Кіріспе

Сент-Кэтрин доктары – бұрынғы док, қазір Лондонның орталық бөлігінде, Тауэр-Хамлетс ауданында және Ист-Энд аймағында орналасқан көп мақсатты аудан. Ол Темза өзенінің солтүстік жағалауында, Лондон мұнарасы мен Тауэр көпірінен төмен қарай жатыр. 1828 жылдан 1968 жылға дейін ол Лондон портын құраған коммерциялық доктардың бірі болды. Қазір ол Docklands деп аталатын қайта құрылыс аймағында орналасқан және тұрғын үйлермен және демалыс орындарымен танымал кешен болып табылады.

Тарих

Сент-Катрин доктары өз атын 12 ғасырда салынған және сол жерде орналасқан Сент-Катрин мұнарасы маңындағы бұрынғы ауруханадан алды. Тығыз салынған аймақ, 23 акр (9,5 гектар) көлемді Сент-Катрин мұнарасы және Шығыс Смитфилдтің бір бөлігі 1825 жылы Парламент актісімен қайта құруға белгіленді, ал құрылыс 1827 жылдың мамырында басталды. 1250-ге жуық үй, сондай-ақ ортағасырлық Сент-Катрин ауруханасы бұзылды. Көбінесе портовый жұмысшылар болған 11 300-ге жуық тұрғын, санитарлық жағдайы нашар, тоңғырақтарда тұрған үйлерін жоғалтты; тек мүлік иелері ғана өтемақы алды. Жобаны инженер Томас Телфорд жасады және ол Лондондағы оның жалғыз ірі жобасы болды. Джордж Тернбулл және Джеймс Уэйлен Телфорд үшін жұмыс істеді. Барынша көп кемежай құру үшін доктар екі байланысқан бассейн (шығыс және батыс) түрінде жобаланды, екеуіне де Темзадан кіретін шлюз арқылы кіруге болады. Джеймс Уотт пен Мэтью Болтон жасаған бу машиналары бассейндердегі су деңгейін тасқын судан шамамен төрт фут жоғары ұстады. 1830 жылға қарай доктарды салуға 2 миллион фунттан астам қаражат жұмсалды. Телфорд доктардағы қызметті барынша азайтуды көздеді және доктардың қоймаларын (архитектор Филип Хардвик жобалаған) тікелей кемежайға салуды талап етті, осылайша тауарларды тікелей оларға түсіруге болады. Доктар 1828 жылдың 25 қазанында ресми түрде ашылды. Жақсы пайдаланылса да, олар үлкен коммерциялық табысқа жете алмады және ірі кемелерді қабылдай алмады. Олар 1864 жылы көршілес Лондон доктарымен біріктірілді. 1909 жылы Лондон порты басқармасы Темзаның барлық доктарын, соның ішінде Сент-Катрин доктарын басқаруды өз қолына алды. 1930 жылдары тек "General Steam Navigation Company" компаниясының кемелері тұрақты түрде пайдаланылды. Сент-Катрин доктары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс бомбалаудан зардап шекті. Шығыс бассейннің айналасындағы барлық қоймалар қиратылды және олардың орны 1960 жылға дейін бос тұрды. Доктардың кіреберіс шлюзі 1957 жылы қайта салынды, бірақ доктар 1968 жылы коммерциялық пайдаланылуын тоқтатты. Батыс жағындағы қалған қоймалар қайта құру үшін бұзылды, Тауэр көпірінің шығысында, өзенге параллель орналасқан жерде. Одан кейін Дүниежүзілік сауда орталығы және Коммодиттік кей (екеуі де Watkins Gray International архитекторлары жобалаған) салынды. Шығыс бассейннің дамуы 1990 жылдары аяқталды; доктардың өзі кемежайға айналды. Бұл жоба қалалық жерді қайта дамытудың сәтті мысалы ретінде жиі айтылады. Юбилей желісінің бөлігі ретінде шығысқа қарай кеңейту соңынан салынды, бірақ Темзаның оңтүстігінде басқа бағытты ұстанды. Бүгінгі күні доктарға ең жақын станциялар – Tower Hill (метро) және Tower Gateway DLR станциясы, екеуі де доктардың солтүстік-батыс бұрышынан шамамен бірдей қашықтықта орналасқан. Vodafone 1985 жылдың 1 қаңтарында Ұлыбританияда алғашқы ұялы телефон қоңырауын Сент-Катрин доктарынан Ньюбериге жасады және сол жылы Ұлыбританияның алғашқы ұялы телефон желісін іске қосты. 2005-2008 жылдар аралығында бұрынғы даниялық "Lightship X" (Он) батыс докқа орналастырылып, Данияға қайтып оралғанға дейін мейрамхана ретінде пайдаланылды. Марина, мейрамханалар мен кеңселерді қамтитын, 2011 жылдан бері инвестор Ник Леслау басқаратын Max Property Group компаниясына тиесілі болды және 2014 жылы Blackstone Group компаниясына сатылды. Келесі үш жылда Blackstone ірі жөндеу жұмыстарын аяқтады. 2017 жылдың мамырында компания кешеннің әлеуетті сатып алушыларын табу үшін агенттерді тартты; жарияланған бағасы 435 миллион фунт стерлинг болды. Алайда 2017 жылдың қазан айында Blackstone ұсыныстар сұралған бағадан төмен болғандықтан мүлікті нарықтан алып тастады.

Медиада

Бұл аймақ 1976 жылы Денис Уитлидің "Ібіліске қыз" романының "Хаммер" киностудиясының нұсқасының негізгі түсірілім орындарының бірі ретінде пайдаланылды, Ричард Видмарк сомдаған кейіпкер тұрғын үйлердің бірінде тұрды. Сценаларда Филді бұрыш үйі және ашылатын көпір көрсетілген. 2021 жылдың сәуірінде Алекс Гарланд режиссерлік еткен және Джесси Бакли бас рөлде ойнаған "Халықтық қорқыныш" жанрындағы "Men" фильмі түсірілді, ол 2022 жылы шықты. Бұл Баклидің кейіпкерінің зорлық көрсететін күйеуімен бірге тұрған пәтері және оның қайтыс болған жері үшін пайдаланылды. The Rolling Stones тобының "Through the Past Darkly (Big Hits Vol. 2)" альбомының ішкі қаптамасындағы фотосурет 1969 жылдың мамыр айында Итан Расселл Санкт-Кейтерин доктерінде түсірілген.

Тауэр көпірінің жағалауы

Тауэр Бридж кейі Сент-Кетарин догына жақын орналасқан, және Лондондық өзен қызметтері басқаратын өзен көлігі қызметтерін ұсынады. Тауэр Бридж кейінен басты қызмет – Crown River Cruises компаниясы ұйымдастыратын айналма өзен круизі. Бұл круиз Вестминстер Миллениум пирсіне тоқтамай жетеді, содан кейін Оңтүстік жағалаудағы өнер орталығы арқылы қайта оралады. Сонымен қатар, Темза өзені қызметтері жүргізетін Вестминстер – Гринвич экспресс қызметі де бар. Тауэр көпірінің ар жағында орналасқан Тауэр Миллениум пирсі қазір шығыстағы Канарь Уорф және Гринвичке, ал батыстағы Вест-Эндке бағытталған негізгі жолаушылар кемелері қызметін және Лондон көзіне жылдам қызмет көрсетеді.