biosphere reserve. In the summer of 2019, the BEF successfully translocated, raised, and released an additional 50 birds from Zvanec Belarus to the Žuvintas biosphere reserve.
Аумағы мен саны
+Жержүзілік су кескішінің санының болжамы мен динамикасыЕл/аймақ және популяция тобыКүйші еркектердің орташа санының болжамыХалық санының динамикасы, түсініктемелерОрталық Еуропа10,769Төмендеу/құбылу Беларусь4,120Төмендеу Украина3,653Құбылу, бірақ деректер сапасы төменШығыс Польша2,996Арту Литвалық110Соңғы кезде артумен құбылу Литва1102013 жылға дейін күрт төмендеу, содан кейін арту Латвия0Соңғы көбейту маусымы 2000-2002 жылдары тіркелді Венгрия652011 жылдан бері құс тіркелмеді Венгрия652010 жылға дейін күрт төмендеу (15-18 с.м.), 2011 жылдан бері құс тіркелмеді Померания30Төмендеу Батыс Польша281990 жылдардың ортасынан бері үздіксіз күрт төмендеу Германия219 ғасырдың басынан бері үздіксіз күрт төмендеу, 2007-2010 жылдары 0-10 с.м., 2010 жылы 3 с.м., 2012 жылы 3 с.м., 2013 жылы 1 с.м., 2014 жылдан бері жоқ Сібірлік0-500Белгісіз Ресей (Батыс Сібір)0-500Соңғы көбейту маусымы 2000 жылдан (Батыс Сібір), қазірде жойылып кетуі мүмкін Жержүзілік популяция10,974Тұрақты/құбылу, бірақ кішкентай географиялық популяциялардың барлығы төмендеуде
+Global Aquatic Warbler Population Estimates and Trends Country/region and population groupMean population estimate (singing males)Population trend, commentsCentral European10,769Decreasing/fluctuating Belarus4,120Decreasing Ukraine3,653Fluctuating, but data quality lowEast Poland2,996IncreasingLithuanian110Fluctuating with recent increase Lithuania110Strong decline until 2013, increase afterwardsLatvia0Last breeding season records 2000 2002Hungarian 65No bird recorded since 2011Hungary65Steep decline until 2010 to 15 18 s. m., no bird recorded since 2011Pomeranian30DecliningWest Poland28Strong continuous decline since mid 1990sGermany2Strong decline since early 19th century, 0 10 s. m. 2007–10, 3 s. m. in 2010, 3 s. m. in 2012, 1 s. m. in 2013, absent since 2014Siberian0 500UnknownRussia (western Siberia)0 500Last breeding season records from 2000 (western Siberia), possibly now extinct Global population10,974Stable/fluctuating but small geographical subpopulations all declining