Кіріспе

Француз жазушысы (1800–1836)

Арман Каррел (8 мамыр 1800 – 25 шілде 1836) – француз журналисі және саяси жазушысы.

Ерте өмір

Жан Батист Николас Арман Каррел Руан қаласында дүниеге келді. Әкесі бай саудагер болғандықтан, ол Руандағы Пьер Корнель лицейінде либералды білім алды, сосын Сент-Сирдегі әскери мектепке түсті. Ол Наполеонның ұлы генералдарына зор құрметпен қарады, ал оның келісімсіз мінезі мен тәуелсіз көзқарастары оны көшбасшы етіп көрсетті. Әскерге кіші лейтенант болып келген ол Белфорттың сәтсіз қастандығына құпия түрде, бірақ белсенді қатысты. 1823 жылы Испаниямен соғыс басталғанда, либералдық идеяларды қолдаған Каррел отставкаға келіп, Барселонаға қашып кетті. Ол шетелдік легионға жазылып, бұрынғы әріптестеріне қарсы батырлықпен соғысты. Легион Фигерес маңында жеңіліп, Каррел бұрынғы генералы Дамасқа тұтқынға түсті. Оның капитуляция шарты бойынша көп дау болды, тіпті бір соғыс кеңесі Каррелді өлім жазасына кесті. Бірақ ол жазадан құтылып, көп ұзамай ақталып босатылды.

Журналистикадағы мансабы

Әскердегі қызметі аяқталып, Карел өзін әдебиетке арнауды шешті. Ол Парижге барып, тарихшы Огюстен Тьерридің хатшысы болып жұмыс істей бастады. Оның қызметі өте құнды болды, ол жазушы ретінде керемет дайындық алды және британдық тарихтың қызықты оқиғаларын зерттеуге бет бұрды. Оның алғашқы маңызды еңбегі (ол бұрын бірнеше тарихи шолулар жазған) – Англиядағы контрреволюция тарихы, ол «Даңқты революция» деп аталатын оқиғалардың саяси зерттеуі болды. Ол біртіндеп түрлі мерзімді басылымдарда журналист ретінде танылды, бірақ 1830 жылы құрылған «Le National» күнделікті газетімен байланыс жасағаннан кейін ғана Францияда ықпалды болды. Бастапқыда «Le National» Адольф Тьер, Франсуа Мигне, Огюст Саутель және Карелдің бірлескен жобасы болды; бірақ 1830 жылғы шілде революциясынан кейін Тьер мен Мигне лауазымға кірісіп, басылымның толық басқаруын Карелге тапсырды. Оның басшылығымен журнал Париждегі ең ірі саяси органға айналды. Оның ой-пікірлері ерекше айқын, принциптері берік және негізді, адалдығы мен шыншылдығы сөзсіз болды; және осы қасиеттеріне ол көркем әрі ақылға қонымды, нақты және үйлесімді стильді қосты. Демократияны қорғаушы ретінде Карел қауіп-қатерге бетке бас тигізді. Бір рет ол Сент-Пелажи түрмесіне қамалды, сондай-ақ бірнеше рет Париж трибуналында газеті үшін жауап берді. 1835 жылғы шілдеде ол Джузеппе Марко Фиескинің король Людовик Филиппке жасаған қастандық әрекетінен кейін тұтқындалған газет редакторлары мен жазушылардың қатарында болды.

Өлім

Каррел бұған дейін бәсекелес газеттердің редакторларымен екі рет дуэль өткізген. Үшінші дау, оның Эмиль де Жирардинмен болған дуеліне себеп болды, бұл дау ұсақ болған және Каррелдің өзінің кешірімсіздігі болмаса, бейбіт түрде шешілген болар еді. Кездесу 1836 жылғы 22 шілдеде таңертең Париждің Сен-Манде қалашығында өтті. Де Жирардинге жамбасынан, Каррелге шатқасынан жараат тиді. Жарақаты бірден қауіпті болып көрінді, және Каррелді досының үйіне көшіріп әкелді, онда екі күннен кейін 36 жасында қайтыс болды.

Мұра

Каррелдің еңбектері бес томдық болып, Эмиль Литрдің (Париж, 1858) өмірбаяндық ескертпелерімен жарияланды. Париждің 19-шы округінде Арман Каррель алаңы мен Арман Каррель көшесі оның құрметіне аталған. Алғашқысы 1879 жылғы жарлықта көрсетілген.