Кіріспе

1905 жылы ғылым және техника саласында, әсіресе физикада маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.

Астрономия

2 қаңтар – Чарльз Диллон Перрин Лик обсерваториясында Юпитердің серіктерінің бірі – Элараны жасайды. 6 қаңтарда обсерватория өткен айда ашқан, кейін Хималия деп аталған Юпитер серігі туралы хабарлайды. Доминион обсерваториясы Оттава қаласында ашылады. Әртүрлі астрономдар 554 Перегадан 583 Клотильдеге дейінгі кіші планеталарды жасайды (кіші планеталар тізімі/501–600 қараңыз). V604 Aquilae жұлдызы Аққу шоқжұлдызында пайда болады. Николай Умов Умов эффектісін байқайды.

Биология

18 сәуір – Уильям Бейтсон Адам Седжвикке жазған хатында «генетика» терминін қолданады. 20 маусым – Доктор Эрнест Генри Старлинг «гормон» сөзін ағылшын тіліне енгізеді. Реджинальд Пуннетттің «Менделизм» кітабы Кембриджде (Ұлыбритания) жарық көрді, бұл генетика туралы алғашқы танымал ғылыми кітаптардың бірі болуы мүмкін. Фредерик Блэкман фотосинтезбен байланысты шектеуші факторлар заңын ұсынады. Нети Стивенс және Эдмунд Бичер Уилсон тәуелсіз түрде XY жыныс анықтау жүйесін сипаттайды. Стамен Григоров йогурт жасауда маңызды рөл атқаратын Lactobacillus bulgaricus бактериясын анықтайды. Мальталық дәрігер және археолог Темистокл Замит бруцеллезге себеп болатын патогеннің негізгі көзі – қайнатылмаған сүт екенін анықтайды. АҚШ-та жабайы құстар мен жануарларды қорғау жөніндегі Аудубон қоғамдарының ұлттық бірлестігі құрылды.

Химия

Карл фон Линде ауаны салқындату арқылы таза сұйық оттегі мен азотты алады. Альфред Эйнхорн жергілікті анестетик – новокаинды синтездейді. Кальций карбиді мен атмосфералық азотты азотқа бекіту реакциясы үшін Франк-Каро процесін тұңғыш рет коммерциялық тұрғыда пайдалану, тыңайтқыш ретінде кальций нитратын өндіру. 30 сәуірде Цюрих университетіне тапсырылып, 30 шілдеде және Annalen der Physik (Лейпциг) журналында төрт Annus Mirabilis мақаласы жарияланады. Осы себепті 1905 жыл физика үшін ғажайып жыл деп есептеледі, ал оның 100 жылдығы (2005) – Дүниежүзілік физика жылы деп жарияланды. "Жардың тууы мен түрленуіне қатысты эвристикалық көзқарас", 18 наурызда алынып, 9 маусымда жарияланған, фотоэлектрлік эффектіні кванттық механика арқылы түсіндіреді. "Über die von der molekularkinetischen Theorie der Wärme geforderte Bewegung von in ruhenden Flüssigkeiten suspendierten Teilchen" ("Қозғалыссыз сұйықтықтағы іріңкей бөлшектердің қозғалысы, жылудың молекулалық-кинетикалық теориясымен талап етілгендей"), докторлық зерттеуіне негізделген, 11 мамырда алынып, 18 шілдеде жарияланған, Браун қозғалысының стохастикалық моделін көрсетеді. "Қозғалатын денелердің электродинамикасы туралы", 30 маусымда келіп түскен және 26 қыркүйекте жарияланған, оның арнайы салыстырмалылық теориясын қалыптастырады. "Дене инерциясы оның энергия мазмұнына байланысты ма?", 27 қыркүйекте алынып, 21 қарашада жарияланған, масса-энергия эквиваленттілігі заңын, E = mc² шығарады.

Физиология және медицина

9 ақпан – Доктор Принц А. Морроу АҚШ-та жыныстық тәрбие беру қозғалысын Санитарлық және моральдық профилактика қоғамын құру арқылы бастайды. Николай Коротков алғаш рет тыңдау арқылы қан қысымын өлшеу әдісін сипаттайды. Карл Ландштейнер алғаш рет меконий ішек түйілуін сипаттайды. Фриц Шаудин мен Эрих Хоффман спирохета түріндегі, сифилис ауруына себеп болатын Treponema pallidum бактериясын жасайды.

Психология

Зигмунд Фрейд "Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie" (Сексуалдық теорияға арналған үш очерк) және "Der Witz und seine Beziehung zum Unbewußten" (Әзілдер және олардың санасыздықпен байланысы) еңбектерін жариялайды. Маусым айында Альфред Бине мен Теодор Саймон ақыл-ой жетілмеушілігі бар балалардың интеллектуалдық деңгейін анықтау үшін алғашқы Бине-Саймон интеллект тестін жариялайды.

Технология

17 қаңтар – Сан-Францисколық Сэмюэл Бенске ағаштарды кесуге арналған алғашқы "үздіксіз тізбекті ара" үшін патент берілді. Pathé Frères компаниясы машинамен қара-ақ фильмдерді түстілендіреді. Альфред Бучи турбокомпрессорға патент алады. Пол де Виви велосипедтер үшін екі жылдамдықты артқы ауыстырғыш механизмін ойлап табады. Pipe компаниясы геми қозғалтқышы бар алғашқы автомобильді жасап шығарады. Уолтер Гриффитс қолмен қуатталатын үй шаңырауын ойлап табады. Реджинальд Фессенден супергетеродин қабылдағышын ойлап табады. Маркони бағытталған антеннаны ойлап табады. Джозеф Штраустың жобасы бойынша салынған екінші All too Well RED қозғалмалы көпірі. Онтариода Канал-Лейк бетон аркалы көпірі салынды.