Кіріспе

Жапонияның бұрынғы провинциясы

Дева провинциясы (出羽国) – қазіргі Ямагата және Акита префектураларын, Казуно қаласы мен Косака кентінен басқа, қамтитын Жапония провинциясы. Дева Муцу және Эчиго провинцияларымен шектесетін. Оның қысқартылған атауы – Ушу (羽州).

Ерте кезең

Асука дәуірінен бұрын Дева аймағында айну немесе эмиши тайпалары қоныстанды және Ямато әулетінің бақылауынан шығып тұрды. 658 жылы Абэ-но Хирафу қазіргі Акита және Ноширо қалаларындағы жергілікті эмиши тайпаларын жеңіп, Могами өзені бойында бекініс салған. 708 жылы Эчиго провинциясы ішінде Дева округі (出羽郡) құрылды. Дева округінің аумағы шамамен қазіргі Ямагата префектурасының Шонай аймағымен тең болды және жапондықтар солтүстік Хонсюдің жергілікті халқын ығыстырған сайын біртіндеп солтүстікке қарай кеңейді. 712 жылы Дева округі провинция мәртебесіне (Дева провинциясы (出羽国)) көтеріліп, бұрын Муцу провинциясының құрамында болған Окитама және Могами округтерін қосты. Аймаққа бірнеше әскери экспедициялар жіберілді, қарулы қоныс салушылар қазіргі Ямагата префектурасының Шонай аймағындағы орталық Девада ағаш қоршауларымен қоршалған елді мекендер құрды. Жаңа провинцияның астанасы бастапқыда Диваносакуда (出羽柵) орналасты, ол қазіргі Саката қаласының (Ямагата префектурасы) бөлігіндегі бекінілген елді мекен болып, Яматоның аймақтағы билігін кеңейтуде маңызды әскери бекініс қызметін атқарды. 733 жылы астана солтүстікке көшіріліп, кейін "Акита қамалы" деп аталған жаңа әскери бекініс салынды, ол қазір Акита қаласының Такашимидзу ауданында орналасқан. Абе-но Якамаро Чинджуфу сёгуны ретінде жіберілді. 737 жылы Акита қамалын Тынық мұхитының жағалауындағы Тага қамалымен байланыстыру үшін ірі әскери операция басталды. Келесі 50 жыл ішінде Дева провинциясындағы Окачиде және Муцу провинциясындағы Монофуда 5000-нан астам сарбаздан тұратын қосымша бекіністер салынды. Бұл жолды эмиши тайпалары қатты жек көрді, ал 767 жылы болған көтерілістен кейін 776, 778, 794, 801 және 811 жылдары бағыныштылық экспедициялары жүргізілді. Нара дәуірінде, Энгисики жіктеу жүйесі бойынша, Дева "үлкен ел" (上国) санатында болды. Рицурё жүйесінде Дева "алыс ел" (遠国) деп жіктелді. Провинцияның аты бастапқыда "Идева" деп айтылған. Дева провинциясының Ичиномиясы қазіргі Юза қаласындағы (Ямагата префектурасы) Чокаисан Ōmonoimi қасиетті орында болды. Хэйан дәуірінде, 878 жылы Ямато билігіне қарсы Гангё бүлігі деп белгілі ірі көтеріліс болды. 939 жылы Шығыс Жапония соғысының бөлігі ретінде Tengyō no Ran көтерілісі орын алды. Хэйан дәуірінің соңына қарай провинция он бір округке бөлінді. Кейін бұл аймақ Госаннен соғысы мен Бұрынғы Тоғыз жылдық соғысқа ұшырады.

Орта ғасырлар

1189 жылы Камакура сёгунатының күштері Солтүстік Фудзивара кланын талқан еткеннен кейін, көптеген Фудзивара жақтастары Дева тауларына қашып, орталық билікке қарсылық көрсетуді жалғастырды. Камакура кезеңінде аймақ көптеген шōендерге бөлінді, олар көптеген бәсекелес самурай руларының орталықтарына айналды. 1335 жылы Шиба Канейори Ашикага Такаудзиден Дева провинциясын иелік ретінде алды, бірақ оны тек номиналды түрде ғана басқарды. Сенгоку кезеңінің соңына қарай Могами руы провинцияның оңтүстік бөлігіндегі ең күшті жергілікті күшке айналды, ал Акита руы провинцияның солтүстік бөлігіне басымдық жасады. Екі ру да Секигахара шайқасында Токугава Иэясу жағына шығып, осылайша Токугава сёгунатының бастапқы кезеңінде өз иеліктерін сақтап қалды.

Ерте заманауи кезең

Эдо дәуірінің басында Могами және Акита иеліктен айырылып, олардың жерлері кішігірім биліктерге бөлінді, олардың ең ірілері Сакай және Уэсуги кландарына тиесілі болды. Бакумацу дәуірінде аймақтағы барлық биліктер Токугава шогунатты қолдаған Оуэцу Реппан Домейіне қосылды. Токугава тарапынан жеңіліске ұшырағаннан кейін, жаңа Мэйдзи үкіметі 1868 жылы Дева провинциясын солтүстіктегі Уго провинциясы (羽後国) және оңтүстіктегі Узен провинциясы (羽前国) деп қайта ұйымдастырды. Бұл провинциялар 1876 жылдың 2 тамызында Акита және Ямагата префектураларына айналды.