Кіріспе
Тайваньдық саясаткер (1948 жылы туған) Ю Си Кун (25 сәуір 1948 жылы туған). 2006-2007 жылдары ол ДПП төрағасы болды және 2002-2005 жылдары премьер-министр қызметін атқарды.
You Si kun (; born 25 April 1948 He led the DPP as chairman from 2006 to 2007 and served as Premier from 2002 to 2005.
Жеке өмірбаяны
Тайхе ауылында (太和村), Дуншань кенті, Илан округінде дүниеге келген Ю, кедей шаруа отбасында өсті. 13 жасында Тайвань провинциясының Илан орта мектебінде оқып жүргенде, "Памела" тайфуны кезінде үйі суға батып, сондай-ақ сол жылы әкесі туберкулезден қайтыс болды. Осының салдарынан ол орта мектепті тастап, толық уақыт отбасылық шаруа қожалығында жұмыс істеді. 19 жасында Лотунг коммерциялық және кәсіптік орта мектебінің кешкі сыныптарына қабылданды. Одан кейін Тайбэйге көшіп, Хсиху коммерциялық және өндірістік орта мектебінің кешкі сыныптарына оқуға түсті. Чили технология институтында халықаралық сауданы, ал Ұлттық Чунг Хсинг университетінде мемлекеттік басқаруды оқыды. 1985 жылы 37 жасында Тунхай университетінде саясат бакалаврі дәрежесін алды.
Саясаттағы өрлеуі
1981 жылы Тайвань провинциялық ассамблеясының Илан округінен депутаты болып сайланды. Сіз, Су Ценг Чан және Сэ Саншэн ассамблеядағы «темір үшбұрыш» деп аталатын үштік құрадыңыз. Үшеуі де ассамблеядан отставкаға кеткен жалғыз мүшелер болды. 1983-1984 жылдары «Тангвай» партиясының бас хатшысы болды. 1986 жылы «Тангвай» ұлттық сайлауларын қолдау комитетінің төрағасы болды. Демократиялық прогрессивті партияның негіс қалаушысы ретінде 1984-1986 жылдары партияның Орталық комитетіне, ал 1986-1990 жылдары Орталық тұрақты комитетіне мүше болды. Осы жылдары Илан округінің басшысы болып сайланды және 1994-1996 жылдары Атқарушы Юаньның Білім беру реформасы комитетінің мүшесі болды. Екінші мерзімінде әкімшіліктегі басты мақсаттары – қоршаған ортаны қорғау (環保立縣), туризмді дамыту (觀光立縣), ақпаратты тарату (資訊立縣) және мәдениетті қолдау (文化立縣) болды. 1997 жылы басшылық қызметін аяқтағаннан кейін 1998 жылы Чэнь Шуйбяньның қала әкімі кезінде Тайбэй қалалық тез жүретін көлік корпорациясының төрағасы болып тағайындалды. 1999 жылы Демократиялық прогрессивті партияның бас хатшысы болу үшін қызметтен кетті. 2000 жылғы президенттік сайлауда ДПП-ның бас сөзшісі болды. Чэнь Шуйбянь президент болып сайланғаннан кейін премьер-министр Тан Фэйдің орынбасары болып тағайындалды. 2000 жылдың шілдесінде Пачанг арығының тасқыны салдарынан төрт құрылысшы суға батып қалды. Жергілікті және орталық билік органдары үш сағат бойы кім құтқару тікұшағын жіберу керектігін даулағанда, құрылысшылар мерт болды. Халықтың наразылығына байланысты, жоғары лауазымды шенеуніктер, соның ішінде премьер-министр Тан да отставкаға кетті. Апаттан сақтау және алдын алу комитетінің төрағасы болған вице-премьер Ю-дің отставкасы қабылданды. Алты айдан кейін Ю президент әкімшілігінің бас хатшысы болып қайтадан қызметке кіріп, 2002 жылдың 1 ақпанында премьер-министр болып тағайындалғанға дейін қызмет етті.
Премьер-министр қызметі
Премьер-министр ретінде Сіз әкімшіліктің бейбітшілік референдумы жөніндегі ұстанымын қорғадыңыз және 2004 жылы 610,8 миллиард NT$ құнды қару-жарақ сатып алу жобасын іске қостыңыз. Гондурасқа жасаған ресми сапарында «Тайвань, ҚХР» деген атауды қолданғаныңызға байланысты шағын дау туды. Кейін Чен «Тайвань» деген атауды қалаушы екенін мәлімдеді. 2004 жылдың қыркүйегінде ол үкіметке ресми құжаттарда «Қытайдың материктік бөлігі» немесе «Коммунистік Қытай» деген атауларды пайдаланудың орнына, «Қытай» деп қарапайым атауды қолдануға нұсқау берді, бұл «ерекше тайвандық ұлттық сананы» көрсету мақсатында жасалды. Бұл қадам Президенттік кеңсесінен қолдау алмады, ал Құрлық істері жөніндегі кеңес бұл тек ішкі құжаттарға қатысты екенін нақтылады. Сіз және сіздің министрлер кабинетіңіз 2004 жылғы заң шығарушы сайлауда «жасыл коалиция» көпшілік дауысқа ие бола алмағаннан кейін бірлесіп отставкаға кеттіңіз. Одан кейінгі кабинеттік қайта құру кезінде Сіз президенттік кеңсеге бас хатшы болып қайта оралдыңыз, ал премьер-министр лауазымына Фрэнк Сие тағайындалды. 2006 жылдың 15 қаңтарында сіз 54% дауыспен Демократиялық прогрессивті партияның төрағасы болып сайландыңыз. Сіз 2008 жылғы президенттік сайлауда ДПП-ның үміткері болдыңыз, Фрэнк Сие, Су Ценг Чанг және Аннет Лу сияқты үміткерлермен бәсекелестіңіз. Алғашқы кезеңде үшінші орынға ие болдыңыз, содан кейін өзге үміткерлермен бірге сайлаудан бас тарттыңыз, бұл пікір сауалнамасына негізделген екінші кезеңнің қажеттілігін жойды және Хсиеге номинацияны жеңуге мүмкіндік берді.
Сыбайлас жемқорлық айыбы және ақталу
2007 жылдың 21 қыркүйегінде Сіз, вице-президент Аннет Лу және Ұлттық қауіпсіздік кеңсесінің бас хатшысы Марк Чен Тайваньның Жоғарғы прокуратурасы тарапынан жемқорлыққа қатысты айыптамалар бойынша жеке-жеке сотқа берілді. Сіздің 70 мың АҚШ долларына жуық сомадағы қаражатты жымқыру және арнайы қорларды заңсыз пайдалануыңызға қатысты айыптаулар қойылды. Ол сол күні Демократиялық прогрессивті партия төрағасы қызметінен қанағаттану үшін кетті.
2014 жылғы Жаңа Тайбэй қаласының мэрлік сайлауы
2014 жылдың 29 қарашасында Сіз Жаңа Тайбэй қаласының әкімдігі сайлауында Гоминьданның Эрик Чуға жеңіліп қалдыңыз. 2014 жылғы Жаңа Тайбэй қаласы әкімдігі сайлауының қорытындысы:
No. Үміткер Партия Дауыс саны Пайыздық үлесі
1 You Si kun 934,774 48.78%
2 Li Chin shun (李進順) 22,207 1.16%
3 Eric Chu 959,302 50.06%
Кейінгі саяси мансап
Сіз 2020 жылы Заң шығарушы Юаньға сайланып, Демократиялық прогрессивті партия атынан жалпы тізім бойынша орын алдыңыз. 2020 жылдың 1 ақпанында Гоминьдан заң шығарушысы Лай Шы Баодан жеңіліс тауып, Су Цзя Чюаньнан кейін Заң шығарушы Юань төрағасы болып сайланды. 2020 жылдың 5 шілдесінде Тайбэйде өткен дәстүрлі қытай медицинасы халықаралық форумында сөйлеген Ю Си кун қытай медицинасын «тайвандық» деп атауды ұсынды. Сіз 2024 жылы Заң шығарушы Юаньға қайта сайландыңыз, бұл жолы да партиялық тізім арқылы пропорционалды өкілдікпен, және спикер лауазымына екінші рет түсті. Ол Хан Куо Юға жеңіліп, содан кейін 11-ші Заң шығарушы Юаньдан отставкаға кетті.
Жеке өмір
Сіз «Кавалан журналының» (噶瑪蘭雜誌) негізін қалаушысыз, ол журнал Кавалан тайваньдық аборигендерінің құрметіне аталған. 1978 жылы Ян Пао Юге үйлендіңіз, олардың екі ұлы бар. Сіздің анаңыз Хуан Шоу Чу 2002 жылдың желтоқсан айында дүниеден озды.